«I kožnaja budzionnaja reč jak dziva». Volha Sieviaryniec raskazała, jak prajšło spatkańnie z mužam u kałonii
Volha Sieviaryniec padzialiłasia ŭ siabie ŭ Fejsbuku ŭspaminam pra toje, jak prajšło jaje doŭhaterminovaje spatkańnie z mužam u Škłoŭskaj kałonii ŭ śniežni. Pavieł Sieviaryniec adbyvaje tam pakarańnie. Jaho zatrymali ŭ červieni 2020-ha, a praz hod asudzili na siem hadoŭ źniavoleńnia.
«Cikava, kolki ŭsiaho moža vytrymać čałaviečaje serca. Kožny raz ździŭlajusia. Prysłuchaješsia. Tryvaje? I praŭda, tryvaje. A zdavałasia, bolš nie vytrymaje.
Praz serca jak praź sitca… Kap, kap, kap, sok z rospačy, nadziei, bolu i ščaścia…
Pakoj napoŭnieny zimovym miakkim śviatłom, tak, što amal nie vidać zakratavanych voknaŭ, i soniečnyja zajčyki kładucca na tvary troch całkam ščaślivych ludziej, jakija, abniaŭšysia, lažać na łožku — mužčyna, žančyna i ich maleńki chłopčyk.
Heta my! Voś prosta ciapier, razam, u šykoŭnym hateli dla doŭhich spatkańniaŭ Škłoŭskaj kałonii numar 17. Cud daŭžynioj u dva dni. Słoŭ nie chapaje, i pavietra taksama.
Abniać adzin adnaho znoŭ roŭna praz paŭtara hoda. Boh byccam admiervaje čarhovy etap suciašeńniem — trymajciesia, rodnyja, i ničoha nie bojciesia. Ja z vami.
I kožnaja budzionaja reč jak dziva — razam pračnucca, razam paśniedać, pamyć posud, razam śpiavać i malicca, adkryć blašanku z aliŭkami, razam prajścisia pa kalidory. I hladziš na ŭsie vočy i nie vieryš — voś jon. Pachnie drevam. Uśmichajecca. Taki ž rodny, taki ž uvažlivy, tolki jašče bolš miakki, byccam ciarpieńni, jakija ščodra sustrakajucca na jaho šlachu, raźmiakčajuć jaho serca, a nie ačarśćviajuć.
«Prijatnoho vriemiaprieprovoždienija», — kaža miascovy zek, jak šviejcar. I ty lichamankava łoviš kožnuju chvilinu i viedaješ, što kožnaja minie.
A naš chłopčyk, byccam i nie było hetaha doŭhaha rasstańnia, sustreŭ tatu słovami: «O, tata, pryvitańnie, davaj lotać samalocikam».
A paśla: abniacca, byccam na viečnaść, słuchać jak bjecca serca adzin adnaho, stvaryć u hetym pakoi svoj ułasny śviet i nazirać, jak jon znoŭ znajomicca z synam. Niesankcyjanavanaje ščaście. I jak chočacca ŭ dva dni źmiaścić usio, što skradziena za paŭtara hoda.
Nie viedaju, ci spaŭ hetyja dźvie nočy Paša — zaŭsiody, jak ja pračynałasia, jon hladzieŭ na nas. Ja łaviła jaho pozirk, stojeny i hłyboki: «Usia Biełaruś hladzić na mianie praz tvaje vočy», — kaža.
A Francišak cichamirna spaŭ miž nami, raskidvajučy ručki ŭ roznyja baki. Dla jaho heta zvykłyja rečy: źbirać pieradačy, jeździć pa sudach i SIZA, čakać listoŭ z turmy i malicca, kab tata chutčej viarnuŭsia.
Ściskaješ serca da bolu i dumaješ — niachaj budzie praklataje ŭsiakaje zło na našaj ziamli. Paša… Rodny, schudnieły, stomleny, ale mocny, sabraŭ siabie na hetaje spatkańnie — rychtavaŭsia, i tolki ŭ adzin karotki momant uhledzieła, jak ślazinka skaciłasia pa čysta paholenaj «režymnaj» ščace: «Prabač, kachanaja maja, rassłabiŭsia».
Praz kachańnie Boh aśviačaje biełaruskija turmy. Praź ciarpieńni naroda Boh aśviačaje Biełaruś. My častka hetaj ziamli, jaje historyi, u jakoj losy platucca habielenami, u jakoj vierać, lubiać, spadziajucca, achviarujuć saboj.
My nie adarviemsia ad jaje, bo praraśli ŭ hetuju ziamlu kareńniem, kudy my bieź jaje, kudy jana biez nas. Jak ciažka kazać pra kachańnie słovami… Hetyja dva dni znoŭ adčuvała siabie jak niaviesta. A paśla spatkańnia serca ŭziać i vyrvać. Pakładu ŭspaminy ŭ samy kaštoŭny kufar svajho serca i pakul zamknu, bo maryć baluča.
Ale… «Niachaj nie sumniavajecca serca vašaje». Jašče, jašče i jašče raz… Dzień za dniom, byccam hrukaje ŭ hrudziach, to lichamankava, to z radaściu, to z atupieńniem — Jana 14:1 — «niachaj nie sumniavajecca serca vašaje»! Siarod brudu i choładu, u ciemry, jość śvietłaja zorka — nadzieja, što hety son siarod mnohich biaskoncych dzion stanie javaj, i žyvu hetym dniom, i rychtujusia, jon budzie!»
«U pašparcie babuli staić data naradžeńnia 00.00.1945» — «A ŭ majoj XX.XX.1940». Jak takoje moža być?2
Kamientary