Babaryka zajaviŭ pra viartańnie ŭ palityku i nazvaŭ vinavataha ŭ tym, što źmieny nie adbylisia ŭ 2020-m
«Biez procivahi «ŭschodniamu susiedu» amal niemahčyma zabiaśpiečyć zdabyćcio hetych źmien». Eks-pretendent na pasadu prezidenta Viktar Babaryka apublikavaŭ u fejsbuku post, u jakim raskazaŭ pra svaje ŭražańni paśla paŭtara miesiaca na svabodzie, a taksama paabiacaŭ płan dziejańniaŭ — dla siabie i dla biełarusaŭ.
Paśla praciahłaj adsutnaści ŭ «realnym śviecie» i znachodziačysia ciapier u vymušanaj emihracyi, ja ŭbačyŭ karcinu śvietu, jaki istotna źmianiŭsia.
1. Źnikła raznastajnaść «farbaŭ», jakimi ludzi hanarylisia i ŭ jakich znachodzili radaść žyćcia. Zastałosia tolki biełaje abo čornaje, svoj abo čužy, siabar abo vorah. Daminujuć pryncypy: «chto macniejšy, toj i maje racyju»; kožny sam za siabie, a lubuju prablemu možna vyrašać nie praz dasiahnieńnie ahulnaha kampramisu, jaki abapirajecca na adzinuju asnovu, a šlacham uzbrojenaha supraćstajańnia. Vynik pieramohi takich pravił — raźviazvańnie Rasijaj vajny, ad jakoj zaraz pakutuje ŭkrainski narod, a našaja kraina stała suŭdzielnicaj ahresara.
2. Biełarusy byli fizična padzielenymi na tych, chto ŭnutry, i tych, chto pa-za krainaj. Stvarajecca ŭražańnie, što hetyja dźvie hrupy majuć roznyja boli i intaresy, što jany nie čujuć i nie razumiejuć adna adnu. Bolš za toje, navat unutry hetych «raździelenych biełarusaŭ» niama adzinstva i zhody.
3. Jość vyrazna akreślenaja meta režymu, jaki zachavaŭsia ŭ Biełarusi, — utrymańnie ŭłasnaj ułady i toj skažonaj «stabilnaści», jakaja dazvalaje rabić usio dziela dasiahnieńnia hetaj mety. U hetym režymu vielmi mocna dapamahaje «ŭschodni sajuźnik», jaki daje ŭsie mahčymyja srodki: ekanamičnyja, palityčnyja, vajennyja, siłavyja i h. d.
4. U biełarusaŭ, jakija nie prymajuć «aptymizm» isnujučaha režymu, niama adzinaha razumieńnia ahulnaha vobraza budučyni.
5. Niama adzinaha mierkavańnia Jeŭropy adnosna Biełarusi i jaje mahčymaściaŭ padtrymać ruch da nieabchodnych źmien. A biez procivahi «ŭschodniamu susiedu» praktyčna niemahčyma zabiaśpiečyć dasiahnieńnie hetych źmien. Heta jarka pakazaŭ 2020 hod, kali my byli vielmi blizkija da realizacyi našaj prahramy pieramienaŭ, ale mienavita dziejańni Rasii stali hałoŭnym «arhumientam» u baraćbie režymu tady i zastajucca jaho aporaj siońnia.
Ale ja nie zhodny z tym, što siońniašniaja karcina śvietu — adzina mahčymaja i pravilnaja. Jana nie hruntujecca na ahulnačałaviečych kaštoŭnaściach, jakija mnie blizkija i jakija zastajucca niaźmiennymi na praciahu mnohich stahodździaŭ.
Kali my havorym pra ahulny dla biełarusaŭ vobraz budučyni, važna razumieć: havorka idzie nie pra viartańnie da raniejšaha stanu, a pra farmiravańnie ŭmoŭ dla svabodnaj, niezaležnaj i biaśpiečnaj krainy, dzie ŭ kožnaha jość mahčymaść realizavać siabie i pabudavać svoj dabrabyt. Takoha stanu spraŭ u Biełarusi nie było raniej i nie isnuje ciapier.
Ja razumieju, što pry adzinaj mecie šlachi jaje dasiahnieńnia mohuć razychodzicca, ale heta nie abiasceńvaje samu ideju. Kožny moža iści svaim šlacham i svaim tempam, ale meta zastajecca adna — stvareńnie ŭmoŭ dla raźvićcia Biełarusi.
Ja viedaju, što vielmi časta mienavita sposaby dasiahnieńnia ahulnaj mety stanoviacca pryčynami razryvaŭ i supraćstajańniaŭ, ale heta nie źmianiaje majho staŭleńnia da pryncypaŭ, jakija mnie blizkija.
Sumny dośvied apošnich hadoŭ tolki paćvierdziŭ: źniešni śviet — heta tolki pamiežnyja ŭmovy dla tvajoj fizičnaj svabody. Biezumoŭna, jon vielmi važny, bo vyznačaje tvaje mahčymaści, ale jon nie pavinien pryvodzić da admovy ad sistemy kaštoŭnaściaŭ, jakoj ty prytrymlivaješsia.
Na siońniašni dzień u mianie niama dakładnaha płana dziejańniaŭ — ni svaich, ni vašych, ale ja pačynaju ruch u napramku jaho farmavańnia. Dumaju, što šmat času na heta nie spatrebicca. Dakładna nie hady.
I naprykancy chaču skazać nastupnaje: hałoŭnaje nie toje, chto budzie prezidentam i jakoj budzie naša novaja Biełaruś. Hałoŭnaje — stvaryć umovy, pry jakich biełarusy sami zmohuć vyrašać hetyja i inšyja važnyja dla ich pytańni, što vyznačajuć los kožnaha asobna i ahulny los biełarusaŭ.
Kamientary