Historyja

U Indaniezii znajšli najstaražytniejšyja ŭ śviecie ŭzory naskalnaha žyvapisu

U Indaniezii archieołahi znajšli najstaražytnyja ŭzory naskalnaha žyvapisu, jakija ciapier ličacca najstarejšymi viadomymi navucy. Heta adkryćcio dazvalaje lepš zrazumieć, jak staražytnyja ludzi raśsialalisia pa Paŭdniova-Uschodniaj Azii, paviedamlajecca ŭ daśledavańni, apublikavanym u časopisie Nature.

Fota: Maxime Aubert

Da hetaha ličyłasia, što najstarejšyja ŭzory naskalnaha žyvapisu znachodziacca na poŭdni indaniezijskaha vostrava Sułaviesi i ŭschodniaj častcy Barniea. Ale paŭdniova-ŭschodniaja častka Sułaviesi, dzie pieršyja ŭzory byli znojdzienyja jašče ŭ 1977 hodzie, doŭhi čas zastavałasia niedaśledavanaj.

Kamanda pad kiraŭnictvam Maksima Obierta z Bryśbienskaha ŭniviersiteta (Aŭstralija) vyvučyła hety rehijon i znajšła 14 novych archieałahičnych pomnikaŭ z uzorami naskalnaha žyvapisu, jakija raniej nie byli viadomyja. Siarod ich — kalarovyja adbitki čałaviečych ruk i malunki ludziej, znojdzienyja ŭ karstavych piačorach na vostravie Muna.

Fota: Maxime Aubert

Kab vyznačyć uzrost malunkaŭ, navukoŭcy vykarystoŭvali radyjaizatopny analiz minieralnych nalotaŭ, jakija častkova pakryvali vyjavy za dziasiatki tysiač hadoŭ. U vyniku zaśviedčany minimalny ŭzrost — 67 800 hadoŭ, što robić hetyja malunki najstarejšymi viadomymi na siońnia.

Daśledavańnie pakazała, što piačora vykarystoŭvałasia dla žyvapisu na praciahu jak minimum 35 tysiač hadoŭ, a 20 tysiač hadoŭ tamu jaje ŭžo aktyŭna vykarystoŭvali. Heta śviedčyć, što vostraŭ Sułaviesi byŭ centram adnoj z samych bahatych i praciahłych mastackich kultur u staražytnaj historyi čałavieka.

Fota: Ahdi Agus Oktaviana

Akramia taho, navukoŭcy zaŭvažyli, što adbitki ruk śpiecyjalna źmianiali, ściskajučy palcy, kab jany nahadvali kipci. Mahčyma, heta simvalizavała suviaź pamiž ludźmi i žyviołami — padobnaje ŭžo adznačałasia ŭ raniejšych malunkach na Sułaviesi, u tym liku vyjavy istoty, častkova čałaviečaj, častkova žyviolnaj.

Adkryćcio taksama prajaśniaje pytańnie, kali ludzi ŭpieršyniu zasialili dahistaryčny kantynient Sachuł (ciapierašnija Aŭstralija, Novaja Hvinieja, Tasmanija). Jano padtrymlivaje mierkavańnie, što prodki pieršych aŭstralijcaŭ byli ŭ Sachule ŭžo 65 tysiač hadoŭ tamu.

Kamientary

Ciapier čytajuć

Dzie ŭ Biełarusi budzie chaładniej za ŭsio?1

Dzie ŭ Biełarusi budzie chaładniej za ŭsio?

Usie naviny →
Usie naviny

Tramp ściahnuŭ da bierahoŭ Irana mahutnuju armadu, i ciapier vyrašaje, što ź joju rabić9

Jak adkryćcio miažy z Polščaj paŭpłyvała na žyćcio ŭ rehijonie? Pahutaryli z hrodziencami pra pajezdki na zakupy, padarožžy i čaŭnakoŭ13

U Rasii pryznali ŁHBT-prapahandaj znakamitaje fota hurta Queen11

Navukoŭcy raskazali, što adbyvajecca z arhanizmam paśla admieny Ozempic i anałahaŭ4

Jehipiet za $900. Biełarusy kupili haračy tur i raskazali, što atrymali za hetyja hrošy3

«U hetaha pavinna być niejkaje druhoje dno». Čempijon Polščy pa boksie raptoŭna źjechaŭ u Biełaruś, kinuŭšy navat svaje ŭznaharody5

U Lvovie raźvitalisia z Alaksiejem Łazaravym FOTY4

U Hiermanii sioleta nakapali stolki bulby, što musiać razdavać jaje zadarma6

Dzie ŭ Minsku možna ŭbačyć skulptury koniej — simvałaŭ 2026 hoda5

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Dzie ŭ Biełarusi budzie chaładniej za ŭsio?1

Dzie ŭ Biełarusi budzie chaładniej za ŭsio?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić