NASA zapłaciła startapu $30 miljonaŭ, kab uratavać teleskop Swift. Ciapier aparat, jaki dvaccać hadoŭ naziraŭ za hibiellu zorak, sam zharyć u atmaśfiery

Jak paviedamlaje časopis Scientific American, kiraŭnictva Nacyjanalnaha kiravańnia pa aeranaŭtycy i daśledavańni kaśmičnaj prastory ZŠA (NASA) aficyjna skasavała misiju pa vyratavańni arbitalnaj absiervatoryi Swift.

Ahienctva Reuters dadaje, što aparat LINK, śpiecyjalna stvorany dla zachopu i ŭźniaćcia teleskopa na bolš biaśpiečnuju vyšyniu, nie zmoh vykanać svaju zadaču praz techničnyja niepaładki. Ciapier lehiendarny kaśmičny raźviedčyk, jaki bolš za dvaccać hadoŭ łaviŭ adhałoski najmahutniejšych kaśmičnych katastrof, pieratvorycca ŭ vohnienny mieteor u ščylnych słajach ziamnoj atmaśfiery.

Śpieška koštam tryccać miljonaŭ

Absiervatoryja Swift adpraviłasia ŭ kosmas jašče ŭ 2004 hodzie i adpracavała na arbicie značna bolš za zapłanavany termin. Jaje hałoŭnaj metaj była fiksacyja hama-ŭsploskaŭ — tytaničnych vybuchaŭ, jakija supravadžajuć śmierć masiŭnych zorak abo naradžeńnie čornych dzirak. Adnak čas i Sonca akazalisia biaźlitasnymi. Praz padvyšanuju soniečnuju aktyŭnaść ziamnaja atmaśfiera «razadźmułasia», pavialičyŭšy supraciŭleńnie i pačaŭšy niaŭmolna ściahvać teleskop uniz.

Kab praduchilić padzieńnie, u vieraśni minułaha hoda kaśmičnaje ahienctva zaklučyła kantrakt z pryvatnaj aryzonskaj kampanijaj Katalyst Space Technologies. Jak adznačaje partał SpaceNews, heta byŭ biesprecedentny vyklik. Pryvatniki atrymali ŭsiaho dzieviać miesiacaŭ i ścipłuju dla kaśmičnaj haliny sumu ŭ 30 miljonaŭ dołaraŭ na raspracoŭku, zborku i zapusk ratavalnaha buksira. Aparat vahoj usiaho 250 kiłahramaŭ musiŭ nablizicca da teleskopa, schapić jaho rabatyzavanymi manipulatarami i padniać na bolš vysokuju arbitu. Ale kosmas nie daruje śpieški.

Čamu ratavalnaja apieracyja pravaliłasia

Zapusk adbyŭsia 3 lipienia 2026 hoda z dapamohaj rakiety Pegasus XL, jakaja startavała z samalota-nośbita nad vodami Cichaha akijana. Radaść ad paśpiachovaha vyvadu była karotkaj.

Nieŭzabavie paśla pačatku palotu ŭ aparata LINK admoviła častka machavikoŭ, jakija adkazvajuć za aryjentacyju ŭ prastory. Ratavalnik pačaŭ bieskantrolna krucicca vakoł ułasnych vosiaŭ.

Inžyniery tydniami zmahalisia za žyćcio misii. Jany vykarystoŭvali ksienonavyja elektryčnyja ruchaviki, jakija pieršapačatkova musili karektavać arbitu samoha Swift, kab choć niejak zapavolić kručeńnie buksira. Chutkaść kručeńnia ŭdałosia źnizić ź dzieviaci da paŭtara hradusa ŭ siekundu, na bort navat paśpiachova zahruzili novaje prahramnaje zabieśpiačeńnie. Ale ryzykavać paŭmiljardnym teleskopam, sprabujučy schapić jaho napaŭžyvym i niestabilnym aparatam, nichto nie navažyŭsia. Aficyjny pres-reliz NASA pastaviŭ kropku: zachopu nie budzie.

Administratar NASA Džared Ajziekman pasprabavaŭ zachavać tvar u hetaj situacyi. Pavodle jaho słoŭ, kamanda ruchałasia z nadzvyčajnaj chutkaściu, i mahčymaść dać teleskopu novaje žyćcio całkam apraŭdvała ŭsie ryzyki. Ź im salidarny i kiraŭnik Katalyst Space Hanchi Li, jaki padkreśliŭ, što kampanija ŭziałasia za zadaču z vysokimi staŭkami i atrymała kałasalny vopyt.

Stvaralniki buksira nie źbirajucca zvodzić jaho z arbity adrazu — LINK zastaniecca pablizu ad Swift, kab adpracavać manieŭry zbližeńnia i sabrać danyja dla budučych misij pa absłuhoŭvańni spadarožnikaŭ.

Finał kaśmičnaha raźviedčyka

Dla samoha Swift hetaja historyja aznačaje nieminučuju hibiel. Aŭtarytetny časopis Science zaŭvažaje, što hibiel aparata pakinie prykmietnuju pusteču ŭ šmatchvalevaj astranomii.

Hety teleskop štodnia apracoŭvaŭ dziasiatki zapytaŭ na terminovyja nazirańni, imhnienna navodziačysia na novyja kaśmičnyja anamalii. Mienavita jon dapamahaŭ čałaviectvu bačyć, jak čornyja dzirki biaźlitasna raździrajuć zorki, i fiksavaŭ samyja dalokija ź viadomych nam vybuchaŭ u Suśviecie.

Pavialičyć

Paśla aficyjnaha skasavańnia ratavalnaj misii teleskop Swift zastaniecca na svajoj arbicie, jakaja praciahvaje chutka źnižacca pad uździejańniem atmaśfiernaha supraciŭleńnia. Navukovyja nazirańni na aparacie byli spynienyja jašče da pačatku apieracyi. Zhodna z prahnozami kaśmičnaha ahienctva, da kanca biahučaha hoda absiervatoryja naturalnym čynam uvojdzie ŭ ščylnyja słai ziamnoj atmaśfiery i całkam zharyć. Dla kampiensacyi straty hetaha instrumienta NASA płanuje pieraraźmierkavać zadačy pa apieratyŭnaj fiksacyi kaśmičnych padziej pamiž inšymi dziejučymi misijami.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 3
• 0
• 0