«Było tolki $1000»: hetyja minčuki kupili kvateru amal biez aščadžeńniaŭ
Kvaternaje pytańnie — balučaja tema dla mnohich minčan. Jak nakapić na svajo žyllo, kali žyvieš na zdymnym? U niekatorych jość svoj sakret, jakim jany hatovy padzialicca.
Kupić ułasnaje žyllo — mara miljonaŭ biełarusaŭ. Dla mnohich — amal niedasiažnaja abo jakaja patrabuje surjoznych abmiežavańniaŭ i ekanomii. Asabliva dla tych, chto choča ŭładkavacca ŭ Minsku. Što rabić, kali spadčyna nie dastałasia, zarobki nie dazvalajuć adkładać abo ŭziać kredyt, a arendnaje žyllo i tak źjadaje pałovu zarobku?
«Točka» znajšła dźvie realnyja historyi niečakanych pakupak kvater u stalicy — biez aščadku i vialikich pieršapačatkovych unioskaŭ. Svajo žyllovaje pytańnie hetyja ciapier užo minčanki vyrašali paru hadoŭ tamu, kali ŭmovy kredytavańnia i situacyja na rynku byli inšymi, ale ŭsio adno pa-svojmu niaprostymi.
«Dumała, usio žyćcio pražyvu ŭ zdymnaj kvatery»
Lilija pierajechała z rajcentra ŭ Minsk u 18 hadoŭ, kali pastupiła va ŭniviersitet. Ciapier joj 33, užo 4 hady jana žyvie ŭ svajoj «adnapakajoŭcy».
«Amal usio žyćcio žyła ŭ arendnych kvaterach ci internatach, z samaha dziacinstva i da svajho 13-hodździa, a potym znoŭ internaty, zdymnaje žyllo, ale ŭžo ŭ Minsku. Mnie zaŭsiody tak chaciełasia mieć svoj ułasny kutok i nie žyć na ptušynych pravach. Chto zdymaŭ kvateru, toj dobra zrazumieje, pra što ja», — pačynaje svoj apovied Lilija.
Dziaŭčyna kaža, što adrazu paśla vučoby niadrenna zarablała:
«Ale arendnaje žyllo zabirała dobruju častku dachodaŭ. Plus ty małady, tolki staŭ samastojnym, sa svaim zarobkam: chaciełasia i padarožničać, i niedzie adpačyć, i prosta štości kupić. Tamu pastajanna razryvała pamiž aščadkam: na padarožžy ci na žyllo».
Siaredni dachod dziaŭčyny tady składaŭ kala $1200 za miesiac (pa kursie 2016—2018 hadoŭ). I navat takoha adnosna niadrennaha zarobku, na dumku bankaŭ, było niedastatkova, kab uziać dobruju sumu kredytu. Davali dabro niedzie na pałovu koštu samaj prostaj «adnapakajoŭki».
«Karaciej, tak i žyła. To nazapašvała na kvateru, to traciła ŭsio na padarožžy. Na žyllo z takim bankaŭskim raskładam treba było adkłaści chacia b $20 000. Heta było nierealna», — kaža Lilija.
Prosta tak pajšła hladzieć kvateru
Pry hetym Lilija ŭsie hetyja hady pastajanna sačyła za abjavami na rynku nieruchomaści, pracentnymi staŭkami. Ale adnojčy vyrašyła zrabić krychu bolš, čym prosta raźličyć vierahodnaść pakupki kvatery, to-bok pajści na prahlad.
Hrošaj u jaje praktyčna nie było — tolki $1000.
«Dakładna tak ža «prosta tak» ja vyrašyła čarhovy raz paličyć usio na kredytnym kalkulatary. Potym prosta tak zapisałasia na kansultacyju ŭ bank. A potym stała dumać, jak mnie zrabić tak, kab mnie ŭchvalili kredyt», — raskazvaje dziaŭčyna.
Pracentnaja staŭka na toj momant była nie samaj pryvabnaj — niešta kala 22% hadavych. Zatoje kvatera niedarahaja, prasili $38 500.
Atrymlivała dziaŭčyna pa kursie taho času kala $880. Byccam by i niadrenna. Bank byŭ hatovy dać navat 100‑adsotkavuju vartaść žylla. Ale zarobak pry hetym pavinien byŭ być niejkim nierealnym pa biełaruskich mierkach.
