Nadvorje

Doždž, narodžany ahniom. Što takoje vohniennaja chmara i jak jana robić pažary jašče bolš razburalnymi

U Biełarusi paśla karotkačasovaha pachaładańnia naprykancy lipienia čakajecca novaja chvala śpioki. Sinoptyki papiaredžvajuć, što pieršaja dziesiacidzionka žniŭnia moža stać najbolš śpiakotnym pieryjadam leta. A ŭ Jeŭropie na hetym fonie zaŭvažajecca raniej nie adznačanaja ŭ hetym rehijonie źjava — pirakumułanimb, abo «vohniennaja chmara», piša Bi-bi-si.

Pirakumułanimb, utvorany lasnym pažaram u dalinie Orarał na poŭdzień ad aŭstralijskaj stalicy Kanbiery ŭ studzieni 2020 hoda. Fota: Getty Images

Ciapier śpioka achapiła Zachodniuju Jeŭropu i nabližajecca da Uschodniaj. Praz maštabnyja lasnyja pažary ŭ Francyi i Ispanii ŭ abiedźviuch krainach na siońnia evakujavali 300 tysiač čałaviek.

U Francyi pažar u paŭdniova-zachodnim departamiencie Žyronda ŭzmacniaje biesprecedentnaja źjava — pirakumułanimb, abo «vohniennaja chmara».

Navukoŭcy časam nazyvajuć takija vobłaki «vohniennymi navalnicami», bo mienavita pažar hienieruje enierhiju, nieabchodnuju dla ich utvareńnia.

Jak utvarajecca vohniennaja chmara

Vielizarnaja kolkaść ciapła, jakaja vyłučajecca padčas lasnych pažaraŭ, prymušaje pavietra nad ačahom imkliva padymacca ŭharu, niasučy z saboj dym, popieł i vadzianuju paru.

Padymajučysia, pavietra achałodžvajecca, a vadzianaja para kandensujecca, utvarajučy vobłaka.

Kali pažar mahutny, a stan atmaśfiery — niaŭstojlivy, heta vobłaka moža pieraraści ŭ vielizarnuju kučava-daždžavuju chmaru — takuju ž, jakaja supravadžaje navalnicy.

Paryvistyja viatry, narodžanyja takimi chmarami, mohuć daloka raskidać tlejučuju travu ci chmyźniak, robiačy pažary niepradkazalnymi i ŭskładniajučy baraćbu ź imi. Akramia taho, pryčynaj novych ačahoŭ uzharańnia mohuć stać udary małanki.

Mienavita z hetaj źjavaj francuzskija ratavalniki źviazvajuć pažary pablizu Bardo, zaznačajučy, što raniej takoha ŭ krainie nie nazirałasia.

Dym ad lasnych pažaraŭ u Sien-Žan-dJIljak (Francyja) uzdymajecca ŭ nieba. Fota: Getty Images

Na praciahu letnich miesiacaŭ Jeŭropa ciarpieła ad mocnych, rekordnych chval śpioki i mizernaj kolkaści apadkaŭ. Praz heta cełyja rehijony kantynienta pierasochli i stali ŭraźlivymi da lasnych pažaraŭ, jakija ŭspychnuli ŭ Francyi, Ispanii i Vialikabrytanii.

Tušeńnie moža ŭskładnicca praz čarhovuju chvalu śpioki, jakuju prahnazujuć na kaniec hetaha tydnia: u Francyi čakajecca pavyšeńnie tempieratury da 40°C.

Pavodle słoŭ vysokapastaŭlenaj asoby, pryciahnutaj da likvidacyi nastupstvaŭ, lasny pažar u departamiencie Žyronda, vierahodna, budzie praciahvacca «šmat tydniaŭ», a dla jaho poŭnaha tušeńnia mohuć spatrebicca miesiacy.

Čamu heta tak niebiaśpiečna

Vierahodnaść uźniknieńnia pirakumułanimbaŭ raście pry ŭmovach vysokaj tempieratury, vietry i nizkaj vilhotnaści.

