Litaratura3131

Viktar Marcinovič: «Moj novy raman — «Ludzi na bałocie-3»

Kniha «Sfahnum» vyjšła adnačasova pa-rasijsku i pa-biełarusku.

Debiutnym ramanam Marcinoviča ličycca «Paranoja», jaki ŭ svoj čas byŭ niehałosna zabaronieny. Ciapier hety raman vyjšaŭ pa-anhlijsku ŭ ZŠA, a bližejšym časam budzie vydadzieny jašče na niekalkich movach u šerahu jeŭrapiejskich krain.

Novy raman Marcinoviča «Sfahnum» — heta pazačarhovy ekśpierymient. Heta ŭžo nie toj zvykły Viktar Marcinovič, «Sfahnum» — heta ekśpierymient u prezientacyi, žanry i styli.

Upieršyniu biełaruski raman adnačasova vychodzić adrazu na dźviuch movach — pa-rusku, na movie aryhinału, u elektronnym vyhladzie, jaki možna spampavać tut i ŭ papiarovym vydańni u pierakładzie na biełaruskuju movu.

My pahutaryli ź Viktaram i raspytali jaho pra novy raman.

«Naša Niva»: Pieršaje pytańnie, jakoje ŭźnikaje ŭ hałavie — čamu «Sfahnum»? Što stała nahodaj vykarystańnia ŭ naźvie adnaho ź vidaŭ mochu i ŭ čym chavajecca sakralny sens?

Viktar Marcinovič: «Sfahnum — heta biełaruski „pieršaelemient“, ź jakoha składajucca našaja materyja i realnaść. Tak, heta moch, ale ŭ pasochłym vyhladzie heta budaŭničy mataryjał, jakim pierakładajuć biarvieńni chaty, heta jašče i leki, bo bałotny sfahnum duža nasyčany jodam i moža lekavać rany. Pa sutnaści,

moj novy raman — „Ludzi na bałocie — 3“, bo pieršych ludziej na bałocie napisaŭ Mielež, druhich — Karatkievič u „Dzikim palavańni“.
Ja vyrašyŭ viarnucca da temy, trymajučy ŭ hałavie toje, što bałota i Biełaruś — heta vielmi blizkija źjavy.

NN: Pra što ŭvohule raman?

VM: Raman pra pobytavuju mahiju, pra seksi-krasuniaŭ, jakija akazvajucca viadźmačkami, što zabirajuć zdaroŭje ŭ chłapcoŭ — pra ŭsio toje pahanstva, ź jakim sutykaješsia na treci dzień žyćcia ŭ vioscy.
Ale hety raman nie varta ŭsprymać jak tekst „pra viosku“, pra „hopnikaŭ“ ci " pra pryrodu». «U biełaruskim kantekście «bałota» i bałota — roznyja rečy. Heta kniha pra biełaruski absurd. Pra biełaruskuju varažbu. Pra šukańnie skarbaŭ tam, dzie ich niama. Heta kazka z drennymi hierojami i sprečnym kancom.

NN: Na kaho aryjentavany «Sfahnum»?

VM: Hety raman dla biełarusaŭ.

Ja pasprabavaŭ raspavieści pra nadzvyčaj składanyja rečy vielmi prostaj movaj — mienavita kab nie zvužać svaju aŭdytoryju. Kab tyja ludzi, jakija čytajuć rasijskija detektyvy, daznalisia pra Biełaruś praz «biełaruski detektyŭ», jaki, vidavočna, detektyvam źjaŭlajecca tolki pa formie.

NN: Na kaho vy kiravalisia, stvarajučy raman, i što stała čyńnikam źmieny stylu padačy tekstu?

VM: U peŭnaj stupieni ja trymaŭ u hałavie Kastanedu, stvarajučy «post-realistyčny» tekst. U peŭnaj stupieni aryjentavaŭsia na Tarancina i Haja Rytčy, ź jakimi mianie ŭžo, čort, pačali paraŭnoŭvać. Dla litaraturaznaŭcaŭ chacieŭ by zaznačyć, što na mianie mocna paŭpłyvała recenzija na «Vyraj», apublikavanaja ŭ «Novaj Jeŭropie». Krytyk Lidzija Michiejeva dapamahła mnie pazbavicca ad sastarełaha styla pisańnia: asensavańnie hetaj recenzii i vyvieła mianie na toj «anty-psichaanalityčny» styl naracyi, jaki my bačym u Sfahnumie.

NN: Čamu pierakład ramanu na biełaruskuju movu rabiŭ Vital Ryžkoŭ, a nie Vy sami?

VM: Aŭtapierakład — reč pa-varjacku składanaja. Heta prosty šlach u šyzafreniju. Aŭtapierakład, pa słovach Nabokava, parušaje ścienki pamiž roznymi aŭtarskimi identyčnaściami.
Što tyčycca Vitala: kali ŭ mianie spytalisia, kaho b ja chacieŭ pabačyć pierakładčykam, ja, ŭ paradkie tryźnieńnia, skazaŭ: Ryžkova. Bo Ryžkoŭ dla mianie na toj momant byŭ abjektam moŭnaha zachapleńnia. Ja navat i nia maryŭ, što jon voźmiecca za «Sfahnum». Ale jon zrabiŭ pierakład. Jaki vielmi vysoka acanili admysłoŭcy. Redaktura Siarhieja Smatryčenki naohuł zrabiła tekst vykštałconym.

NN: Ci prysutničaje ŭ ramanie kramolščyna ci lubaja inšaja nahoda, jakaja moža vyklikać zabaronu tvoru?

VM: Kramolnaha tam šmat. Zabaronienaha — ničoha niama!

NN: Čamu varta pračytać raman «Sfahnum»?

VM: Užo zaraz źjavilisia vodhuki, što «jak „Aniehin“ — encikłapiedyja ruskaha žyćcia», tak «Sfahnum — encykłapiedyja našaha žyćcia». Mnie hetaje pračytańnie tekstu padajecca trapnym. Dla čytača ja zrabiŭ usio, što moh: vyjšaŭ da jaho na dźviuch movach, na dźviuch roznych płatformach. Knižka jość u dziaržaŭnych kniharniach.

Treba tolki spampavać — nabyć i pravieści niekalki viečaroŭ za joj. Heta lepiej, čym čytać «nie svajo» i radavacca, što niedzie ŭ Maryninaj uźnikaje Minsk.

Kamientary31

Ciapier čytajuć

Dedalaryzacyja idzie ŭ masy. Tanny dalar paŭpłyvaŭ na zvyčki biełarusaŭ9

Dedalaryzacyja idzie ŭ masy. Tanny dalar paŭpłyvaŭ na zvyčki biełarusaŭ

Usie naviny →
Usie naviny

«Šanoŭnyja siabry, dziakuju vam za padtrymku». Rasijski błohier Illa Varłamaŭ u intervju zhadaŭ Biełaruś i biełaruskuju movu26

Na Kamaroŭcy źjavilisia pieršyja lisički2

Jakija čysta biełaruskija žanry možna znajści na najbolš poŭnaj muzyčnaj karcie śvietu?4

Chto jon, muž Dua Lipy, jaki kinuŭ škołu dziela futbołu, a zaraz ličycca hałoŭnym favarytam na rolu Džejmsa Bonda1

U Šviejcaryi projdzie refierendum, kab abmiežavać kolkaść nasielnictva krainy 10 miljonami čałaviek15

USU atakavali most u Čanhary ŭ Krymie8

Čyrvonaja darožka, šykoŭnyja stroi, doždž i biaspłatny machita. Jak prajšoŭ vypuskny ŭ Licei BDU FOTY16

Zamiest piensii — kałonija. 72‑hadovaha biełaruskamoŭnaha ajcišnika asudzili pa ciažkich palityčnych artykułach9

Učora Homiel nakryła mahutnaja zaleva

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Dedalaryzacyja idzie ŭ masy. Tanny dalar paŭpłyvaŭ na zvyčki biełarusaŭ9

Dedalaryzacyja idzie ŭ masy. Tanny dalar paŭpłyvaŭ na zvyčki biełarusaŭ

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić