Jak skłaŭsia los internacyjanalnych dziaciej, jakich vychoŭvali ŭ Žodzinie ŭ pieršym u Biełarusi dziciačym domie siamiejnaha typu?
U 1989 hodzie ŭ Biełarusi (tady jašče ŭ BSSR) źjaviŭsia pieršy dom dziciačaha typu. I atrymaŭsia jon vielmi niefarmatnym: pad adnym dacham u Žodzina sabralisia dzietki, karani jakich sychodzili ŭ Indyju, Kareju, Livan, Efiopiju i navat na Kubu.
Sabrała ich pad svaim kryłom žodzinka, nastaŭnica Maryna Sahajdarava — na momant pieršaha ŭsynaŭleńnia joj było amal 50 hadoŭ. Žančyna nie była zamužam, u jaje nie było svaich dziaciej, ale ŭ vyniku stała pryjomnaj mamaj adrazu dla 12 dziaciej.
Jak skłałasia žyćcio dziaciej, jakich u svoj čas naviedvaŭ Łukašenka, jakoha jany paśla ŭ listach prasili dazvolić nazyvać «svaim baćkam»? Praŭda, «baćka» tak im ničoha i nie adkazaŭ.
Kali žurnalisty pytali Marynu Achataŭnu, čamu jana vyrašyła stać maci takoj kolkaści čužych dziaciej, jana nie adrazu znachodziła, što adkazać. Susiedzi platkaryli, što ŭsio heta dla ŭłasnaj vyhody — žančyna atrymlivała zarobak vychavalnicy, plus pad pieršy dziciačy dom siamiejnaha typu adździeł adukacyi Žodzinskaha harvykankama vydzieliŭ vialiki katedž. Jano i viadoma, takaja vialikaja kolkaść dziaciej nie mahła b žyć u dvuchpakajoŭcy pamieram 29 kvadratnych mietraŭ, što była va ŭłasnaści samoj Sahajdaravaj i jaje maci Ludmiły.
Praŭda, kali ŭsie dzieci dasiahnuli paŭnaletniaha ŭzrostu, sacyjalny dom zabrali. Ale pra heta paźniej.
Pieršaje pamknieńnie ŭsynavić kahości sfarmavaŭ prahledžany film pra dziciačy dom — tak pieršyncam Maryny staŭ biełarus Viktar. Chłopčyka znajšli ŭ vahonie ciahnika, i ŭ 3,5 hoda z barysaŭskaha dzietdoma jaho zabrała novaja maci.
Paźniej užo žančyna pryncypova šukała pa krainie najpierš ciemnaskurych admoŭnikaŭ. Usim jana dała svajo proźvišča i novyja, słavianskija imiony. Akramia taho, vyrašyła, što ŭsie dzieci buduć Ivanavičami i Ivanaŭnami.
Pa siamiejnaj lehiendzie baćkam samoj Maryny byŭ represavany kitajec, jakoha dziaŭčyna tak ni razu ŭ žyćci i nie pabačyła.
«Bialavyja» adrazu kidalisia da mianie ŭ čakańni padarunka, a «hetyja» (ciemnaskuryja — NN) moŭčki stajali kala ściany. Nianiečka prakamientavała: «A kamu jany patrebnyja?» Heta mianie zakranuła. Ja sama ž paŭkroŭka», — niejak zhadvała ŭ razmovie z žurnalistami Sahajdarava.
Vićka-razbojnik
Takoje siamiejstva adrazu zrabiłasia miascovaj znakamitaściu — pra ich pisali narysy i zdymali telesiužety. Zbolšaha pazityŭnyja: šmatdzietnaja siamja, luboŭ, padtrymka i ŭzajemaparazumieńnie. Chodziać u adnu škołu i zaŭsiody majuć surazmoŭcu i kampaniju dla hulniaŭ. Chacia za ścienami ich katedža razyhryvałasia i šmat trahiedyj — maleńkich i vialikich.
Pieršaja zdaryłasia, kali starejšy Viktar dabraŭsia da matulinych dakumientaŭ i raskazaŭ usim siostram i bratam, što jany — pryjomnyja. Tady dzieci mocna zasmucilisia. Dla razradki Maryna navat prapanavała im pašukać śled sapraŭdnych baćkoŭ, ale nikoha heta nie zacikaviła — kryŭdy.
Toj ža Vićka prynios maci novy hałaŭny bol užo ŭ darosłym uzroście — chłopiec zahrymieŭ u turmu za razboj. Na hetym jaho lichadziejstvy nie skončylisia. Pa infarmacyi, jakoj z nami padzialilisia ŭ «Biełpoł», za svaje 45 hadoŭ žyćcia mužčyna byŭ asudžany minimum vosiem razoŭ.
Jon pryciahvaŭsia da adkaznaści to za skradzienuju paŭlitrovuju harełku «Bulbaš», to za ściahnuty na rynku mabilnik «Nokia», to za źbićcio z dalejšym adbirańniem u achviary skuranoj kurtki, to za vymahańnie hrošaj, to za rabavańnie kvatery.
Apošniaje viadomaje miesca pracy mužčyny — pazicyja hruzčyka na zavodzie ciažkich štampovak. Jon nie ažaniŭsia i nie zajmieŭ dziaciej. I staŭ fanatam Rasii.
Kira, kłafielin i Pussy Riot
Žyćcio małodšaj siastry Viktara Kiry taksama, na žal, pajšło pa nachilnaj.
Užo ŭ 20 hadoŭ, budučy studentkaj Biełaruskaj sielskahaspadarčaj akademii, jana skrała ŭ susiedki pa internacie hrošy. Paśla adbyćcia pakarańnia dziaŭčyna źjechała ŭ Maskvu, dzie pačała hulać pa-bujnomu.
Tak, Kira zrabiła sabie falšyvy rasijski pašpart na imia Śviatłany Durhajevaj i pačała znajomicca ŭ pažyŭnych miescach z zabiaśpiečanymi mužčynami. Adnaho z takich, pradprymalnika, jana zaprykmieciła ŭ zali hulniavych aŭtamataŭ.
Praciahnuć viečar Kira prapanavała ŭ novaha znajomaha doma, dzie padsypała jamu ŭ napoj kłafielin. Kali achviara adrubiłasia, žančyna vyniesła z kvatery 20 tysiač jeŭra, dva noŭtbuki i mabilny telefon. Praŭda, pa kamierach na padjeździe i ŭ zali aŭtamataŭ dziaŭčynu vielmi chutka znajšła palicyja.
Što cikava, kali Kira vyzvaliłasia z turmy, to na karotki čas stała palityčnaj aktyvistkaj i davała šmatlikija intervju na temu drennaha abychodžańnia sa źniavolenymi žančynami. Jana raskazvała, jak była śviedkaj publičnaha źbićcia, štrafnych izalataraŭ biez pryčyny, drennaj ježy i adsutnaści miedycynskaj dapamohi.
Jaje skarhi na rasijskuju Fiederalnuju słužbu vykanańnia pakarańniaŭ tady zaŭvažyli pradstaŭnicy Pussy Riot Nadzieja Tałakońnikava i Maryja Alochina. Razam ź jašče niekalkimi žančynami ź liku byłych asudžanych jany sprabavali zarehistravać u Rasii arhanizacyju «Zona prava», ale im čakana admovili.
Niahledziačy na svaje sproby być pa-za turemnaj sistemaj, Kira znoŭ stupiła na złačynnuju ściežku pa viartańni ŭ Biełaruś. Amal usie jaje abvinavačvańni (a ich było nie mienš za vosiem), pa infarmacyi «Biełpoł», znoŭ byli źviazanyja z kradziažom roznych sum hrošaj i majomaści. Apošnija viadomyja kiejsy — abrabavańnie adnoj kvatery na 700 rubloŭ i inšaj na 300 rubloŭ.
Barys: staŭ kucharam i prytuliŭ kata
Žyćcio Barysa skłałasia ščaśliviej.
U siamji Maryny jon staŭ vośmym pa liku dziciom. Chłopiec ni na siekundu nie sumniavaŭsia ŭ tym, što jaho ŭsynaŭleńnie — padarunak losu. Svajo dziacinstva z pajezdkami za miažu i padarunkami ad roznych fondaŭ jon ličyć ščaślivym — u prytułku, jon upeŭnieny, takoha b nie było.
Maci padtrymała Barysa tady, kali jamu było najbolš ciažka — padčas pryznańnia seksualnaj aryjentacyi. Pakul inšyja kryčali jamu ŭ śpinu brydkaści na vulicach Žodzina, Maryna tolki pramoviła, što budzie lubić jaho zaŭsiody, bo jon jaje syn.
Kaminh-aŭt, pra jaki padrabiazna raskazvali ŭ «Imionach», daŭsia chłopcu niaprosta, ale paśla pierajezdu z małoj radzimy ŭ stalicu jon staŭ dychać valniej. A jak prytuliŭ kata — jašče i ščaśliviej.
Barys vyvučyŭsia na kuchara i praciahvaje pracavać u charčovaj śfiery — to ŭ jakaści aficyjanta, to na kuchni. Apošnim časam jon zajmaŭsia pryhatavańniem ułasnaj pradukcyi «Santy».
Saša: muzyčnyja kastynhi i zmahańnie za viartańnie statusu siraty
Da taho, jak Saša trapiła da Sahajdaravych, ad jaje admaŭlalisia dvojčy: spačatku ŭ 1986‑m kroŭnaja maci pakinuła jaje ŭ radzilni. Praz hod jaje ŭdačaryła siamja minčukoŭ, ale nieŭzabavie viarnuła pad apieku dziaržavy praz «prajavu charakternych rys niehroidnaha typu».
Saša skončyła BDU, pracavała ŭ «Minsk-Arenie» i ŭ hateli «Viktoryja», była administratarkaj u sušy-restaranie. Paralelna sprabavała siabie ŭ tvorčaści, śpiavajučy na roznych mierapryjemstvach i prachodziačy kastynhi dla vakalistaŭ. U 2014‑m navat udzielničała ŭ piesiennym šou ANT. Praŭda, paśla šou karjera śpiavački, na žal, nie pajšła.
