У гэтым вулкане тэмпература ніколі не падымаецца вышэй за нуль. Як такое можа быць?
Гэты геалагічны аб'ект нібыта парушае законы логікі. У пячоры вулкана Бандэра ў самы разгар лета, калі тэмпература паветра звонку перавышае +38°C, тэмпература трымаецца ніжэй за нуль, а таўшчыня ледзянога покрыва ў асобных месцах дасягае шасці метраў. Гэта не высакагор’е і не Арктыка, а засушлівы штат Нью-Мексіка ў ЗША. Пра незвычайную з'яву расказвае Live Science.
Геалагічны аб'ект, вядомы як Ледзяная пячора (The Ice Cave) у Нью-Мексіка, сфармаваўся прыблізна 10 000 гадоў таму ў выніку магутнага выбуху вулкана Бандэра. Тэмпература ў пячоры ніколі не падымаецца вышэй за -0,6°C. Геолагі сцвярджаюць, што лёд унутры яе не растае на працягу прынамсі 3400 гадоў.
Прычына вечнага холаду крыецца ў паходжанні пячоры. Гэта частка абрынутай лававай трубкі — поласці ў патоках лавы, якія выцягнутыя ў выглядзе калідораў. Падобныя тунэлі ўтвараюцца падчас вывяржэнняў, калі верхні пласт лававага патоку, кантактуючы з паветрам, астывае і цвярдзее, утвараючы маналітную, цвёрдую корку.
Гэтая корка становіцца своеасаблівай цеплаізаляцыяй для ўнутраных слаёў, якія застаюцца гарачымі і рухомымі. У той жа час распаленая лава ўнутры працягвае цячы, пакідаючы пасля сябе пустыя поласці-пячоры.
Феномен нязменна нізкай тэмпературы ў Ледзяной пячоры тлумачыцца яе асаблівай формай і фізікай паветраных мас. Порыстыя сцены лававай трубкі дзейнічаюць як тэрмічны ізалятар. Уваход у пячору размешчаны такім чынам, што стварае эфектыўную пастку для халоднага паветра.
Узімку цяжэйшае халоднае паветра апускаецца на дно пячоры, выцясняючы больш лёгкае цёплае паветра. Улетку ж цёплае паветра з паверхні, будучы лягчэйшым, не можа апусціцца ўглыб і парушыць усталяваны мікраклімат.
Гэты механізм дазваляе захоўваць лёд, таўшчыня якога на доле пячоры дасягае 6 метраў. Лядовае пакрыццё пастаянна аднаўляецца за кошт дажджавой і расталай вады, якая, трапляючы ўнутр, імгненна замярзае.
Умовы ўнутры пячоры настолькі стабільныя і суровыя, што прывялі да з'яўлення нечаканай экасістэмы. На паверхні лёду навукоўцы выявілі калоніі арктычных водарасцей. Гэтыя арганізмы, характэрныя для палярных шырот, утвараюць на лёдзе своеасаблівую сіне-зялёную «коўдру». Існаванне арктычнай флоры пасярод гарачага штата Нью-Мексіка робіць гэтае месца адным з самых дзіўных біялагічных і геалагічных мясцін рэгіёна.
Сам вулкан Бандэра таксама ўнікальны. Ён лічыцца адным з найлепш захаваных і найбольш даступных прыкладаў шлакавага конуса ў Паўночнай Амерыцы. Гэты тып вулкана ўтвараецца ў выніку кароткачасовых, але выбуховых вывяржэнняў. Выкінутая ў паветра лава крышталізуецца яшчэ ў палёце і падае на зямлю ў выглядзе цвёрдых абломкаў, фармуючы стромкі насып.
Сёння Бандэра лічыцца спячым вулканам. Наведвальнікі могуць назіраць велізарны кратар глыбінёй каля 240 метраў, які ўтварыўся пасля разбурэння аднаго з жаролаў. Менавіта праз пралом у паўднёвай сцяне кратара калісьці вырваўся паток расплаўленай пароды, які сфармаваў лававае поле даўжынёй 37 кіламетраў. Унутры гэтых патокаў узніклі лававыя трубкі; адна з іх часткова абвалілася, утварыўшы поласць, дзе і захоўваецца рэліктавы лёд.
Цяпер чытаюць
Героя тэлефонных зліваў палкоўніка Кісяля, які заклікаў калечыць дэманстрантаў, раптоўна апусцілі на раённы ўзровень12
Каментары