Mackievič źbiraje palitykaŭ na mietadałahičnuju «hulniu». Babaryka jedzie, Cichanoŭskaja — pakul nie. Što adbyvajecca i kolki heta kaštuje?

Mietadołah i były palitviazień Uładzimir Mackievič u kancy krasavika płanuje na tydzień sabrać u adnym miescy pradstaŭnikoŭ palityki, biznesu, miedyja i hramadzianskaj supolnaści. Meta — pasprabavać sfarmulavać ahulnaje bačańnie taho, jak biełaruskaj emihracyi žyć i dziejničać dalej.

Hety farmat jon nazyvaje arhanizacyjna-dziejnasnaj hulnioj.

My parazmaŭlali z Mackievičam i razabralisia, što heta za «hulnia», chto ŭ joj budzie ŭdzielničać i kolki heta kaštuje.

Uładzimir Mackievič — fiłosaf i mietadołah, jaki pracuje z padobnymi farmatami z kanca 1980-ch. U 2021 hodzie jon byŭ aryštavany i pravioŭ bolš za čatyry hady za kratami.

Što heta za farmat

Pa słovach Uładzimira Mackieviča, havorka nie pra hulniu ŭ zvykłym sensie, a pra mietad kalektyŭnaj sistemnaj pracy ŭ składanych situacyjach, dzie niama hatovych rašeńniaŭ.

«My pracujem z prablemami, dla jakich niama standartnych adkazaŭ», — kaža jon.

Farmat praduhledžvaje poŭnaje pahružeńnie na praciahu siami dzion. Udzielniki padzialajucca na hrupy, ź imi pracujuć hulniatechniki i mietadołahi. Asnoŭnaja zadača — nie zhładzić supiarečnaści, a naadvarot, vyjavić ich i zrabić pradmietam pracy.

«Hałoŭny pryncyp u tym, kab sabrać u adnym miescy kalektyŭ udzielnikaŭ, jaki madeluje prablemnuju situacyju. Kab tam byli pradstaŭleny ŭsie, kaho jana zakranaje: ad nizavych inicyjatyŭ da palityčnych lidaraŭ, ad miedyja i pravaabaroncaŭ da ludziej z humanitarnych śfier — miedycyny, adukacyi i inšych. U ideale — chacia b pa adnym pradstaŭniku z kožnaj važnaj śfiery.

Na hulni vyciahvajucca ŭsie supiarečnaści i kanflikty. Jany nie chavajucca pad koŭdraj, vizualizujucca, pradjaŭlajucca, udzielniki pačynajuć ź imi pracavać, kab pryjści da kampramisu i supracoŭnictva. Adna z hałoŭnych linij pracy — heta pošuk parazumieńnia z tymi, biez kaho tvaje ŭłasnyja mety zastajucca niedasiahalnymi. Mietad pracajomki i dosyć darahi», — adznačaje mietadołah.

Čamu ciapier

Mackievič apisvaje situacyju ŭ biełaruskaj emihracyi jak raźjadnanuju: jość mety, ale niama ahulnaj stratehii i razumieńnia, jak ich dasiahać.

«U nas jość mety, ale niama poŭnaj zhody pamiž roznymi palityčnymi i hramadskimi strukturami adnosna hetych met i sposabaŭ dziejańnia. Niama kansalidacyi vysiłkaŭ. Heta bačna amal va ŭsich śfierach — i ŭ humanitarnaj, i ŭ hramadzianskaj, i ŭ palityčnaj. Jość dekłaravanyja kaštoŭnaści i mety, nakiravanyja na źmieny ŭ krainie, ale amal niama razumieńnia, jakimi srodkami ich dasiahać i na jakija resursy abapiracca. Nie chapaje prahramy i padychodu, kab vykarystać usio heta na karyść ahulnaj spravy. Z praktyki apošnich dziesiacihodździaŭ mahu skazać: bolš efiektyŭnaha mietadu čym arhanizacyjna-dziejnasnaja hulnia dla takich situacyj ja nie viedaju», — pierakanany mietadołah.

Chto budzie ŭdzielničać

Pieršapačatkova biudžet raźličvaŭsia na 60 čałaviek, adnak užo ciapier udzieł paćvierdzili 72 čałavieki.

Arhanizatary imknucca sabrać maksimalna raznastajny skład: palitykaŭ i pradstaŭnikoŭ roznych struktur, biznes, miedyja i pravaabaroncaŭ, aktyvistaŭ i humanitarnyja inicyjatyvy ź biełaruskaj i rasijskaj emihracyi, a taksama ŭdzielnikaŭ z krain-susiedak — Litvy, Polščy i Ukrainy.

Svoj udzieł u hulni paćvierdziŭ Viktar Babaryka. Zajaŭlena prysutnaść pradstaŭnikoŭ pałka Kalinoŭskaha, čakajecca ŭdzieł Franaka Viačorki. Vierahodny i pryjezd z ZŠA Siarhieja Cichanoŭskaha. Taksama havorycca pra mahčymy ŭdzieł pradstaŭnikoŭ inicyjatyŭ kštałtu «Bajsoła» i «Kibierpartyzanaŭ».

(Paśla vychadu publikacyi Połk Kalinoŭskaha zajaviŭ, što ad ich aficyjna nichto nie ŭdzielničaje. — NN)

«Kančatkova ludzi jašče vyznačajucca: treba vyzvalić sabie tydzień, uličyć zdaroŭje, dakumienty, pracu. Ale pradstaŭnictva ŭsich palityčnych struktur budzie», — pierakonvaje Mackievič.

Asobna jon padkreślivaje, što chacieŭ by bačyć na hulni Śviatłanu Cichanoŭskuju — adnak jana pakul nie dała zhody. Pavodle jaho, jaje zaprasili adnoj ź pieršych i navat padładžvali daty pad jaje hrafik.

«Jana nie vielmi choča jechać, ale ja ŭsio jašče sprabuju jaje pierakanać. Śviatłana — centralnaja fihura, jana nam usim vielmi patrebnaja. Ale i my joj patrebnyja», — kaža Mackievič.

Mackievič raskazvaje pra losavyznačalnaść svajoj hulni.

«Toj, chto robić staŭki ŭ hulni, vyjhraje. Chto nie robić — prajhraje jašče da pačatku. Admova ad udziełu aznačaje jak minimum, što ty nie atrymaješ ničoha. A ŭ maksimumie — možaš apynucca za bortam pracesu. Kali hulnia budzie paśpiachovaj i sapraŭdy pačnie źmianiać kirunak dziejnaści palityčnych i hramadskich sił, to tyja, chto nie ŭdzielničaŭ, zastanucca pa-za miežami hetaha pracesu. Tamu ja kažu prosta: nie chočacie — nie ŭdzielničajcie. Ale ja vas papiaredziŭ», — žorstka farmuluje mietadołah svaju pazicyju.

Adzin z elemientaŭ hulni — sutyknieńnie roznych stratehij. Naprykład, pavodle Mackieviča, Viktar Babaryka maje pradstavić ułasnuju prahramu, raspracavanuju pa-za miežami hulni, kab jaje možna było krytyčna razabrać.

«Na hulni sutyknucca jak minimum dźvie stratehii, raspracavanyja roznymi kalektyvami. I kožny zrazumieje, što jaho stratehija častkovaja i bieź siońniašnich apanientaŭ jana nierealistyčnaja», — tłumačyć jon.

Pavodle zadumy, užo na druhi dzień kanfrantacyja pavinna pierajści ŭ supracoŭnictva. Sam Mackievič apisvaje hety praces mietafaryčna: «Heta jak tanha. Jość napružańnie, jość kanflikt, ale adzin biez druhoha taniec nie stancujuć».

Pry hetym častka ŭdzielnikaŭ nie raskryvajecca ź mierkavańniaŭ biaśpieki, što nie dazvalaje całkam acanić bałans i skład sustrečy.

«Jość achvotnyja z Ukrainy, Polščy, biełaruskija biznesoŭcy ŭ emihracyi, jakija sami chočuć prysutničać. Niekatorym my prapanujem jechać za ŭłasnyja hrošy», — kaža Mackievič.

Košt pytańnia

Hulnia patrabuje značnych vydatkaŭ i resursaŭ: siem dzion pražyvańnia ŭ kamfartabielnych umovach, dziasiatki ŭdzielnikaŭ, daroha z roznych krain, u tym liku z ZŠA, i praca kamandy arhanizataraŭ robiać udzieł darahim.

Minimalny košt udziełu adnaho čałavieka — 2000 jeŭra. Ale Mackievič padkreślivaje, što prajekt finansujecca za košt biełaruskaha biznesu za miažoj i samich udzielnikaŭ.

Navošta?

Zajaŭleny vynik — ahulnaja stratehija dla biełaruskaj dyjaspary. Uładzimir Mackievič śćviardžaje, što biez uklučeńnia šyrokaha koła ŭdzielnikaŭ lubaja stratehija zastaniecca «papieraj». 

«Vynikam hulni my bačym ahulnuju stratehiju dziejnaści šyrokich kołaŭ biełaruskaj emihracyi i dyjaspar, najpierš u Litvie i Polščy, dzie paśla 2020 hoda apynułasia najbolš biełarusaŭ.

Mnie časta kažuć: «Navošta? U nas ža ŭžo jość stratehii — u Azarava, u Ofisa, u inšych». Ale ja adkazvaju: heta stratehii asobnych struktur. Čamu ŭsie astatnija pavinny realizoŭvać toje, što vyznačana kimści ŭ vuzkim kole? Stratehija pracuje tolki tady, kali tyja, chto budzie jaje realizoŭvać, sami ŭdzielničajuć u jaje raspracoŭcy», — kaža mietadołah.

Pavodle jaho słoŭ, kamandu hulni ŭ pieršuju čarhu cikaviać źmieny ŭ samoj Biełarusi. I toje, na što zdolnyja dyjaspara i mihracyja, kab paŭpłyvać na hetyja źmieny i paskoryć ich.

Ale ci nie zastanucca razmovy na hulni prosta razmovami? Uładzimir Mackievič pierakanany, što jamu ŭdasca arhanizavać praces i dasiahnuć pastaŭlenaj mety. 

«Ja arhanizoŭvaju hetaje mierapryjemstva, ja im kiruju i budu za heta adkazvać. I ja na 90% upeŭnieny, što zrablu heta. Heta maja praca i maja prafiesija. Pieršuju vialikuju hulniu ja pravioŭ jašče ŭ 1988 hodzie — z tryma ministerstvami tahačasnaj savieckaj Łatvii. Ja heta ŭmieju», — kaža mietadołah.

Hulni, jakija nie zaŭsiody «spracoŭvajuć»

Apošniuju vialikuju arhanizacyjna-dziejnasnuju hulniu Uładzimir Mackievič pravodziŭ jašče ŭ 2013 hodzie. Jana była mižnarodnaj: zakazčykami vystupali MZS Hiermanii i Polščy, a inviestaram — niamiecki fond Bertelsmann u miežach prahramy Transformation Thinkers.

Tady sprabavali pracavać z temaj transfarmacyi — na prykładzie Biełarusi, ale z udziełam ludziej z roznych krain. Akramia biełarusaŭ, u hulni ŭdzielničali pradstaŭniki Siryi, Arhienciny, Čyli, Jehipta, ekśpierty z Polščy i Hiermanii.

Ideja była ambitnaja: prapracavać, jak naohuł adbyvajucca transfarmacyi ŭ krainach, dzie niama hatovych scenaryjaŭ. Ale sam Mackievič pryznaje — vynik akazaŭsia daloka nie adnaznačnym.

Hulnia išła na troch movach ź sinchronnym pierakładam, što značna ŭskładniła praces. Dadaŭsia i palityčny kantekst: usio adbyvałasia va Ukrainie napiaredadni padziej, jakija pryviali da Majdana i nastupnaj ahresii Rasii.

Pavodle Mackieviča, scenar takoha raźvićcia padziej prahavorvaŭsia i ŭ miežach hulni — ale častka ŭdzielnikaŭ, u tym liku niamieckija ekśpierty, nie ŭspryniała jaho surjozna. U vyniku nie ŭdałosia navat aformić supolny vynikovy dakumient.

«U niejkim sensie jana nie atrymałasia», — kaža jon. I dadaje, što paśla hetaha faktyčna spyniŭ praviadzieńnie vialikich hulniaŭ.

Paźniej pravodzilisia ŭžo mienšyja farmaty — tak zvanyja «hulni-łajt». Jany, pavodle jaho, mahli być karysnymi dla łakalnych zadač, ale nie davali stratehičnaha vyniku.

Adzin z prykładaŭ — hulnia na pačatku 2020 hoda paśla kampanii «Śviežy viecier», jakaja vystupała suprać intehracyjnych «darožnych mapaŭ» z Rasijaj. Paśla taho jak častka mapaŭ nie była padpisanaja, mnohija ŭdzielniki paličyli zadaču vykananaj.

Mackievič ža prapanoŭvaŭ vykarystoŭvać hety resurs dla padrychtoŭki da vybaraŭ 2020 hoda — ale, pavodle jaho, na hulniu pryjšło mała ludziej.

Paśla aryštu Mackieviča padobnyja hulni pravodzili ŭžo inšyja ludzi, tamu ich vyniki jon nie aceńvaje.

«Hulnia ŭžo idzie» 

Mackievič śćviardžaje, što ciapier praces hulni pačaŭsia jašče da startu: jość ludzi, jakija nie chočuć praviadzieńnia hulni, ale ŭsio roŭna imknucca ŭ joj udzielničać, kab paŭpłyvać na vynik.

«Ja ŭžo miesiac pracuju z hulniatechnikami, napieradzie jašče tydzień afłajn-padrychtoŭki za horadam. Heta vialikaja praca jašče da pačatku hulni. I ŭžo ciapier jość ludzi, jakija nie chočuć, kab hulnia adbyłasia. Ale pakolki sarvać jaje jany nie mohuć, jany chočuć udzielničać, kab nie dapuścić raźvićcia pracesu ŭ niavyhadnym dla ich kirunku. U hetym sensie hulnia ŭžo idzie», — tłumačyć mietadołah.

• 23
• 2
• 5
• 16
• 0
• 0
• 0
• 0