Na samit u Armieniju źjazdžajucca jeŭrapiejskija lidary. Jak adreahuje Maskva?
Jak kraina, nastolki ŭbudavanaja ŭ arbitu Rasii, akazałasia prymajučym bokam dla bolšaści jeŭrapiejskich lidaraŭ?

Jeŭrapiejskija lidary źjazdžajucca na dva biesprecedentnyja samity ŭ Armieniju, jakuju doŭhi čas ličyli bližejšym sajuźnikam Rasii na Paŭdniovym Kaŭkazie, piša Bi-bi-si.
Simvalizm hetaj padziei dla krainy z nasielnictvam mienš za try miljony čałaviek ciažka pieraacanić: Armienija źjaŭlajecca členam Jeŭrazijskaha ekanamičnaha sajuza, stvoranaha prezidentam Rasii Uładzimiram Pucinym, a na armianskaj terytoryi raźmieščana rasijskaja vajskovaja baza.
U paniadziełak bolš za 30 jeŭrapiejskich lidaraŭ i premjer-ministr Kanady prymuć udzieł u samicie Jeŭrapiejskaj palityčnaj supolnaści (JEPS), jaki projdzie ŭ Jerevanie.
U aŭtorak adbudziecca pieršy ŭ historyi dvuchbakovy samit ES-Armienija, u jakim prymuć udzieł staršynia Jeŭrapiejskaj kamisii Ursuła fon der Lajen i staršynia Jeŭrapiejskaj rady Antoniu Košta.
Armienija ŭ značnaj stupieni zaležyć ad Rasii ŭ płanie enierharesursaŭ. Jana zakuplaje rasijski haz pa lhotnych cenach — pra heta Pucin śpiecyjalna zhadaŭ padčas vizitu premjer-ministra Nikoła Pašyniana ŭ Maskvu 1 krasavika.
Jon adznačyŭ, što Rasija pradaje haz Armienii pa canie 177,5 dalaraŭ za 1000 kubamietraŭ, tady jak u Jeŭropie jon kaštuje 600 dalaraŭ. «Roźnica vialikaja, jana značnaja», — skazaŭ rasijski prezident.
Jak kraina, nastolki ŭbudavanaja ŭ arbitu Rasii, apynułasia prymajučym bokam dla bolšaści jeŭrapiejskich lidaraŭ?
Pierałomnym momantam stała vajna 2023 hoda pamiž Armienijaj i susiednim Azierbajdžanam.
Tady Azierbajdžan pačaŭ małankavuju vajennuju apieracyju z metaj zaviaršyć zachop Nahornaha Karabacha, vyhnaŭšy adtul bolš za 100 000 etničnych armian. Rasija, jakaja mieła na miescy miratvorcaŭ, zastałasia ŭ baku.
Raniej uvarvańni Azierbajdžana na terytoryju Armienii taksama zastavalisia biez adkazu z boku Arhanizacyi Damovy ab kalektyŭnaj biaśpiecy (ADKB), jakuju ŭznačalvaje Rasija.
«My zrazumieli, što isnujučaja architektura biaśpieki nie pracuje», — zajaviŭ Bi-bi-si Sarhis Chandanian, staršynia kamiteta pa mižnarodnych adnosinach Nacyjanalnaha schodu Armienii.
Hodam raniej ES vystupiŭ pasiarednikam u zaklučeńni pahadnieńnia ab pryznańni miežaŭ, u ramkach jakoha jon razharnuŭ hramadzianskuju misiju pa nazirańni.
«Fizičnaja prysutnaść Jeŭrapiejskaha sajuza źmianiła ŭsprymańnie našych hramadzian», — skazaŭ Chandanian. «My zrazumieli, što ŭ nasielnictva jość popyt na bolš ciesnyja adnosiny ź ES», — dadaje jon.
U sakaviku 2025 hoda parłamient Armienii pryniaŭ zakon ab pačatku pracesu ŭstupleńnia ŭ ES.
Mirny praces pamiž Armienijaj i Azierbajdžanam taksama paskoryŭsia. U žniŭni lidary dźviuch krain padpisali ŭ Biełym domie histaryčnaje pahadnieńnie, nakiravanaje na spynieńnie šmathadovaha kanfliktu.
Tam ža jany abviaścili ab zapusku «Maršrutu Trampa» dla mižnarodnaha miru i praćvitańnia — bujnoha transpartnaha kalidora, jaki projdzie ŭzdoŭž miažy Armienii ź Iranam i złučyć rehijon ź jeŭrapiejskimi rynkami.
Adnak mirny praces pamiž dźviuma susiednimi krainami pa-raniejšamu zastajecca niaŭstojlivym, a zbližeńnie Jeŭropy z Armienijaj abiarnułasia dla jaje dypłamatyčnymi vydatkami.
Na minułym tydni parłamient Azierbajdžana prahałasavaŭ za prypynieńnie adnosin ź Jeŭraparłamientam u suviazi z rezalucyjaj jeŭradeputataŭ, jakaja zaklikaje zabiaśpiečyć prava na viartańnie armian Nahornaha Karabacha, jakija źbiehli ŭ 2023 hodzie, a taksama vyzvalić armianskich źniavolenych, jakich utrymlivaje Baku.
Tym časam Maskva ź nieprychavanym razdražnieńniem naziraje za ŭsio bolš ciopłymi adnosinami Armienii ź ES.
Padčas sustrečy ŭ Kramli Pucin ŭśmichnuŭsia, kali Pašynian chvaliŭsia svabodami ŭ svajoj krainie.
