U Japonii 1800 čałaviek pieraciahvajuć kanatami 360‑tonnuju viežu zamka
U japonskim horadzie Chirasaki niezvyčajnym sposabam viartajuć na histaryčnaje miesca viežu staražytnaha zamka. Kab pierasunuć 360‑tonnuju pabudovu, za kanaty ŭzialisia 1800 čałaviek. Za dva dni im udałosia praciahnuć jaje bolš jak na dva mietry. I heta tolki pačatak.

Zamak Chirasaki znachodzicca ŭ prefiektury Aamory na poŭnačy Japonii. Jaho pabudavali ŭ pačatku XVII stahodździa jak rezidencyju kłana Cuharu. Pieršapačatkovaja hałoŭnaja vieža zhareła ŭ 1627 hodzie kali małanka trapiła ŭ skład porachu. Ciapierašniuju viežu pabudavali ŭ 1810 hodzie.
Siońnia heta adna z usiaho 12 histaryčnych zamkavych viežaŭ, jakija zachavalisia ŭ Japonii, i adzinaja takaja pabudova ŭ paŭnočna-ŭschodnim rehijonie Tachoku. Zamak akružany vialikim parkam, dzie viasnoj ćvituć tysiačy sakur. Tut prachodzić adzin z samych viadomych u Japonii fiestyvalaŭ ćvicieńnia sakury, jaki štohod vabić kala dvuch miljonaŭ naviedvalnikaŭ.
U 2015 hodzie histaryčnuju viežu zamka zrušyli ź miesca, kab adramantavać paškodžanuju ziemlatrusam kamiennuju ścianu, na jakoj jana stajała. Raźbirać samu viežu nie stali. Zamiest hetaha, jak piša The Guardian, japoncy skarystalisia tradycyjnaj technikaj chikija. Jana dazvalaje pieramiaščać budynki, nie raźbirajučy ich. Pabudovu całkam padymajuć, staviać na śpiecyjalnyja roliki abo rejki, a zatym pastupova pierasoŭvajuć na patrebnaje miesca.
Da pieramiaščeńnia tady ŭpieršyniu masava dałučyli zvyčajnych ludziej. Heta stała pieršym za stahodździe vypadkam vykarystańnia takoj techniki dla pieramiaščeńnia japonskaha zamka i adnačasova pieršaj padobnaj akcyjaj z udziełam haradžan.

Paśla hetaha pačaŭsia praciahły ramont kamiennaj ściany. Jaho zakončyli ŭ śniežni 2024 hoda: usie 2185 kamianioŭ viarnuli na ich pieršapačatkovyja miescy. Ciapier pryjšoŭ čas viartać i samu viežu.
Na zaklik uładaŭ dapamahčy adhuknulisia kala vaśmi tysiač čałaviek — amal u čatyry razy bolš, čym raniej. U vyniku dla akcyi adabrali 1800 udzielnikaŭ. Siarod achvotnych byli nie tolki žychary Chirasaki i inšych rehijonaŭ Japonii, ale i zamiežniki z Paŭdniova-Uschodniaj Azii, Jeŭropy i Paŭnočnaj Amieryki.
Ludzi pracavali hrupami pa 80 čałaviek. Pad rytmičnyja vokličy jany ciahnuli 30‑mietrovyja kanaty, prymacavanyja da 360‑tonnaj viežy, jakaja staić na rejkach.
U pieršy dzień takim čynam budynak pierasunuli na 1,13 mietra, u druhi — jašče na 1,09 mietra. Ahułam za vychodnyja vieža nabliziłasia da svajho histaryčnaha miesca na 2,22 mietra.
Ručnoje pieramiaščeńnie praciahniecca da kanca žniŭnia. Čakajecca, što ŭ im voźmuć udzieł kala 4100 čałaviek, jakija razam praciahnuć viežu prykładna na piać mietraŭ. Astatniuju adlehłaść — kala 73 mietraŭ — vieža pieraadoleje ŭžo z dapamohaj techniki. Na raniejšaje miesca jaje płanujuć viarnuć da kanca hoda.
Paśla hetaha pačniecca restaŭracyja samoj pabudovy. Viežu zakryjuć budaŭničymi kanstrukcyjami, tamu turysty jašče niekalki hadoŭ nie zmohuć trapić unutr. Pavodle ciapierašnich płanaŭ, zamak znoŭ adkryjecca dla naviedvalnikaŭ u 2033 hodzie.
Kamientary