U Brytanii razhareŭsia skandał vakoł trahičnaj śmierci 18‑hadovaha chłopca: palicyjanty jamu nie pavieryli
18‑hadovy student Hienry Novak pamiraŭ na vulicy ŭ Saŭthiemptanie, paŭtarajučy palicyjantam, što jaho ŭdaryli nažom i što jon nie moža dychać. Adnak supracoŭniki pravaachoŭnych orhanaŭ pavieryli nie jamu, a złačyncu, jaki tolki što nanios śmiarotnyja ranieńni, i nadzieli kajdanki na achviaru. Achviaraj byŭ bieły čałaviek, a zabojcam — sikch.

Uviečary 3 śniežnia 2025 hoda 18‑hadovy Hienry Novak, student pieršaha kursa Saŭthiemptanskaha ŭniviersiteta pa śpiecyjalnaści «Buchhałtarski ŭlik i finansy», viartaŭsia ŭ studencki internat paśla sustrečy ź siabrami ŭ horadzie. Novak naradziŭsia ŭ Viestminstery, vyras u hrafstvie Eseks, ale ŭ jaho polskija karani i dva hramadzianstvy — jak Vialikabrytanii, tak i Polščy.
Kala 23.30 na adnoj z vulic niepadalok ad internata pamiž im i 23‑hadovym Vikramam Sinhcham Dyhvam adbyŭsia kanflikt. Apošnija chviliny žyćcia Novaka častkova zachavalisia na videa ŭ Snapchat, jakoje jon sam zapisvaŭ na telefon. Na videa vidać, jak Dyhva adychodzić ad Novaka, jaki kpić ź jaho, nazyvajučy «drennym chłopcam». Dyhva adkazvaje: «Ja i jość drenny chłopiec».
Sud pryjšoŭ da vysnovy, što Dyhva sprabavaŭ zabrać u Novaka telefon, kab spynić zdymku. Mienavita heta pryviało da fizičnaj sutyčki.
Niepasrednych śviedak samoha napadu nie było.
Padčas kanfliktu Dyhva dastaŭ 21‑santymietrovy kinžał i nanios Novaku piać udaraŭ. Adzin ź ich pryjšoŭsia ŭ hrudzi i staŭ śmiarotnym. Taksama byli naniesienyja ranieńni ŭ nohi i ŭ tvar.
Paśla napadu Novak sprabavaŭ uciačy. Pavodle materyjałaŭ spravy, jon uźlez na śmiećcievy kantejnier, paśla čaho pieralez praz aharodžu. Śled kryvi pakazvaŭ, što śmiarotnaje ranieńnie jon atrymaŭ jašče da hetaha, kryvaciok byŭ unutranym. Susiedzi čuli, jak junak kryčaŭ, što jaho ŭdaryli nažom i što jon pamiraje.
Paśla taho, jak Dyhva nanios paciarpiełamu nažavoje ranieńnie, jon nie akazaŭ jamu dapamohi, a źniaŭ videa, jak Novak uciakaje, a potym lažyć na ziamli. Potym złačynca patelefanavaŭ svaim baćkam, jakija prybyli na miesca zdareńnia jašče da palicyi. Maci Kiran Kaur zabrała kinžał, jakim byŭ naniesieny śmiarotny ŭdar, i schavała jaho doma. Paźniej sud pryznaŭ jaje vinavataj u sadziejničańni złačyncu.

Dziejańni palicyi vyklikali abureńnie ludziej
Asablivaje abureńnie hramadskaści vyklikali dziejańni palicyi paśla prybyćcia na miesca zdareńnia. Kali supracoŭniki palicyi pryjechali na vyklik, jany pačali razmaŭlać z Dyhvam, jaki śćviardžaŭ, što mienavita Novak pačaŭ pieršy, što jon pjany, užyvaŭ rasisckija abrazy i navat sarvaŭ ź jaho ciurban. Na ziamli ŭ hety čas lažaŭ śmiarotna paranieny Hienry Novak.
Na zapisach z nahrudnych kamier čuvać, jak Novak niekalki razoŭ kaža palicyjantam, što jaho ŭdaryli nažom i što jon nie moža dychać. U adkaz adzin z aficeraŭ pytajecca, kudy mienavita byŭ udar, a zatym kaža: «Nie dumaju, što ciabie ŭdaryli nažom, siabra». Paśla hetaha supracoŭniki zaviali jamu ruki za śpinu i nadzieli kajdanki. Padčas hetaha chłopiec jašče try razy kaža, što nie moža dychać.
Palicejskija koratka ahladajuć chłopca, začytvajuć jaho pravy i paviedamlajuć, što jon aryštavany za napad. Nieŭzabavie paśla hetaha Novak straciŭ prytomnaść. Tolki kali palicyjanty zrazumieli, što jon nie reahuje, źniali kajdanki i vyklikali chutkuju dapamohu. A 00:37 Hienry Novaka aficyjna pryznali pamierłym.
Praź niekalki dzion paśla trahiedyi palicyja padrychtavała zajavu dla presy, u jakoj Novak apisvaŭsia jak ahresar. Paśla abureńnia jaho rodnych farmuloŭki byli źmienienyja jašče da publikacyi.
Sudovy praces pa spravie zabojstva Hienry Novaka
Sudovy praces pačaŭsia ŭ mai 2026 hoda ŭ Karaleŭskim sudzie Saŭthiemptana. Prakurory padali prysiažnym videazapisy, miedycynskija zaklučeńni i inšyja dokazy. Siarod ich była i tajemna zapisanaja razmova Dyhvy z bratam paśla zatrymańnia. Padčas hetaj razmovy brat raiŭ Dyhvu nastojvać na viersii samaabarony. Sam abvinavačany pry hetym vykazvaŭ zaniepakojenaść tym, što na vulicy mahli być kamiery nazirańnia.
U sudzie Dyhva nastojvaŭ, što ŭžyŭ nož paśla rasisckich abrazaŭ i pahroz z boku Novaka. Adnak sudździa pryjšoŭ da vysnovy, što hetyja śćviardžeńni nie paćviardžajucca nijakimi dokazami.
Asobnaja ŭvaha padčas pracesu była nadadziena zbroi, jakoj karystaŭsia napadnik. Pavodle brytanskaha zakanadaŭstva, praktykujučym sikcham dazvolena nasić pry sabie kirpan — nievialiki rytualny nož, jaki źjaŭlajecca adnym ź piaci simvałaŭ viery. Dyhva byŭ členam ordena nichanhaŭ — hrupy sikchaŭ, pradstaŭniki jakoj tradycyjna nosiać takuju zbroju.

Adnak sud ustanaviŭ, što padčas napadu Dyhva vykarystaŭ nie kirpan, jaki zvyčajna nosiać pad adzieńniem, a značna bolšy kinžał, jaki byŭ u nožnach pavierch adzieńnia. Mienavita hetaj zbrojaj byli naniesieny śmiarotnyja ranieńni Hienry Novaku. Akramia taho, padčas pieratrusu ŭ domie Dyhvy palicyja vyjaviła bolš za dva dziasiatki adzinak chałodnaj zbroi, što dadatkova padmacavała śćviardžeńni ab jaho zachapleńni zbrojaj.
28 maja 2026 hoda prysiažnyja pryznali Dyhvu vinavatym u zabojstvie. Jaho maci Kiran Kaur była pryznana vinavataj u dapamozie złačyncu praz utojvańnie zbroi. 1 červienia sud pryhavaryŭ Dyhvu da pažyćciovaha źniavoleńnia ź minimalnym terminam adbyćcia pakarańnia 21 hod. Pryhavor maci majuć vynieści 17 červienia.
Paśla abviaščeńnia prysudu baćka zahinułaha Mark Novak zajaviŭ, što ličyć adkaznym za śmierć syna tolki zabojcu. U toj ža čas jon rezka raskrytykavaŭ pavodziny palicyi, nazvaŭšy abychodžańnie z Hienry «nialudskim i prynižalnym».
Pry hetym siamja zaklikała nie vykarystoŭvać śmierci junaka dla raspalvańnia mižnacyjanalnaj varožaści. Baćka padkreśliŭ, što sprava nie pra rasizm, a pra zabojstva.
Tym nie mienš trahiedyja chutka stała pradmietam palityčnych sprečak. Šerah palitykaŭ z partyi Reform UK i Kansiervatyŭnaj partyi zajavili, što sprava demanstruje isnavańnie ŭ Brytanii sistemy «dvuchuzroŭnievaha pravasudździa», kali ludzi atrymlivajuć roznaje staŭleńnie ŭ zaležnaści ad svajoj etničnaj prynaležnaści. Urad lejbarystaŭ hetyja abvinavačańni adchiliŭ. Vykazalisia i pradstaŭniki administracyi ZŠA, u tym liku vice-prezident Džej Dzi Vens.

Paśla zabojstva ŭ Saŭthiemptanie prajšli akcyi pratestu, padčas jakich paciarpieli niekalki supracoŭnikaŭ palicyi. Častka ŭdzielnikaŭ paźniej była pryciahnuta da adkaznaści. Adnačasova pačalisia niekalki aficyjnych pravierak dziejańniaŭ pravaachoŭnikaŭ. Niezaležnaje ŭpraŭleńnie kantrolu za dziejnaściu palicyi vyvučaje, ci byli dapuščanyja pamyłki padčas zatrymańnia Novaka.
Asobnaje rasśledavańnie pavinna taksama vyśvietlić, ci paŭpłyvali dziejańni abo biaździejańnie palicyi na raźvićcio padziej paśla napadu. Palicyja hrafstva Hiempšyr paviedamiła, što troje aficeraŭ, jakija brali ŭdzieł u zatrymańni Hienry, praciahvajuć słužbu, a adzin padaŭ u adstaŭku.
Choć sudovyja ekśpierty pryjšli da vysnovy, što atrymanaja Hienry Novakam rana była śmiarotnaj i jaho žyćcio naŭrad ci mahli ŭratavać navat pry imhniennaj miedycynskaj dapamozie, historyja jahonaj śmierci stała simvałam inšaha pytańnia — ci zdolnyja pravaachoŭnyja orhany svoječasova raspaznać achviaru i nie pamylicca ŭ pieršyja chviliny paśla trahiedyi.
«Spasibo, Lena! Prodołžajtie viesti nabludienije». Aficer, jaki pisaŭ Charysavaj, paśviŭsia ŭ čatach palitemihracyi, a niekatorym dziaŭčatam navat prapanoŭvaŭ abmianiacca niudsami
Kamientary
Heta što za takaja styličtyka "Svaje piać kapiejek ustavili"?
Nie padabajecca ZŠA? Tak i pišycie: red. suprać ZŠA.