«Sacyjalnyja sietki ŭ Armienii na 100% svabodnyja, bieź jakich-niebudź abmiežavańniaŭ», — skazaŭ jon rasijskamu lidaru. U Rasii ŭsie bujnyja zachodnija płatformy zabłakavanyja.
Adnak Pucin nahadaŭ Pašynianu, što jaho imknieńnie ŭstupić u ES niesumiaščalnaje z členstvam u Jeŭrazijskim ekanamičnym sajuzie.
«Niemahčyma adnačasova ŭvachodzić u mytny sajuz ź Jeŭrapiejskim sajuzam i Jeŭrazijskim ekanamičnym sajuzam», — skazaŭ rasijski prezident, dadaŭšy, što heta «prosta niemahčyma pa vyznačeńni».
Usiaho za niekalki dzion da samitu JEPS Rasija ŭviała zabaronu na impart armianskaj minieralnaj vady.
«Heta typovy prykład taho, jak dziejničajuć hibrydnyja pahrozy», — kaža Artur Papian z arhanizacyi CyberHUB-AM, jakaja zajmajecca manitorynham infarmacyjnaj prastory Armienii.
Jon adznačyŭ, što za prajeŭrapiejskimi zajavami vysokapastaŭlenych čynoŭnikaŭ abo vizitami ŭ Brusiel časta išli rašeńni ab zatrymańni armianskich hruzavikoŭ na hruzinska-rasijskaj miažy, a taksama pahrozy z boku chakieraŭ ab atakach na ŭradavyja sajty.
U minułym miesiacy ES uchvaliŭ novuju hramadzianskuju misiju ŭ Armienii na bližejšyja dva hady, zaklikanuju procidziejničać rasijskaj dezinfarmacyi, kibieratakam i niezakonnym finansavym patokam, u pryvatnaści napiaredadni parłamienckich vybaraŭ u Armienii, jakija adbuducca ŭ červieni.
Jana stvorana pa ŭzory anałahičnaj misii ES u Małdovie, jakaja źjaviłasia pierad vybarami 2025 hoda, u vyniku jakich prajeŭrapiejskija siły ŭ Kišyniovie zachavali ŭładu.
«Ja vyvučyŭ hetyja vypadki, asabliva vypadki ŭ Małdovie i Rumynii, a taksama va Ukrainie, — skazaŭ Papian. — Ja baču, što tut prasočvajucca ahulnyja taktyki i technałahičnyja pracesy».
U studzieni jaho kamanda zafiksavała masavuju ataku na WhatsApp, u vyniku jakoj, pavodle acenak, byli ŭzłamanyja niekalki sotniaŭ tysiač ulikovych zapisaŭ. Pavodle jaho słoŭ, hety miesiendžar šyroka vykarystoŭvajecca ministrami i dziaržaŭnymi čynoŭnikami.
U chodzie asobnaj apieracyi chakiery stvaryli padrobleny akaŭnt u dadatku Signal, vydaŭšy siabie za pasła ES u Armienii Vasilisa Marahasa, i zaprasili kiraŭnikoŭ NDA na falšyvuju kanfierencyju, pryśviečanuju adnosinam pamiž Armienijaj i ES.
Spasyłka dla rehistracyi vyhladała praŭdapadobna. Navat vopytnyja supracoŭniki arhanizacyj hramadzianskaj supolnaści trapilisia na hetuju chitraść. Kali ŭdałosia adsačyć krynicu ataki, IP-adrasy pakazali na rasijski horad Zielenahrad, raźmieščany na paŭnočny zachad ad Maskvy.
Napiaredadni samitaŭ u Jerevanie Papian paviedamiŭ, što tolki za adnu ranicu jon naličyŭ šeść ci siem vybliskaŭ aktyŭnaści ŭ Telegram, jakija prasoŭvajuć adnu i tuju ž ideju: što hetyja mierapryjemstvy aznačajuć dla Armienii kropku niezvarotu i što Rasija pakaraje krainu za ich praviadzieńnie.
«Demakratyčnyja instytuty Armienii funkcyjanujuć i damahlisia realnaha prahresu, ale na ich akazvajecca cisk», — zajaviŭ hienieralny sakratar Savieta Jeŭropy Alen Bierse, jaki prymaje ŭdzieł u samitach.
Jaho hałoŭnymi aściarohami napiaredadni červieńskich vybaraŭ u Armienii byli zamiežnaje ŭmiašańnie, dezinfarmacyja i palityčnaja palaryzacyja ŭ internecie.
Pavodle jaho słoŭ, u Armienii jość niekatoryja pravavyja instrumienty dla procidziejańnia hetym pahrozam, ale, jak i ŭ mnohich inšych krainach, «jany pakul nie ŭ poŭnaj miery adpaviadajuć maštabam i składanaści pahrozy».
U toj čas jak jeŭrapiejskija lidary adpraŭlajucca ŭ Jerevan z abiacańniami ab stvareńni hramadzianskich misij i libieralizacyi vizavaha režymu ŭ bližejšyja dva hady, nijakich kankretnych terminaŭ ustupleńnia ŭ ES, abaviazacielstvaŭ u śfiery abarony abo płanaŭ pa zamiaščeńni rasijskaha hazu pakul nie vyznačana.
Biez takich ćviordych abaviazacielstvaŭ «bałansavańnie» Armienii pamiž Rasijaj i Zachadam daloka nie zavieršana.
Kamientary
Zapłanavanaje rasšyreńnie "russkoho mira" pajšło naadvarot
[Zredahavana]