Іларыёнаў: Пуцін пойдзе на саступкі тады, калі спыніцца прасоўванне расійскай арміі
Андрэй Іларыёнаў лічыць, што Славянск і Краматорск павінны стаць украінскім Сталінградам і Вердэнам.

10‑-11 лістапада ў Абу-Дабі прайшлі перамовы прадстаўнікоў Украіны, Расіі і ЗША. Паводле кіраўніка расійскай дэлегацыі Уладзіміра Мядзінскага, цэнтральнай тэмай стала сістэма пасляваеннай бяспекі. Бакі таксама дамовіліся пра абмен палоннымі.
Гэтыя перамовы сталі нагодай для размовы украінскай журналісткі Людмілы Няміры з расійскім эканамістам, былым дарадцам Пуціна Андрэем Іларыёнавым пра тое, што можа прымусіць Пуціна пайсці на саступкі.
Пазбавіць вайну сэнсу ў пуцінскай логіцы
Іларыёнаў не пагадзіўся з прапанаваным журналісткай тлумачэннем, што перадумовай для перамоў становіцца «баланс» на фронце, калі ніводзін бок не здольны дамагчыся значнага поспеху. У яго разважаннях вырашальнае значэнне мае тое, ці здольная Украіна пазбавіць Расію новых тэрытарыяльных здабыткаў.
На думку Іларыёнава, магчымасць рэальных саступак з боку Крамля залежыць ад таго, ці здолее ўкраінская армія спыніць расійскае прасоўванне. Ён тлумачыць, як гэта можа паўплываць на разлікі Пуціна:
«Менавіта недапушчэнне з украінскага боку любой магчымасці для яго атрымаць хоць нейкую тэрыторыю разбурае саму канцэпцыю вайны — і ў яго самога, і ў яго спробах прадаць гэтую вайну расійскаму грамадству, расійскай арміі, ну і яго магчымым саюзнікам за межамі Расіі».
Пры гэтым Іларыёнаў адрознівае ўмовы для пачатку саступак ад канчатковага спынення агрэсіі. Апошняе ён звязвае з ваенным разгромам агрэсара. Але паўплываць на пазіцыю Крамля, паводле яго, можна і раней.
«Калі Узброеныя сілы Украіны спыняць прасоўванне расійскіх войскаў на тэрыторыі Украіны — яшчэ не перамогуць, яшчэ не нанясуць разгрому, яшчэ не выкінуць іх з тэрыторыі Украіны, але спыняць прасоўванне», — так ён фармулюе гэты прамежкавы крок.

Ад знясілення да «ні кроку назад»
Іларыёнаў супрацьпастаўляе два стратэгічныя падыходы. Першы — знясіленне праціўніка. У разуменні Іларыёнава, на такі разлік абапіраўся ўкраінскі бок у першыя гады поўнамаштабнай вайны: наносіць расійскаму войску страты хутчэй, чым яно паспявае іх папаўняць.
«Самы галоўны рэсурс, самы дэфіцытны рэсурс, які ёсць у агрэсара, — гэта жывая сіла. І такім чынам, знішчаючы жывую сілу тэмпам, які перавышае тэмпы яе папаўнення, можна прывесці агрэсара да сітуацыі, калі ў яго проста фізічна не будзе хапаць узброеных сіл для працягу агрэсіі», — апісвае ён гэтую логіку.
Іншы падыход, на якім ён настойвае, — утрыманне тэрыторыі. Славянск, Краматорск, Дружкоўка і Канстанцінаўка, паводле Іларыёнава, павінны стаць непераадольным рубяжом для расійскай арміі. Іх магчымую ролю ён параўноўвае са Сталінградам і Вердэнам, называючы такую стратэгію «ні кроку назад».
Іларыёнаў дапускае, што гэта здольнае паўплываць і на прыхільнікаў вайны ў Расіі. Ён не чакае ад іх раптоўнай падтрымкі Украіны. Магчымая змена настрояў, якую ён апісвае, больш прагматычная: калі далейшы захоп не ўдаецца, варта абмежавацца ўжо захопленым.