«Mnie naličyli, što ja pavinna atrymlivać kala 3800 rubloŭ u miesiac, a ŭ mianie było 2200 rubloŭ. Ale kali b na toj čas u mianie byŭ taki zarobak, to naŭrad ci mnie spatrebiŭsia b kredyt», — śmiajecca Lilija.
Dziaŭčyna paličyła: maksimum, jaki jana hatovaja addavać na kredyt sa svajho zarobku, — 1600 rubloŭ.
«Ja pavinna była b mocna abmiežavać siabie, praciahvać chapacca za padpracoŭki, ale ahułam niejak vykruciłasia b. Tady ad banka ja ŭziała b $32 000 pa kursie. Ja advažyłasia».
Jak uziać kredyt, kali…
Varyjantaŭ było niekalki: uličyć sumiesny dachod ź jaje mamaj, jakaja žyvie ŭ inšym horadzie. Nabieh by amal patrebny dla ŭchvaleńnia štomiesiačny dachod.
Dziaŭčyna vybrała inšaje: jana syšła ŭ adpačynak, potym atrymała 13‑y zarobak. U vyniku jaje siaredniamiesiačny dachod u daviedcy byŭ vielmi pryvabnym.
«Mnie ź liškam dali b i ŭsiu sumu, ale ja jašče raźličvała svaje siły. I płaciež, jaki vyjšaŭ u vyniku, — 1750 rubloŭ na miesiac. Heta było 80% majho zarobku. Uspaminaju i ŭ šoku ad siabie: jak ža ja tady advažyłasia?» — śmiajecca Lilija.
Jana da hetaha času ŭ padrabiaznaściach pamiataje, jak čakała ŭchvaleńnia kredytu ad banka, jak sačyła za roźnicaj kursaŭ i jak u vyniku šukała sumu, jakoj niestavała.
«Ja pazyčyła $1000 u adnaho znajomaha i $2000 u inšaha z addačaj za 1—2 hady. To-bok mnie treba było jašče niešta adkładać paśla płaciažu za kredyt. Mama dała tysiaču. U vyniku kredyt u mianie byŭ niedzie na $33 000. Praz roźnicu kursaŭ pryjšłosia terminova šukać jašče tysiaču — niervaŭ było šmat».
«Płačú niamała, ale za svajo»
U studzieni 2022 hoda jana atrymała klučy ad svajoj kvatery. Treba było zrabić minimalny ramont za dva tydni, kab źjechać sa zdymnaha žylla.
«Hrošaj nie było. Ja dumała žyć z hołymi ścienami. Ale maje siabry skinulisia, kupili mnie špalery i pakleili. Potym niechta daŭ kuchniu. Usia bytavaja technika i amal usia mebla ŭ mianie byli — zdymała pustuju kvateru da hetaha. Tak i pierajechała ŭ susiedni dom», — uspaminaje Lilija.
Jana pryznajecca: kali ŭniesła svoj pieršy płaciož pa kredycie, nie viedała, jak joj žyć dalej. Ale ŭsio niejak samo saboj stała naładžvacca.
«Mnie padniali zarobak, na krychu, ale ŭ mianie chacia b na rukach užo zastavałasia na 300 rubloŭ bolš. A potym mnie adrazu padviarnułasia vielmi dobraja padpracoŭka — heta była ŭžo prystojnaja suma. Heta ja ŭsio da čaho: kali čahości vielmi mocna chočaš, tabie jak byccam dapamahaje ŭsio ŭ hetym śviecie», — uśmichajecca Lilija.
A dalej było jašče niekalki ščaślivych momantaŭ: staŭka refinansavańnia ŭ 2023 hodzie padała raz za razam. Zaraz na kredyt jana addaje 44% ad svajho asnoŭnaha zarobku (z 2600 rubloŭ).
«Ciapier moj płaciož — kala 1150 rubloŭ na miesiac. I jon pastupova padaje, ale zusim pa krysie. Ale amal stolki ž płaciać maje siabry, zdymajučy zaraz «adnapakajoŭku» ŭ Minsku. A ja płaču za svajo. Plus ja viedaju, jak abiasceńvajecca kredyt z hadami: u mianie jość prykłady majoj mamy, jakaja zaraz płacić usiaho 9 rubloŭ, i mnohich inšych znajomych», — nie padaje ducham Lilija.