Navukoŭcy prahnazujuć, što źmiena klimatu, vidavočna, pavysić imaviernaść takich źjaŭ.

Choć raniej takija źjavy ličylisia redkimi, padobny vypadak naziraŭsia padčas lasnych pažaraŭ siezonu 2019—2020 hadoŭ u Aŭstralii (viadomaha jak «Čornaje leta»). Tady tam uźnikli ekstremalnyja «vohniennyja štormy», što farmavali ŭłasnyja ŭmovy nadvorja.

Hety pieryjad staŭ adnym z najbolš intensiŭnych i katastrafičnych siezonaŭ pažaraŭ u historyi krainy. Zahinuli jak minimum 33 čałavieki (u tym liku čaćviora pažarnikaŭ), a ahoń źniščyŭ bolš za 11 miljonaŭ hiektaraŭ chmyźniakoŭ, lasoŭ i parkaŭ pa ŭsioj Aŭstralii.

Pradstaŭniki pažarnaj słužby Novaha Paŭdniovaha Uelsa paviedamlali, što raspalenyja abvuhlenyja reštki, jakija pieranosiŭ štorm, padali na adlehłaści da 30 km pierad frontam pažaru — heta ŭtraja pieravyšała zvyčajnuju adlehłaść.

Tady ŭ NASA nazvali pirakumułanimby (vohniennyja navalničnyja chmary) «chmarami-drakonami, jakija vyviarhajuć ahoń», bo jany zasmoktvali dym u atmaśfieru Ziamli, niby vielizarnyja dymavyja truby, adnačasova stvarajučy małanki, mocny viecier i zalevy.

Taksama ŭ Kalifornii na praciahu leta 2021 hoda mahutnyja pažary, što achapili zachodnija štaty ZŠA, spryčynili ŭtvareńnie pirakumułanimbaŭ. Vobłaki dymu ŭzdymalisia na vyšyniu 1,6 km nad ačahami ŭzharańnia ŭ Kalifornii i susiednich štatach.

Pradstaŭniki słužbaŭ Kalifornii paviedamlali, što na praciahu taho siezonu adbyłosia bolš za 7300 pažaraŭ, jakija achapili płošču ŭ 1 miljon hiektaraŭ i zabrali žyćci jak minimum troch ratavalnikaŭ.

Dym padymajecca nad Marklivilem (Kalifornija) padčas lasnych pažaraŭ u lipieni 2021 hoda. Fota: Getty Images

Kamientary

Ciapier čytajuć

Pasažyrku matacykła, jakaja zahinuła ŭ avaryi pad Brestam, litaralna razarvała na častki8

Pasažyrku matacykła, jakaja zahinuła ŭ avaryi pad Brestam, litaralna razarvała na častki

Usie naviny →
Usie naviny

Łatvija «pa techničnych pryčynach» zakryła miažu ź Biełaruśsiu39

U Kienii raptoŭna zahinuli 15 słanoŭ. Pierad śmierciu ŭ ich byŭ paralič

Biełaruska chacieła vyjechać ź Biełarusi pa zamiežnym pašparcie. Jaje nie puścili2

Najdaražejšy dom červienia ŭ Minsku pradali amal za 400 tysiač dalaraŭ

Bieły dom abvinavaciŭ u situacyi ŭ Sieucie prychilnikaŭ «ultralevaj hłabalisckaj palityki»7

Na Viačy pa canie katedža pradajecca viadomaja baza adpačynku

Machlary stali łavić biełarusaŭ kala bankamataŭ6

FIFA choča pavialičyć kolkaść zbornych na mundyjali da 64‑ch2

Žychara Žłobina asudzili za pratesty, choć termin daŭniny pavinien byŭ vyjści. Jak takoje mahčyma?6

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Pasažyrku matacykła, jakaja zahinuła ŭ avaryi pad Brestam, litaralna razarvała na častki8

Pasažyrku matacykła, jakaja zahinuła ŭ avaryi pad Brestam, litaralna razarvała na častki

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić