Fiaduta: Bułhakaŭ i Achmatava zrazumieli b, čamu va Ukrainie znosiać pomniki im
«Viedajecie, ludzi, jakija hinuć va Ukrainie — jany kaštujuć bolš za pomniki».
U Alaksandra Fiaduty, byłoha palitviaźnia i viadomaha puškinista, u ŭ intervju «Radyjo Svaboda» pacikavilisia, jak źmianiłasia jahonaje staŭleńnie da ruskaj kultury paśla pačatku vajny.
«Adna ź pieršych navin, jakuju ja atrymaŭ, užo kali znachodziŭsia ŭ Polščy, — heta toje, što ŭ Kijevie (…) pačynajuć znosić pomniki Bułhakavu, Hańnie Achmatavaj», — raskazaŭ były palitviazień.
Fiaduta napisaŭ svajoj siabroŭcy ŭ Kijevie, što pazicyju adnosna Bułhakava moža zrazumieć, bo raman piśmieńnika «Biełaja hvardyja» sapraŭdy antyŭkrainski. A voś Achmatavu jon ličyć achviaraj savieckaha režymu. Na što atrymaŭ adkaz:
«Siońnia ŭnačy ŭ Kijevie zahinuli čatyry čałavieki. Davajcie spačatku spynim vajnu, a paśla budziem raźbiracca z žančynami, jakija paciarpieli ad savieckaj ułady».
Fiaduta padkreślivaje: paśla hetaha ŭ jaho nie było nijakich pytańniaŭ, niahledziačy na toje, što abodvuch piśmieńnikaŭ jon lubić.
Jašče adzin epizod, jaki zhadaŭ litaraturaznaŭca, tyčycca jahonaha siabra z Kijeva, vymušanaha spalvać knihi i noty, kab abahreć dom. Fiaduta napisaŭ jamu: «Vicia, ty spaliŭ papieru, muzyka ž zastałasia».
«Staŭleńnie da kultury — heta nie staŭleńnie da Pucina. Tyja ludzi, pomniki jakim znosiać siońnia ŭ Kijevie, jany nie skazali b ni słova, razumiejučy, što ich kraina viadzie vajnu, i hetaja vajna nie źjaŭlajecca spraviadlivaj. Ja dumaju, što i Bułhakaŭ by ŭsio zrazumieŭ, i Achmatava b usio zrazumieła. Heta ludzi, jakija sapraŭdy byli nośbitami kultury», — vykazaŭ svajo mierkavańnie Fiaduta.
Jon zaklikaje adroźnivać staŭleńnie da kultury ad staŭleńnia da ŭłady, jakaja raspačała vajnu:
«Davajcie adroźnivać adno ad druhoha. I davajcie adroźnivać znak impierskaści (jak zaraz pryniata kazać, a nasamreč znak sapraŭdy raspaŭsiudžvańnia ŭ śviecie toj ci inšaj krainy) ad sapraŭdnaha čytańnia, słuchańnia muzyki, vizitu ŭ teatr albo ŭ kino, da žyvapisu. Davajcie adroźnivać».
Były palitviazień davodzić, što vymušany pahadzicca z vyrazam «kali stralajuć puški, muzy maŭčać», bo kožny dzień daviedvajecca pra toje, kolki ludziej hinie va Ukrainie.
«Viedajecie, tyja ludzi, jakija hinuć — jany kaštujuć bolš za pomniki», — padsumoŭvaje Alaksandr Fiaduta.
Kamientary