Pry hetym jana pryznajecca: za hetyja čatyry hady joj pryjšłosia abmiežavać siabie ŭ hałoŭnym — u padarožžach. Upieršyniu jana pajechała niedzie adpačyć tolki ŭ minułym hodzie, vielmi biudžetna.
«A tak ja b nie skazała, što ja mocna ŭ niečym siabie abmiežavała i va ŭsim sabie admaŭlała. Nie, usio ŭ miežach razumnaha, ale, viadoma, nie tak, jak raniej. Ja dazvalaju sabie «lišak» časam. Ale pry hetym u mianie zaŭsiody byli padpracoŭki, kab žyć bolš-mienš narmalna», — kaža Lilija.
Jašče adzin minus — u biełaruski zaraz praktyčna nie atrymlivajecca što-niebudź adkłaści. Napieradzie jašče adna mara — zrabić ramont pad siabie.
«I ja ŭžo čatyry hady adkładaju hety momant, dakładna tak ža dumajučy, što ramont z takim kredytam zrabić nierealna. A ciapier ja znoŭ akunułasia ŭ vir z hałavoj — zakazała prajekt u dyzajniera, na jaki ŭ mianie niama hrošaj. Paru miesiacaŭ jość u zapasie, kab adkłaści $1000. Praces zapuščany», — śmiajecca Lilija.
Hałoŭny pasył dziaŭčyny va ŭsim hetym — nie varta bajacca.
«Kali ty ŭžo ŭviazaŭsia ŭ hetuju sumnieŭnuju spravu, usio pačnie składvacca patrebnym čynam. Znojducca i hrošy, i mahčymaści ich zarabić, i niejkija navat, zdavałasia b, nievierahodnyja rečy, jakija buduć dapamahać tabie na hetym šlachu», — reziumuje dziaŭčyna.
Da taho ž, dadaje jana, svaju spravu robić i inflacyja: suma pastupova stanovicca mienšaj, ciažka tolki pieršyja dva-try hady. A jaje kvatera zaraz u canie vielmi vyrasła i kaštuje ciapier kala $70 000. Kredyt ža ŭ banku ŭ pieraliku na dołary, naadvarot, pamienšyŭsia.
Dva kredyty i pieršaja «adnapakajoŭka»
Taćciana pierajechała ŭ Minsk u 2014-m. Praz čatyry hady jana kupiła svaju kvateru — taksama biez narmalnych aščadžeńniaŭ.
«Žyli spačatku try hady z baćkami muža ŭ Ždanovičach. Adnosiny ŭ nas cudoŭnyja, ale ŭsio adno chaciełasia čahości svajho. Jakich-niebudź svaich hrošaj asabliva nie było: kupili mašynu paśla viasiella, u zanačcy paru tysiač. Hetaha vielmi mocna nie chapała dla pieršapačatkovaha ŭniosku», — uspaminaje Taćciana.
Ale na pracy ŭ dziaŭčyny dla supracoŭnikaŭ była vielmi pryjemnaja «fiška»: pracadaŭca hatovy byŭ vydać kredyt pad vielmi nizki pracent — usiaho 5% hadavych na 20 hadoŭ.
«Mnie ŭchvalili 25% ad koštu žylla — hetaja suma stała našym pieršapačatkovym unioskam. Štomiesiačnaja płata — usiaho 180 rubloŭ», — padličvaje Taćciana.
«Adnapakajoŭka», jakaja spadabałasia, u 2018‑m kaštavała $54 000. Astatniuju sumu siamja ŭziała ŭ inšym banku, užo na ahulnych umovach. U vyniku svajo žyllo jany kupili bieź pieršapačatkovaha ŭniosku.
«Sukupnaha dachodu ŭ nas nie chapała: brali jašče ŭ raźlik zarobki śviokraŭ, jany ž byli paručycielami. U vyniku ŭ nas atrymaŭsia jašče adzin płaciež na miesiac — 1300 rubloŭ. Skažu ščyra, pieršy čas my nie spraŭlalisia i nam vielmi dapamahali baćki muža — ledź nie pałovu sumy zakryvali jany», — pryznajecca Taćciana.
Mienavita tamu tolki što kuplonuju kvateru było vyrašana zdavać — atrymlivałasia niešta addavać za kredyt. Tak praciahvałasia niedzie paŭhoda, a siamji tak chaciełasia pierajechać u svaju kvateru.
«Vyrašyli, pierajechali, choć dumali, što paru hadoŭ budziem zdavać, pakul nie staniem na nohi. Pastupova rabili ramont, brali niejkija rasterminoŭki na bytavuju techniku. Samyja ciažkija byli pieršyja try hady. A potym u apošnija miesiacy «hałoŭny» kredyt źniziŭsia da 900 rubloŭ. Muž zvolniŭsia i staŭ pracavać na siabie. Źjavilisia hrošy», — kaža dziaŭčyna.
Ciapier kupili darahuju «dvuchpakajoŭku»
U płanach była pakupka kvatery bolšaj — dzicia ŭžo padrastała, u «adnapakajoŭcy» stanaviłasia ciesnavata. U minułym hodzie vyrašyli pašyracca. Ale vielmi chaciełasia pakinuć svaju pieršuju kvaterku, u jakuju ŭkłali ŭsiu dušu.
«Ja pamiataju, jak my hulali pa kramach i ŭbačyli karciny, jakija b idealna ŭpisalisia nad našaj kanapaj. Hrošaj naohuł nie było: vyskrabli da apošniaj kapiejki. Zatoje jakoje ščaście było! Karaciej, my vielmi chacieli pakinuć hetuju kvateru», — raspaviadaje Taćciana.
Pierad pakupkaj novaha žylla daterminova pahasili svoj asnoŭny kredyt. Zastaŭsia tolki adziny płaciež na 180 rubloŭ. I znoŭ vyrašyli ŭziać novy.
«Na pracy ŭžo nie atrymałasia ŭziać vyhadny kredyt. Brali zvyčajny. Tamu nam usio ž taki pryjšłosia pradać našu pieršuju kvateru, kab dadać hrošaj. Vyručyli niadrennuju sumu — $91 000», — padličvaje dziaŭčyna.
Spadabałasia dvuchpakajovaja ŭ Ratamcy — niatannaja, $146 000. Ale paśla vyhadnaha prodažu kvatery ŭ pary navat zastałasia prystojnaja suma hrošaj, jakuju vyrašyli nie puskać na zakryćcio kredytu.
«Układvacca ŭ kvateru nie pryjšłosia, jana była całkam z meblaj i bytavoj technikaj. Svaju my taksama pradavali tak sama. Navat z tymi našymi karcinami», — sumna ŭśmichajecca Taćciana.
Zaraz štomiesiačny płaciež za «hałoŭny» kredyt — 1960 rubloŭ. Plus tyja ž 180 rubloŭ ad papiaredniaha kredytu. Para kaža, što dla ich zaraz heta naohuł nie adčuvalnaja suma.
«Dla nas zaraz heta naohuł lohka, možna skazać, my nie zaŭvažajem hetuju sumu. Moža, navat treba było brać adrazu «trochpakajoŭku», ale tady pryjšłosia b užo abmiažoŭvać siabie. Tak što hetaja kvatera ŭ nas nie apošniaja, praz paru hadoŭ chočam uziać pabolš», — kaža Taćciana.
U nastupnym hodzie siamja pastaviła sabie čarhovuju metu — kupić adnapakajovuju kvateru. Moža, samuju prostuju, admysłova pad zdaču. A praz paru hadoŭ, z dapamohaj padobnaj schiemy kredytavańnia, ale ŭžo sa svaimi aščadžeńniami, źmianić svaju kvateru na trochpakajovuju.
«Tak, spačatku było ciažka. Ale ŭsio ŭ vyniku skłałasia vydatna: chto viedaje, ci adkryli b my svaju maleńkuju spravu, kali b nie ŭsio heta? A ciapier voś užo stavim zusim surjoznyja mety. Maja parada — nie treba čakać idealnaha momantu. Jon nikoli nie nastupić», — ličyć Taćciana.
I ŭpeŭnienaja: treba nie pabajacca zrabić voś hety samy strašny pieršy krok. I tady ŭsio składziecca tak, što pra heta potym vy dakładna škadavać nie budziecie.
Kamientary
Zdymaŭ nie raz, nie razumieju ab čym jana. Heta ličy što całkam tvaja kvatera pakul ty zdymaješ. Rabi tam što chočaš. Adzinaje što sama dumka što ŭ ciabie niama svajho ŭłasnaha žylla vielmi stressovaja. Tamu pad 40 hadoŭ skažu lepš mieć prostuju chatu ŭ vioscy čym zdymać samyja luksavyja apartamienty .