U intervju Mikałaju Chalezinu Andrej Stryžak razvažaje pra toje, što adbyłosia ź jahonaj reputacyjaj paśla skandału z dykpikami. Jon ličyć, što jahony vypadak u niejkim sensie častka cany, jakuju płaciać ludzi, zaniatyja hramadskaj i pravaabarončaj dziejnaściu.
Andrej Stryžak zajmaŭsia pravaabarončaj dziejnaściu z 2007 hoda. Jon byŭ adnym z arhanizataraŭ kampanii ByCovid19 i inicyjatyvy BY_help, a paśla suzasnavalnikam Fondu salidarnaści BYSOL. U lipieni 2025 hoda Stryžaka abvinavacili ŭ tym, što jon vysyłaŭ žančynam niepažadanyja dykpiki. Historyja vyklikała aktyŭnuju dyskusiju ŭ asiarodździ biełaruskaj emihracyi. Hučali zakliki da poŭnaj izalacyi Stryžaka. U vyniku mužčyna vymušany byŭ pakinuć fond.
U novym vypusku prajekta «Pierietriem s Chalezinym», viartajučysia da svajoj historyi, Stryžak zaŭvažyŭ, što poŭnaha vykreślivańnia jaho z publičnaha pola nie adbyłosia, choć mnohija influensiery hetaha chacieli.
«Hramadstva nikomu ničoha nie vinnaje. Jano budzie dziejničać tak, jak prymie rašeńnie. (…) I ja mahu skazać tak, što absalutna dakładna, jak ja praciahnu svoj tezis: kiensielinhu nie adbyłosia».
Stryžak miarkuje, što jahony vypadak prymusiŭ mnohich pieraasensavać padychody da padobnych učynkaŭ.
«Tamu što adna sprava, kali havorka idzie, naprykład, pra niejkuju starońniuju dla biełaruskaha hramadstva piersonu, jak Džaan Roŭlinh ci jašče kaho-niebudź. Tady my heta bačym niejak tak: «Nu, heta dzieści tam daloka». Tak, jak by voś, moža być, ja nie viedaju, ja nie budu raźbiracca, maje racyju jana tam ci vinavataja, hetaja piśmieńnica, ja budu sabie spakojna čytać «Hary Potera», hladzieć filmy i ŭsio.
A tut situacyja niepasredna ciabie tyčycca, bo vielmi mnohija ludzi tak ci inakš byli achopleny dapamohaj roznych prajektaŭ, jakija stvaraŭ ja adzin albo razam z kalehami. I heta stała značna bližej. I ludzi pačali dumać: «Aha, tak heta značyć, napeŭna, nie takaja prostaja historyja z hetymi ŭsimi kienselinhami i ŭsim astatnim»».
Što ź instytutam reputacyi
Havoračy pra hramadskuju reakcyju na svaju novuju inicyjatyvu, Stryžak adznačaje:
«Jak zvyčajna, niejkaja častka ludziej budzie ŭsprymać u štyki ŭsio, što robicie — nu, dyk jana i raniej tak usprymała, budziem ščyrymi. I šmat u čym heta tyja ž samyja ludzi, to-bok nie vielmi mocna tam źmianiŭsia skład jakasny i kolkasny. Niejkaja častka ludziej budzie hladzieć u pieršuju čarhu na karysnaść praduktu i na relevantnaść hetaha praduktu ich zapytam. A niejkaja častka hramadstva prosta nie budzie hetaha zaŭvažać, jak raniej».
Razvažajučy pra reputacyju, Andrej Stryžak vyznačaje dva padychody jaje farmavańnia.
«Pieršy padychod — heta suma ŭsiaho, što čałaviek robić. I ty aryjentuješsia. Voś u jaho tam, nie viedaju, 30% krynžu, 70% kłasnych rečaŭ. I hladziš tam: heta 30 na 70, ci 50 na 50, a to i 60 na 40.
Pryčym učynki, prastupki, jany nie raŭnavažnyja. Jany mohuć mieć zusim rozny košt i rozny ŭpłyŭ na hramadstva, na čałavieka kankretnaha.
Druhi padychod — heta instytut reputacyi ŭ tym razumieńni, jakoje ciapier pačynaje stanavicca modnym: što čałaviek moža rabić usio svajo žyćcio, rabić niejkija ŭčynki dobryja, potym adzin prastupak — usio, jon vyklučajecca».
Hety druhi padychod jon ličyć nieracyjanalnym i škodnym, bo žyćcio nie liniejnaje, normy źmianiajucca:
«U budučyni moža tak akazacca, što niejkija rečy, jakija ty tady rabiŭ, i jany byli častkaj normy, u budučyni jany pierastali być častkaj normy. (…) Niekatoryja ź niejkim časam stanoviacca nie tolki nieprymalnymi, a navat złačynnymi. Ale ŭ toj momant, kali jany ździajśnialisia, heta było absalutna dapuščalna hramadstvam. (…)
Usio treba ŭ kompleksie aceńvać. Nie pa adnym niejkim učynku, a pa vialikim abjomie ŭčynkaŭ. Instytut reputacyi i sama pa sabie reputacyja — heta nie razavyja niejkija rečy. Heta toje, što ty ŭsio žyćcio zarablaješ albo stračvaješ».
«Cana za hramadskuju dziejnaść»
Stryžak razvažaje, što ŭ mnohich prafiesijnych i hramadskich hrupach — ad aktoraŭ da hramadskich aktyvistaŭ — isnuje vysokaja stupień zamknionaści. Cisk, uvaha i pahrozy zvonku pryvodziać da taho, što ludzi pastajanna kruciacca ŭ vuzkim kole. Možna stvarać kodeksy i praviły, ale, na jaho dumku, žyćcio ŭsio roŭna rasstavić usio pa svaich miescach.
«Situacyja sa mnoj nie pryviała ni da jakich źmien unutry siektara absalutna, ja ŭ hetym całkam upeŭnieny. To-bok usio jak było, tak i zastałosia. (…)
Vysnovy, moža być, i zrabili, ale situacyi karennym čynam heta nie źmianiła. Bo, naprykład, ludzi, jakija ciapier znachodziacca ŭ emihracyi, jakija znachodziacca pad kałasalnym presinham z boku śpiecsłužbaŭ, z boku niadobrazyčliŭcaŭ i inšaha — jany ŭsio roŭna buduć u adnym i tym ža samym katle varycca, i tak ci inakš takija kanflikty ŭsio roŭna budzie ŭźnikać u budučyni».
Stryžak dumaje, što jahony vypadak, jak i inšyja kanflikty, treba razhladać jak častku cany, jakuju płaciać ludzi, zaniatyja hramadskaj i pravaabarončaj dziejnaściu.
Ciapier čytajuć
Nivodnaha minskaha, homielskaha, italjanskaha ci francuzskaha. Zatoje ŭ Mahilovie budujuć užo čaćviorty rasijski dvoryk, hetym razam — ź miadźviedziem1212
Kamientary