Apošniaja praca Benksi — vialikaja statuja čałavieka ŭ kaściumie, jaki maršyruje ŭ biezdań sa ściaham na hałavie — źjaviłasia na płoščy Vaterłoo-Płejs u sieradu pad pokryvam nočy. Hetaje miesca znachodzicca ŭ histaryčnym centry Łondana, niepadalok ad Bukinhiemskaha pałaca i ŭradavych budynkaŭ. Niahledziačy na vysoki ŭzrovień achovy rajona, mastaku ŭdałosia apieratyŭna raźmiaścić manumient dziakujučy prafiesijnaj kamandzie.
Džejms Pik, aŭtar padkastaŭ na Bi-bi-si pra Benksi, zadaŭsia tym ža pytańniem, adkaz na jakoje chacieli b pačuć mnohija inšyja:
«Jak jon pryvioz pryčep z kranam u takoje miesca pad achovaj i jak pastaviŭ na pastamient vialikuju płastykavuju statuju?»
Pa adryvistych kadrach ź videa, jakoje mastak apublikavaŭ u čaćvier u svaim instahramie, možna zdahadacca, jak heta było zroblena.
Na stvareńnie statui pajšło, mahčyma, niekalki miesiacaŭ, ale ŭstaloŭvać jaje treba było małankava.
U videa pakazany darožnyja konusy, jakimi adharadzili placoŭku, vialikaja mašyna, što adjazdžaje, apuščanyja apory aŭtakrana, čałaviek u aranžavaj kamizelcy i čałaviek u achoŭnych akularach. Zatym u kadry — kran, jaki padymaje statuju.
«U jaho vielmi vialikaja kamanda, vielmi, vielmi vopytnaja kamanda, — kaža Pik. — Heta takija čuvaki, jakija mohuć pastavić scenu dla kancerta «Mietaliki» za 24 hadziny. Kłasnyja chłopcy, prytym vielmi arhanizavanyja i prafiesijnyja».
«Jany, vierahodna, vyvučyli miascovaść, vyśvietlili, što i kali tam adbyvajecca, pryjechali ŭnačy z trejleram-aŭtakranam, u samy cichi čas, i, vidać, pastavili statuju za niekalki chvilin», — praciahvaje Džejms Pik.
Statuja staić na płoščy Vaterłoo-Płejs, pobač sa statujami Eduarda VII, miemaryjałam Krymskaj vajny i pomnikam Fłorens Najcinhiejł (lehiendarnaj miedsiastry časoŭ toj ža vajny 1853—1856 hh. — red.). Heta histaryčnaje miesca, viadomaje svajoj vieličnaj architekturaj i šmatlikimi pomnikami. Jano znachodzicca niepadalok ad vulicy Meł i Bukinhiemskaha pałaca. Akramia taho, pobač — šmat uradavych budynkaŭ, zamiežnych pasolstvaŭ i staradaŭnich džentlmienskich kłubaŭ na vulicy Peł-Meł.
Što kažuć pra statuju
Miarkujučy pa kamientarach pad dopisam Benksi, statuja vielmi spadabałasia. «Kłasičny Benksi», — piša adzin kamientatar. «Zaŭsiody ŭ kropku», — padtrymlivaje inšy. «Nu skažycie, skažycie ž mnie, što jana tam na pastajannaj asnovie», — prosić treci.
Statuja, jak zvyčajna byvaje z tvorami Benksi, patrapiła ŭ naviny nie tolki ŭ Brytanii, ale i va ŭsim śviecie.
«Heta vielmi razumna. Jana vielmi dakładna zachoplivaje momant, čaho zvyčajna nie atrymlivajecca ź inšymi statujami — momant, kali ściah aślaplaje hetaha pafasnaha lidara ŭ kaściumie, i jon voś-voś zrobić krok u biezdań, i vyhladaje vielmi niedarečna», — ličyć Džejms Pik.
«Mahčyma, Benksi ličyć, što ŭsie hetyja «mocnyja lidary» i vajaŭničyja nastroi — heta nie vielmi dobra», — miarkuje aŭtar padkasta pra Benksi.
Što kažuć ułady
U radzie łondanskaha rajona Viestminster Bi-bi-si skazali, što jany nie davali dazvołu na ŭstanoŭku statui i kamanda Benksi ich nie papiaredžvała pra svaje płany.
«My ŭ zachapleńni ad taho, što ŭ nas u Viestminstery źjaviłasia novaja skulptura Benksi. Cudoŭnaje dapaŭnieńnie da bahataj palitry publičnaha mastactva ŭ horadzie», — adznačyŭ pry hetym pres-sakratar savieta.
Što dalej?
Raniej byvała, što pracy Benksi krali, ale ŭ hetam vypadku kradziež mienš vierahodny — prosta z-za pamieru statui. Praŭda, adnojčy Benksi ŭžo staviŭ skulpturu ŭ Łondanie, i jaje nieŭzabavie ŭkrali. Heta było ŭ 2004 hodzie: jon ustalavaŭ na Šaftśbiery-avieniu — zusim niedaloka ad Vaterłoo-Płejs — statuju «Pjanica», jakaja paradyruje «Myślara» Radena. «Pjanicu» ŭdałosia viarnuć praź dziesiać hadoŭ.
Inšyja pracy zachavalisia i časam vystaŭlajucca ŭ muziejach. Što rabić z hetaj statujaj, miascovyja ŭłady pakul nie vyrašyli.
«My pryniali miery dla achovy statui, i pakul dostup da jaje adkryty, publika moža joju lubavacca i atrymlivać asałodu», — skazaŭ pres-sakratar savieta Viestminstera.
Pamiatajecie Daniiła z Ofisa Cichanoŭskaj, jakomu za dva dni sabrali hrošy na ankałahičnuju apieracyju? Jamu napisaŭ toj samy adnakłaśnik, jaki jaho ŭdaryŭ — z čaho ŭsio i pačałosia44
Kamientary
Usie nyjuć, što AAN ničoha nia moža, NATA ničoha nia robić. Budapiešcki miemarandum spuścili na tarmazach, zbroju Ŭkrainie bajacca davać.
Dzie mocny lidar, jaki daŭ by Pucinu ŭ zuby z 2014 hodu? Dzie rašučyja dziejańni kštałtu skidvańnia Madury? Čamu Jeŭropa tak ciahnie sopli z Rasiejaj, ź Iranam? Pomnik aby-što, heta apraŭdańnie biaździejnaści i nierašučaści. Ździŭlajusia z tych, chto zachaplajecca i łajkaje, vy choć chvilinu padumajcie.