Rasijanie źniali kopiju «Vielmi dziŭnych spraŭ». Častku scen zdymali ŭ Vilejcy i Śvietłahorsku
1980-ja, padletki na rovarach u maleńkim haradku rasśledujuć tajamničyja padziei ŭ miascovym lesie. I nie, heta nie kultavyja «Vielmi dziŭnyja spravy» — heta rasijski sieryjał «Radar», častkova źniaty ŭ Biełarusi.

Rasijski stryminhavy servis Okko źniaŭ «Radar» pa apovieści «Hałoŭny poŭdzień» ad savieckaha piśmieńnika Alaksandra Mirera. Heta historyja pra toje, jak u savieckim haradku 1960‑ch dva padletki sutykajucca ź niezvyčajnymi pavodzinami darosłych, a potym daviedvajucca, što pryčyna hetaha — uvarvańnie inšapłanietnikaŭ.
Dla «Radara» dziejańnie pieranieśli ŭ kaniec 1980‑ch, a kolkaść padletkaŭ pavialičyli da troch. Hetyja chłopcy — Loša, Tola i Sioma — raśsiakajuć na viełasipiedach pa savieckim haradku, la jakoha ŭ lesie staić vielizarny radar, pryčym adzin z padletkaŭ u pieršaj ža sieryi źnikaje ŭ lesie. Jašče tam jość seks-simvał škoły Žeka, jaki vučycca ŭ starejšych kłasach, i jaho kučaravaja dziaŭčyna Vika, jość i Andrej Cimafiejevič — darosły, jaki pracuje ŭ škole i sprabuje dapamahčy dzieciam u pošukach praŭdy.

U volny čas ad inšapłaniecian tyja dzieci słuchajuć zabaronienuju muzyku i marać pra «Artek». Adzin z chłopcaŭ piša fantastyčny raman, kučaravaja siabroŭka jaho brata-staršakłaśnika choča na Elbrus. Usie jany ŭ volny ad pošukaŭ praŭdy čas pražyvajuć roznuju drobiaź, ź jakich i składajecca staleńnie: budujuć pieršyja adnosiny, cierpiać ad bulinhu ŭ škole, sprabujuć dać rady nastaŭnikam i baćkam. I, viadoma, chałodnaja vajna dadaje svaich rysaŭ śvietu sieryjała.
Ničoha nie nahadvaje?
«Radar» vyhladaje vielmi padobnym da «Vielmi dziŭnych spraŭ» (Stranger Things) — kultavaha sieryjała ad Netflix. Roźnica ŭ drabnicy. U haradku Chokins, dzie adbyvajucca dziejańni «Vielmi dziŭnych spraŭ», hałoŭnych hierojaŭ čaćviora, a nie troje, darosłyja hieroi krychu inšyja, a ŭ centry historyi nie inšapłanietniki, a zahadkavaja łabaratoryja i jaje «vypusknica» Adzinaccać. Ale ž padobnaha tak šmat, što niama sumnievaŭ: stvaralniki «Radara» natchnialisia prajektam ad Netflix.

U hetuju historyju jany ŭplali niekalkich hierojaŭ, jakich nie mahło być u «Vielmi dziŭnych spravach». Naprykład, heta Volha Śviatłasłavaŭna (Viktoryja Isakava), kiraŭnica harvykankama i mama adnoj z hieraiń, žorstkaja i ćviordaja žančyna. Abo baćka Toli, jakoha hraje biełarus Anatol Kot, saviecki pałkoŭnik i karysnaja zdabyča dla inšapłaniecian.
Zdymali sieryjał častkova ŭ Biełarusi. Vykarystali paviljony «Biełaruśfilma», a taksama zdymali ŭ Śvietłahorsku, Vilejcy i miastečku Myškavičy, što ŭ Mahiloŭskaj vobłaści. I ŭ Vilejcy, i ŭ Myškavičach kinošnikaŭ zbolšaha vabili pryvatnyja damy i typovaja savieckaja zabudova, u Vilejcy zaadno nabrali ŭ masoŭku bahata biełarusaŭ.

Sieryjał atrymaŭsia dynamičny, ale jość u im rysa, u jakoj jon bieznadziejna prajhraje «Vielmi dziŭnym spravam». Amierykanski prajekt staŭ kultavym šmat u čym praz pačućci. U jaho centry — dziciačaje siabroŭstva, jakoje chłopcy i dziaŭčaty z Chokinsa pranosiać praz usio staleńnie, pieršaje kachańnie, biezumoŭnaja luboŭ baćkoŭ da svaich dziaciej i ahromnistaja śmiełaść, ź jakoj prostyja amierykancy abaraniajuć svajo miastečka ad monstraŭ ź inšaha śvietu.

Za try sieryi «Radara», jakija ŭžo dastupnyja, jaho hieroi nie pakazali pačućciaŭ. Mahčyma, u hetym vina scenaryja, bo pieršyja dźvie sieryi addadzienyja pad pavolny prałoh da historyi, i «Radaru» prosta treba dać čas.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary
Vializarnaja kanstrukcyja.
Sapraŭdy možna "pajechać u les daśledavać tajamničuju kanstrukcyju" i źniknuć. "Jany ludźmi kirujuć", "Zaŭtra ŭvieś horad pryšelcami stanie", "Puć projdzie tut i vy ničoha nie zdolnyja źmianić".
Pahadziciesia, hučyć całkam realna, kali zamianić inšapłanietnikaŭ na rasijan, a fantastyčna-krynžovyja padrabiaznaści źmien ludziej na banalnyja, prapahandysckija.
Realnaść i tajamničej, i dramatyčniej za prydumanyja pop-kulturnyja miražy.