U 23 hady pra Alaksandru aktyŭna pisali dziaržaŭnyja ŚMI ŭ suviazi sa zmahańniem za prava na ŭłasnaje žytło. Jana pavinna była atrymać jaho jak sirata, ale niuans składaŭsia ŭ tym, što amal usich pryjomnych dziaciej Maryna Sahajdarava aficyjna ŭsynaŭlała, dajučy im svajo proźvišča i novyja imiony. I navat kali ŭ 2005 hodzie pracoŭnuju damovu z Sahajdaravaj jak z vychavalnicaj dziciačaha doma siamiejnaha typu pa jaje ž prośbie skasavali (užo skazvaŭsia ŭzrost i padvodziła zdaroŭje) i dziciačy dom rasfarmavali, nakiravaŭšy dziaciej pa internatach, jurydyčna jany ŭsio roŭna zastavalisia dziećmi pryjomnaj maci.
Alaksandry pryjšłosia zahlanuć za mnostva dźviarej roznych instancyj i ŭ vyniku prajści sud, jaki admianiŭ udačareńnie. Maryna tut tolki padtrymlivała Sašu. Sacyjalnaje žytło dziaŭčyna ŭsio ž atrymała.
Viadoma, što siońnia Alaksandra zamužam, vychoŭvaje dziaciej.
Dzianis: źmiena proźvišča ŭ znak pratestu
Dzianis naradziŭsia ŭ Słucku ŭ studentki-buchhałtarki i chłopca ź Nihieryi, jaki byŭ starejšym za jaje na 12 hadoŭ. Ale maładaja maci ad dzicia adrazu admoviłasia. Tak Dzianis dałučyŭsia da siamji Sahajdaravych.
Dzianis vyvučyŭsia ŭ Žodzinskim prafiesijna-techničnym licei na mulara-tynkoŭščyka. Jon pracavaŭ stanočnikam na drevaapracoŭčym pradpryjemstvie, paźniej — frezieroŭščykam. Paralelna, jak i siastra Saša, raźbiraŭsia sa svaim usynaŭleńniem.
Dzianis razvažaŭ tak: kali ad jaho admoviłasia rodnaja maci, to jon naviečna sirata i dzicia biez apieki, a ŭsynaŭleńnie nasiła vyklučna farmalny charaktar (maŭlaŭ, Maryna ž nie była jaho maci, jana stała vychavalnicaj i tolki skasavała takim čynam jaho zakonnyja intaresy na atrymańnie sacyjalnaha žytła).
U znak pratestu Dzianis u svoj čas navat źmianiŭ proźvišča, uziaŭšy žončyna.
U vyniku sud pryznaŭ usynaŭleńnie Dzianisa Lesuna niepravamiernym. Heta dapamahło jamu vyrašyć žyllovaje pytańnie.
Zamiežža: Maksim, Kaciaryna, Zara
Maksim Sahajdaraŭ zaraz žyvie razam ź siamjoj u Polščy i pracuje dalnabojščykam.
Kaciaryna daŭno znachodzicca ŭ Bielhii — nakolki viadoma, u hetuju krainu ŭ svoj čas dzieci jeździli na azdaraŭleńnie, tamu jana była nie čužoj dla ich.
Siostry i braty z zadavalnieńniem pryjazdžajuć u hości da siońniašniaj Ketryn.
Najbolš aktyŭnaja ŭ sacyjalnych sietkach Zarana (Zara). Dziaŭčyna žyvie ŭ Ispanii, pracuje ŭ śfiery turyzmu i abažaje tančyć.
Časam svaje tancy dziaŭčyna vykładaje ŭ tyktok.
Što tyčycca astatnich dziaciej, jakich adnojčy sabrała pad adnym dacham i paznajomiła žodzinka, to jany viaduć dosyć cichaje, niepubličnaje žyćcio. Viadoma, što tryma apošnimi dziećmi, jakich paśpieła ŭziać pad apieku Maryna, byli dziaŭčynki-biełaruski.
-
«Imia Karatkieviča — instrumient u brudnych rukach, dubina ŭ palityčnych bojkach». Što prapahanda adkazała nakont zaniadbanaha doma siamji kłasika
-
Palitviazień ažaniŭsia z kachanaj pa pierapiscy — raźvialisia praz dva miesiacy na voli
-
Jak vyžyć u anamalnuju śpioku. Niečakanyja, ale dziejsnyja parady navukoŭcaŭ
Ciapier čytajuć
U Biełarusi množacca placoŭki dla tancaŭ na śviežym pavietry — pahladzicie, jak adpalvajuć razam moładź i piensijaniery ŭ Sierabrancy6
Kamientary
Niaŭžo nie viedali što heta za vatny mankurt jaki źnievažaje i dziaržaŭny suviarenitet, i nacyjanalnyja symbały, i biełaruskuju movu, i demakratyju navohuł?