«У Пуціна ў галаве іншая карта»
Адначасова Іларыёнаў сумняваецца, што сама дамоўленасць аб лініі спынення агню здольная надоўга стрымаць Пуціна. Прычыну ён бачыць у канцэпцыі «гістарычнай Расіі», якой расійскі кіраўнік абгрунтоўвае тэрытарыяльныя прэтэнзіі.
«У Пуціна ў галаве знаходзіцца не геаграфічная карта, з якой мы ўсе прывыклі мець справу: геаграфічная карта Расіі, Украіны, Еўропы ці іншых краін. […] У яго ў галаве іншая карта. Ці, прынамсі, ён хоча навязаць іншым — грамадству, свету — сваю ўласную карту, сваё ўяўленне пра гістарычную Расію», — мяркуе Іларыёнаў.
З гэтага ён выводзіць рызыку новых патрабаванняў ужо пасля дасягнення пагаднення. У яго інтэрпрэтацыі, Пуцін можа зноў абвясціць «гістарычнай тэрыторыяй» Расіі чарговую частку Украіны, незалежна ад ранейшых дамоўленасцяў.
Як перамір’е можа аслабіць Украіну
Асноўную небяспеку паўзы ў баявых дзеяннях Іларыёнаў бачыць у паступовым аслабленні ўкраінскай абароны. Ён дапускае, што партнёры пачнуць скарачаць падтрымку, бо ўжо не будуць бачыць ранейшай пільнасці. Украіне тым часам давядзецца вырашаць пытанне дэмабілізацыі.
«Яна вымушаная рана ці позна праводзіць дэмабілізацыю. Яна вымушаная адводзіць частку ўкраінскіх войскаў ад лініі фронту. Частка сыходзіць займацца мірнай справай, частка выязджае ў Еўропу да сем’яў», — кажа ён.
У апісаным ім сцэнары Расія чакае зручнага моманту для паўторнага нападу: тэрытарыяльныя прэтэнзіі застаюцца, а здольнасць Украіны абараняцца меншае.
«Калі гэтыя ўмацаваныя пазіцыі не займаюцца ўкраінскімі войскамі, Пуцін робіць новы рывок і атрымлівае і тое, і другое, і трэцяе», — папярэджвае Іларыёнаў.
Гэта магчымы сцэнар у яго разважаннях, а не ўсталяваны план расійскага кіраўніцтва. Праз яго Іларыёнаў тлумачыць, чаму спыненне агню само па сабе не лічыць дастатковай гарантыяй бяспекі.
Якіх абяцанняў Пуцін хоча ад Еўропы
У гэтым кантэксце Іларыёнаў разглядае патрабаванні Масквы аб новай сістэме еўрапейскай бяспекі. Адной з мэтаў Крамля ён лічыць імкненне загадзя выключыць прысутнасць еўрапейскіх войскаў ва Украіне.
«Пуцін хоча заручыцца абяцаннямі, клятвеннымі абяцаннямі еўрапейскіх краін, што яны ніколі і ні пры якіх умовах не будуць размяшчаць свае войскі на ўкраінскай тэрыторыі», — мяркуе ён.
Асцярожнасць еўрапейскіх урадаў Іларыёнаў тлумачыць нармальным і зразумелым жаданнем кожным чынам пазбегнуць распаўзання вайны — гэта інстынктыўнае жаданне любых мірных дзяржаў. Але цяперашнюю пазіцыю еўрапейцаў Іларыёнаў не лічыць нязменнай: тое, што раней адкідалася як недапушчальнае, з часам становіцца прадметам абмеркавання.
«Праходзіць час, мяняюцца абставіны, мяняюцца ўмовы. […] Можна ўявіць сабе сітуацыю, пры развіцці якой прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі, прэзідэнт Францыі скажуць: «У гэтых умовах мы абавязаныя, не проста можам, мы абавязаныя размясціць нашы войскі на тэрыторыі Украіны»», — дапускае Іларыёнаў.
Цяпер чытаюць
Адвакат Аляксандр Данілевіч: Мяне адвялі ў клетку на КПП і зачыталі ўказ для службовага карыстання пра памілаванне па просьбе Міжнароднага алімпійскага камітэта
Каментары