Biełaruś praz 14 hadoŭ viarnułasia ŭ mižnarodny konkurs «Viki lubić słavutaści». Čakajuć lubyja fotazdymki miascovych pomnikaŭ architektury
Mižnarodnaja inicyjatyva pa archivavańni histaryčnych pomnikaŭ viarnułasia ŭ Biełaruś paśla praciahłaj paŭzy. Fotazdymkami z papiaredniaha konkursa dahetul prailustravana bolšaść artykułaŭ Vikipiedyi pra historyka-kulturnyja kaštoŭnaści.
Konkurs «Viki lubić słavutaści» (Wiki Loves Monuments) praciahniecca da kanca kastryčnika na płatformie Wikimedia Commons.
Papiaredni raz biełaruski siehmient braŭ udzieł u hetym spabornictvie ŭ 2012 hodzie. Tady hałoŭnym pryzam dla pieramožcy mižnarodnaha finału była pajezdka ŭ Hankonh na kanfierencyju «Vikimanija». Ciapier aŭtary piaci najlepšych fatahrafij atrymajuć elektronnyja padarunkavyja siertyfikaty naminałam 200 rubloŭ dla pakupak u internet-kramach. Žury pakidaje za saboj prava skarektavać kolkaść pryzavych miescaŭ u zaležnaści ad jakaści materyjałaŭ.
Padčas kampanii 2012 hoda karystalniki zahruzili ŭ bazu bolš za 7 tysiač fajłaŭ, ź jakich status jakasnych (Quality images) atrymali tolki 7 vyjaŭ, a adna była pryznana abranaj (Featured picture).
U ramkach sioletniaha konkursu pakul zahružana značna mienš fotazdymkaŭ, ale mnohija ź ich užo byli adznačany za techničnaje vykanańnie. Na hety momant u katehoryju dadadziena 1 170 fajłaŭ, pry hetym 32 ź ich užo pryznanyja jakasnymi. Adpaviedny markier na Vikischoviščy vydajecca zdymkam, jakija adpaviadajuć strohim standartam kampazicyi i vykanańnia. Z amal 150 miljonaŭ dastupnych fajłaŭ va ŭsim prajekcie tolki kala 0,3 % majuć padobnuju adznaku.
Čamu Biełaruś tak doŭha nie ŭdzielničała?
Ideja hłabalnaha archivavańnia pomnikaŭ uźnikła ŭ 2010 hodzie, kali niderłandskaja Vikipiedyja sabrała bolš za 12 tysiač zdymkaŭ nacyjanalnaj architektury. Prezientacyja hetaha vopytu va Urocłavie zapuściła łancuhovuju reakcyju. Užo ŭ 2011 hodzie prajekt abjadnaŭ 18 krain, a ŭdzielniki zahruzili zvyš 168 tysiač fatahrafij, zabiaśpiečyŭšy konkursu miesca ŭ Knizie rekordaŭ Hiniesa. U 2012 hodzie suśvietnaja supolnaść zahruziła ŭ ramkach konkursu ŭžo 353 tysiačy zdymkaŭ.
Paśla paśpiachovaha startu ŭ 2012 hodzie Biełaruś na paŭtara dziesiacihodździa źnikła z karty konkursu. Jak my pisali raniej, heta tłumačyłasia šeraham pryčyn: adsutnaściu sponsaraŭ, nizkim uzroŭniem raźvićcia hramadzianskaj supolnaści, a hałoŭnaje — śpiecyfičnaj moŭnaj raźjadnanaściu. Biełaruskija redaktary histaryčna padzielenyja pamiž tryma moŭnymi viersijami encykłapiedyi: aficyjnaj biełaruskaj, taraškievicaj i ruskaj. Raźmiežavańnie resursaŭ doŭhi čas nie dazvalała sfarmiravać adziny arhanizacyjny centr. Usie hetyja hady biełarusy mahli ŭdzielničać tolki ŭ nacyjanalnych konkursach inšych krain.
Jakich fotazdymkaŭ čakajuć?
Dla ŭdziełu ŭ kampanii 2026 hoda stvorany tekstavy rejestr abjektaŭ na bazie prajekta ruskaha Wikivoyage. Śpisy raźmierkavanyja pa abłaściach i rajonach. U ich uklučanyja aficyjnyja pomniki architektury i histaryčnyja pabudovy, stvoranyja da 1990 hoda, jakija častkova ŭziatyja z krajaznaŭčaha katałoha «Hłobus Biełarusi». Dla hieahrafičnaha pošuku pracuje interaktyŭnaja karta. Zahružać fajły nieabchodna stroha praź indyvidualnyja spasyłki abjektaŭ z hetaj karty, kab vyjava aŭtamatyčna pryviazvałasia da identyfikatara pomnika ŭ encykłapiedyčnaj bazie.
Ad udzielnikaŭ patrabujecca zahružać fajły pamieram nie mienš za 2 miehapiksieli pad svabodnaj licenzijaj, paźbiahajučy dublavańnia adnatypnych rakursaŭ. Asobny błok pravił rehuluje ličbavuju apracoŭku. Dla techničnych fatahrafij, jakija fiksujuć stan pomnikaŭ, dapuskajecca tolki minimalnaje ŭmiašańnie. Mastackaja apracoŭka dazvolenaja, ale patrabuje abaviazkovaha ŭdakładnieńnia ŭ apisańni fajła, a ŭ ideale — paralelnaj zahruzki zychodnaha zdymka. Luboje prymianieńnie srodkaŭ štučnaha intelektu dla hienieracyi abo palapšeńnia detalaŭ pavinna być stroha zadekłaravanaje. Vadzianyja znaki i aŭtarskija podpisy na vyjavach zabaronienyja.
Čamu častka pomnikaŭ zastaniecca niabačnaj
Hety konkurs staŭ praciaham kampanii pa napaŭnieńni aktualnymi fotazdymkami Biełarusi viki-prajektaŭ. Nahadajem, što ŭ žniŭni Biełaruś razam z Kazachstanam vystupiła piłotnaj placoŭkaj dla prajekta «Viki lubić vioski», metaj jakoha byŭ zbor vyjaŭ 23 tysiač sielskich nasielenych punktaŭ. Za dva tydni vałanciory zahruzili ŭ bazu 2 445 fatahrafij, fiksujučy nie tolki architekturu, ale i sielskahaspadarčuju techniku ci interjery.
Jak i padčas viaskovaha etapu, papaŭnieńnie encykłapiedyi ŭskładniajecca adsutnaściu ŭ Biełarusi svabody panaramy. Zhodna z zakanadaŭstvam, fatahrafii savieckaj zabudovy, manumientaŭ i mazaik mohuć być vydalenyja ź Vikischovišča za parušeńnie aŭtarskich pravoŭ, kali z momantu śmierci ich aŭtara nie minuŭ 71 hod.
Tradycyjnaje draŭlanaje dojlidstva, darevalucyjnyja chramy i pałacy pad hetyja abmiežavańni nie padpadajuć. U situacyi pastupovaha razbureńnia histaryčnych budynkaŭ i straty imi aryhinalnaha abličča praź nieprafiesijnyja ramonty, zahruzka navat suchich techničnych kadraŭ zastajecca adzinym dastupnym sposabam adsočvać, što adbyvajecca ź biełaruskaj architekturaj na praciahu dziesiacihodździaŭ.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary