Navuka i technałohii

Navukoŭcy ŭpieršyniu źniali čornuju dzirku ŭ centry našaj hałaktyki

U sercy našaha Mlečnaha Šlachu (Ptušynaj Darohi), prykładna za 26 tysiač śvietłavych hadoŭ ad Ziamli, znachodzicca hihanckaj čornaja dzirka pamieram 4 miljony soncaŭ. Ciapier navukoŭcy narešcie daviedalisia, jak jana vyhladaje.

Fota: EHT COLLABORATION

Vyjavu kaśmičnaha cieła pradstavili 12 maja padčas pres-kanfierencyj, praviedzienych adnačasova roznymi ŭstanovami ŭ siami krainach. Čornaja dzirka, jakuju ekśpierty nazvali Stralec A, zafiksavanaja na zdymku ŭ vyhladzie ciomnaha cieła na fonie jarkaha žoŭta-aranžavaha koła, piša Wall Street Journal.

Čornyja dzirki sami pa sabie niabačnyja, ale ich miežy kidajuć cień na jarkim fonie haračaha hazu i pyłu, jaki akružaje hetyja abjekty. Hety cień bačać niekatoryja teleskopy, i tamu my i možam zafiksavać čornuju dzirku.

Navukoŭcy zdoleli atrymać vyjavu čornaj dzirki dziakujučy kompleksu teleskopaŭ Event Horizon. Jon składajecca z 11 naziemnych radyjoteleskopaŭ, jakija znachodziacca ŭ roznych punktach Ziamli, ad Havajaŭ da Hrenłandyi, i złučanyja ŭ adzinuju strukturu. Jana moža łavić radyjochvali, jakija vypuskaje haz i pył, što ruchajucca kala haryzontu padziej čornaj dzirki — tearetyčnaj miažy, za jakuju nie mohuć vyjści śviatło i materyja.

Kali Ziamla krucicca, navukoŭcy atrymlivajuć mahčymaść z dapamohaj kožnaha teleskopa bačyć adzin i toj ža abjekt z roznych vuhłoŭ. Potym supierkampjutary ŭ Jeŭropie i ZŠA matematyčna abjadnoŭvajuć danyja z usich hetych teleskopaŭ u adnu vyjavu.

Malunak Stralca A — heta tolki druhoje pramoje śviedčańnie pra isnavańnie čornych dzirak. Pieršaja vyjava takoha typu, jakaja naležała čornaj dzircy M87, była apublikavanaja ŭ krasaviku 2019 hoda, i jaje taksama stvaryli dziakujučy teleskopam Event Horizon. Da hetaha navukoŭcy mahli vyvučać čornyja dzirki tolki niepramym šlacham: naprykład, praz vymiareńnie ŭpłyvu ich hravitacyi na navakolnyja abjekty ci praz vyvučeńnie hravitacyjnych chvalaŭ z hetych dzirak.

Navukoŭcy zrabili robata z mahnitnaj ślizi. Heta sapraŭdny navukovy praryŭ, nu i jon vielmi zabaŭny VIDEA

Japoncy prydumali pałački dla ježy, jakija mianiajuć jaje smak i tak prynosiać vialikuju karyść zdaroŭju

Kamientary

Ciapier čytajuć

62‑hadovaja biznesvumen i miljanierka Iryna Ciareščanka padzialiłasia historyjaj svajho kachańnia z mužčynam, na 20 hadoŭ małodšym za jaje6

62‑hadovaja biznesvumen i miljanierka Iryna Ciareščanka padzialiłasia historyjaj svajho kachańnia z mužčynam, na 20 hadoŭ małodšym za jaje

Usie naviny →
Usie naviny

Chłopiec raskleiŭ pa Minsku čatyry tysiačy abjaŭ pra toje, što šukaje dziaŭčynu. Što z hetaha atrymałasia?17

«Płača i baicca spać pa načach». Maci pieršakłaśnicy aburyłasia, što dzieciam u 6 hadoŭ raskazvali, jak u Chatyni spalvali ludziej28

Upieršyniu ŭ Biełarusi: dolščyki «Minsk-Śvietu» padali kalektyŭny pazoŭ suprać zabudoŭščyka3

Madźjar zapatrabavaŭ adstaŭki prezidenta Vienhryi8

Voś jak jeŭrapiejcy i Kanada buduć dziejničać, kali ZŠA vyjduć z NATA29

Na Hrodzienščynie zatrymali praviarajučych — jany brali chabar za źnižeńnie štrafaŭ3

«Univiersitet praciahvaje svaju dziejnaść». EHU prakamientavaŭ abviaščeńnie siabie ŭładami Biełarusi «ekstremisckaj arhanizacyjaj»

U hetym hodzie da Dnia Pieramohi ŭ Hrodnie buduć farsiravać Nioman3

«Siabry pajechali, zastaŭsia tolki ja». Što trymaje ajcišnikaŭ u Hruzii ŭ 20263

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

62‑hadovaja biznesvumen i miljanierka Iryna Ciareščanka padzialiłasia historyjaj svajho kachańnia z mužčynam, na 20 hadoŭ małodšym za jaje6

62‑hadovaja biznesvumen i miljanierka Iryna Ciareščanka padzialiłasia historyjaj svajho kachańnia z mužčynam, na 20 hadoŭ małodšym za jaje

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić