«Miesiacami ŭ kabinie, na siabie zabiŭ. I staŭ pytać: moža, žonka taksama budzie pracavać?». Čamu emihracyja raźbivaje siemji i što rabić, kab usio papravić

Hrošy ŭ siamji nibyta jość, ale palohki niama. Zamiest jaje — adčuvańnie pastki, u jakoj adzin ciahnie finansy, druhaja — dom i dziaciej, a aboje pastupova hublajuć radaść žyćcia.

My paprasili psichaterapieŭta Natallu Skibskuju praanalizavać kiejs takoj siamji — i pahavaryli pra toje, čamu emihracyja tak časta abvastraje siamiejnyja kanflikty i što moža dapamahčy, kali siamja pačynaje razvalvacca pad ciskam emihracyi.

Pavialičyć

Emihracyja jak stres-test dla siamji

Hetaj historyjaj padzialilisia ŭ sacsietkach. Siamja ŭžo bolš za piać hadoŭ žyvie ŭ ZŠA. Mužčyna adrazu paśla pierajezdu pajšoŭ pracavać dalnabojščykam — bo heta byŭ samy chutki sposab pačać zarablać. Žančyna naradziła dvaich dziaciej, sutyknułasia z paślarodavaj depresijaj i tak i nie viarnułasia na pracu. Ciapier dzieci padrastajuć, napieradzie škoła, a mužčyna ŭsio macniej adčuvaje: finansavaja adkaznaść na hady napierad kančatkova zamacavałasia tolki za im.

Pavialičyć

Situacyja vyklikała haračaje abmierkavańnie, bo mnohim jana znajomaja.

Na dumku Natalli, u hetaj historyi važna bačyć nie tolki mužčynskuju stomu, ale i ahulny fon, na jakim usio adbyvajecca.

Pavodle jaje, siamja, chutčej za ŭsio, nie mieła značnaha zapasu resursaŭ na starcie. Jany pryjechali ŭ novuju krainu i adrazu musili «ŭkaraniacca ŭ hetuju hlebu» — bieź blizkich pobač, biez dapamohi ź dziećmi, biez mahčymaści na niekaha abapiercisia. U takich umovach aboje partnioraŭ nie stolki žyvuć, kolki vyžyvajuć.

«Mužčyna nie pryjšoŭ u svaju pracu ź cikavaści ci žadańnia. Jon pajšoŭ u jaje z vymušanaści — tamu što treba było chutka zarablać. A kali čałaviek doŭha robić niešta nie tamu, što choča, a tamu, što «pavinien», heta spryjaje vyharańniu.

Asabliva kali vakoł niama inšych apor, a ŭsia siamiejnaja sistema trymajecca na režymie pastajannaha napružańnia. Žančyna ŭ svaju čarhu zastałasia adna z dvuma małymi dziećmi na rukach», — kaža psichaterapieŭt.

U internet-dyskusijach takija historyi časta chutka zvodziacca da prostaj schiemy: jość toj, chto «ciahnie hrošy», i jość toj, chto «nie choča iści pracavać». Ale ekśpiert prapanuje hladzieć na situacyju inakš: «Siamja vyžyvaje: i jon, i jaho žonka. I jany pad vialikim stresam znachodziacca ŭ inšaj krainie».

Kali ludzi doŭha žyvuć u režymie pastajannaj adaptacyi, vydatkaŭ, rachunkaŭ, stomy i niedasypu, jany pierastajuć bačyć adno ŭ adnym partniora. Pierad imi zastajecca tolki funkcyja: adzin zarablaje, druhi padtrymlivaje žyćcio.

I ŭ takoj sistemie vielmi chutka pačynajecca ŭnutrany padlik: chto stamiŭsia bolš, chto achviaravaŭ macniej, chto nasamreč niasie na sabie asnoŭny ciažar. Mienavita tut i pačynaje naradžacca ŭzajemnaja złość.

Madel, u jakoj adzin partnior poŭnaściu zarablaje, a druhi poŭnaściu adkazvaje za dziaciej i byt, sama pa sabie nie asudžanaja na pravał. Ale tolki ŭ tym vypadku, kali jana sapraŭdy pasuje abaim.

«Ludzi mohuć damaŭlacca, ale heta moža im nie adpaviadać — ich charaktaram, ich ujaŭleńniam pra siamiejnaje žyćcio. Čałaviek moža ščyra paabiacać žyć peŭnym čynam, bo choča być sa svaim partnioram, vieryć, što spravicca. Ale potym vyśviatlajecca, što hetaja rola dla jaho niearhaničnaja. Jon budzie ŭvieś čas niezadavoleny, u jaho budzie ŭvieś čas frustracyja», — adznačaje Natalla.

Adsiul — nazapašanyja kryŭdy, unutranaje razdražnieńnie, pačućcio pastki. Emihracyja tut časta vystupaje katalizataram. 

Pavialičyć

«Mužčyna moža nie razumieć»

Asobna ekśpiert źviartaje ŭvahu na toje, jak u hetaj historyi pakazanaja žonka. Pavodle Natalli, mužčyna nie da kanca razumieje, praz što prachodzić jaho partniorka.

Žyćcio ŭ novaj krainie z dvuma małymi dziećmi, biez rodnych i dapamohi, z mužam, jaki ŭvieś čas u rejsach, — užo samo pa sabie ciažkaje vyprabavańnie. Tamu paślarodavaja depresija ŭ hetym kiejsie vyhladaje całkam realistyčna, a nastupnyja piać hadoŭ doma — heta nie pra «ničoha nie rabiła», a pra pastajannuju nahruzku.

«U jaje moža być vialikaja niaŭpeŭnienaść: my nie viedajem ni pra adukacyju, ni pra movu, ni pra dośvied pracy ŭ ZŠA — na što joj abapiercisia. Tamu toje, što vyhladaje jak niežadańnie vychodzić na pracu, moža być zusim inšym — stracham nie spravicca», — kaža ekśpiert.

Adnačasova, adznačaje Natalla Skibskaja, u hetym kiejsie adčuvajecca i inšy płast — abiasceńvańnie:

«Jość adčuvańnie, što jon krychu abiasceńvaje pracu žonki. Ale heta nasamreč vielmi raspaŭsiudžana: šmat chto dumaje, što ŭsio samo robicca. Kali jość pobytavaja technika doma — nibyta i pracy niama.

Mienavita z takoj niabačnaści čužoj pracy časta i naradžajecca ŭzajemnaja złość: adzin upeŭnieny, što trymaje ŭsio na sabie, druhi — što jahony ŭniosak prosta nie pryznajuć.

U takich umovach razmova pra «spraviadlivaje pieraraźmierkavańnie» rolaŭ chutka pieratvarajecca ŭ kanflikt — ab pryznańni, pavazie i bačnaści ŭkładu kožnaha. Bo chatniaja praca i dohlad dziaciej dahetul časta ŭsprymajucca jak niešta samo saboj zrazumiełaje.

Ale na samaj spravie ničoha z hetaha nie adbyvajecca samo. I kali adzin z partnioraŭ hetaha nie bačyć — kanflikt stanovicca amal niepaźbiežnym», — kanstatuje Natalla Skibskaja.

Adkaznaść za siabie 

Pry ŭsioj empatyi da hieroja hetaj historyi, Natalla nahadvaje, što mužčyna niasie adkaznaść za ŭłasnaje žyćcio: dobra, ty stamiŭsia, straciŭ siabie, zapuściŭ zdaroŭje — ale chto vybiraje, što ty jasi, ci ruchaješsia ty ŭvohule, ci pakidaješ sabie chacia b minimum prastory dla kłopatu pra siabie?

Heta nie admianiaje składanaści jaho stanovišča. Ale i nie dazvalaje całkam pierakłaści adkaznaść za svoj fizičny stan na žonku, pracu abo abstaviny.

Pa słovach ekśpierta, navat u vielmi žorstkim hrafiku jość zona vybaru: što kupić na pierakus, jak arhanizavać prypynki, ci možna ŭziać mienš zakazaŭ, kali režym užo razburaje zdaroŭje. U hetym sensie adzin z klučavych momantaŭ — nie tolki pryznać svaju stomu, ale i viarnuć sabie chacia b častku subjektnaści. Bo inakš čałaviek pastupova pačynaje žyć z adčuvańniem, što ź im «usio zdaryłasia», a sam jon ničoha nie vyrašaje. I heta vielmi niebiaśpiečny stan — jak dla psichiki, tak i dla adnosin.

Samaja raspaŭsiudžanaja pryčyna razvodaŭ u emihracyi

Na dumku Natalli, padobnyja siužety dla emihracyi vielmi typovyja. Izalacyja, stoma, pierakos rolaŭ, adsutnaść zvykłych sacyjalnych suviaziaŭ, patreba pačynać z nula, panižeńnie sacyjalnaha statusu, adčuvańnie «ja ŭžo nie toj čałaviek, jakim byŭ raniej» — usio heta mocna bje pa adnosinach.

Pavodle ekśpierta, pierajezd vielmi redka «pierazapuskaje» adnosiny z čystaha lista. Značna čaściej jon prosta ahalaje ŭsie supiarečnaści, što byli schavanyja raniej. Mienavita tamu pary časta kažuć: u Biełarusi ŭsio było narmalna, a paśla pierajezdu ŭsio razvaliłasia. Nasamreč, kaža Natalla, prablemy mahli być i raniej — prosta ŭ bolš stabilnym asiarodździ jany nie vyhladali nastolki pahroźliva.

«Tyja supiarečnaści, jakija ŭ pary mahli isnavać i raniej, na fonie adaptacyjnaha stresu ŭ emihracyi stanoviacca kudy bolš vidavočnymi. Ihnaravać ich užo nie atrymlivajecca. A kali muž i žonka jašče i adaptujucca z roznaj chutkaściu, uźnikaje raśsinchron: adzin nibyta ŭžo niejak ukaraniajecca ŭ novaje žyćcio, a druhi jašče zusim nie staić na nahach. Byvaje i naadvarot: abaim drenna adnačasova. I tady nikomu niama na kaho abapiercisia», — adznačaje ekśpiert.

U hetym, pavodle Natalli, adna z samych raspaŭsiudžanych pryčyn razryvaŭ u emihracyi. Ludzi prosta nie vytrymlivajuć sumarny stres adaptacyi. Asabliva ciažka, kali ŭ siamji jość dzieci. Bo tady kryzis pieražyvajuć nie dvoje, a cełaja sistema. I čym bolš u joj ludziej, tym składaniej usich utrymać.

Kab siamja trymałasia, choć by ŭ niejki momant pavinien być chacia b adzin čałaviek, na jakoha možna abapiercisia.

«Kali heta źmianiajecca: siońnia ty, zaŭtra ja, paślazaŭtra znoŭ ty — tady možna jašče ŭsio pieražyć», — padkreślivaje Natalla.

Asobna ekśpiertka źviartaje ŭvahu jašče na adnu reč: u vymušanaj emihracyi da bytavoha i finansavaha napružańnia časta dadajecca pošuk vinavataha.

U jaje praktycy niaredkija vypadki, kali adzin partnior faktyčna abvinavačvaje druhoha ŭ samim pierajeździe: «ja vyjechaŭ z-za ciabie», «u nas tam usio było», «navošta heta było». Asabliva kali adzin čałaviek vymušany pakinuć krainu praz palityčny ci inšy cisk, a druhi jedzie śledam, choć sam hetaha nie chacieŭ.

Ź psichałahičnaha punktu hledžańnia heta zrazumieły miechanizm. Kali čałaviek nie moža daciahnucca da sapraŭdnaj krynicy svajoj złości — da režymu, abstavin, sistemy, — jon časta pieranosić jaje na taho, chto pobač.

Praściej złavacca na muža abo žonku, čym na niešta vialikaje i niedasiažnaje. Ale dla siamji heta moža być razburalna.

U asobnym vypadku, adznačaje Natalla, adarvanaść ad staroha žyćcia moža, naadvarot, zhurtavać siamju:

«Emihracyja moža siamju i bolš abjadnać, kali ŭ pary buduć adčuvać siabie, jak byccam tolki jany jość adno ŭ adnaho. Ale atrymlivajecca tak nie nadta časta. Šmat chto nie ŭmieje supracoŭničać».

Pavialičyć

Što rabić, kali siamja ŭžo ŭ kryzisie

Pavodle Natalli, dla mnohich ludziej emihracyja nie stanovicca historyjaj chutkaha pośpiechu. Asabliva kali pierajezd adbyvaŭsia vymušana, biez harantavanaj dobraj pracy i vysokaj kvalifikacyi.

«Časta pieršaje pakaleńnie emihracyi žyvie nie stolki dla siabie, kolki dla taho, kab u dziaciej potym było bolš šancaŭ. Mnohija emihranckija kryzisy naradžajucca mienavita ŭ razryvie pamiž čakańniem «novaha lepšaha žyćcia» i realnaściu, u jakoj davodzicca hadami prosta ŭtrymlivać siabie na płyvu», — kaža ekśpiert. 

Što rabić, kali siamja ŭžo apynułasia ŭ kryzisie? U Natalli adkaz karotki, ale vielmi vyrazny: hurtavacca.

«Kali ŭžo zmahacca z kimści, to nie suprać adno adnaho, a z prablemami. Pakul muž i žonka spračajucca, kamu ciažej, kamu horš, chto bolš achviaravaŭ, — jany aboje prajhrajuć. Sens źjaŭlajecca tolki tady, kali para znoŭ pačynaje ŭsprymać siabie jak kamandu. Razam, plačo ŭ plačo, stanavicca i vajavać za svajo žyćcio, za svajo ščaście — heta samaje hałoŭnaje», — kaža ekśpiert.

Pieršy praktyčny krok, jaki jana raić, — źmianić sam sposab razmovy.

Važna nie abvinavačvać, a raskazvać pra siabie. Nie «ty vinavaty», a «ja nie vytrymlivaju». Nie «ty mianie źjadaješ», a «ja stamiŭsia». Nie «ty mianie zadziaŭbała», a «ja zadziaŭbaŭsia».

Na dumku Natalli, mienavita heta i jość baza niehvałtoŭnaj kamunikacyi — rečy, bieź jakoj ciažkija siamiejnyja razmovy praktyčna zaŭsiody zryvajucca ŭ abaronu, ataku, soram i vinu.

«Heta samaje horšaje, što my možam rabić — abvinavačvać i saromić. Jašče adna važnaja reč — nie spaborničać u pakutach, u tym, kamu horš. Bo heta tupik. Lepš padychodzić tak: my siamja, što my možam zrabić u hetaj situacyi, kab nam razam usim było lahčej?» — kaža Natalla Skibskaja.

Pa słovach psichołaha, u takich historyjach niama chutkaha pryhožaha vyrašeńnia: 

«Nie vyjdzie tak: siońnia pasvarycca, zaŭtra parazmaŭlać i paślazaŭtra apynucca ŭ novym žyćci. Treba šukać nie cud, a maršrut. Dumać, što kankretna možna źmianić pa krokach. Naprykład: jak pieraraźmierkavać nahruzku, ci možna źmienšyć abjom pracy, ci realna žoncy spačatku vyjści nie na poŭnuju zaniataść, a choć by na niekalki hadzin, dzie znajści dapamohu ź dziećmi, jakija vydatki možna pierahledzieć. Pa krokach. Pavolna. Z razumieńniem taho, što nie ŭsio źmienicca za adzin dzień».

I, kali kryŭdaŭ užo zanadta šmat, nie sprabavać vyciahnuć usio samastojna.

«Časam byvaje tak, što ŭ ludziej nazapašvajucca takija abjomy abvinavačvańniaŭ adzin da adnaho i kryŭdaŭ, što jany prosta hublajuć zdolnaść parazmaŭlać. U takim vypadku varta iści da kvalifikavanaha śpiecyjalista», — raić psichołah.

Natalla asobna padkreślivaje kaštoŭnaść niehvałtoŭnaj kamunikacyi i raić vučycca joj śviadoma — praz knihi, praktyku, razmovy. Dla siamji, asabliva ŭ kryzisie, heta nie «pryhožaja teoryja», a praktyčny instrumient vyžyvańnia.

• 9
• 2
• 1
• 2
• 1
• 7
• 0
• 0