Як склаўся лёс інтэрнацыянальных дзяцей, якіх выхоўвалі ў Жодзіне ў першым у Беларусі дзіцячым доме сямейнага тыпу?
У 1989 годзе ў Беларусі (тады яшчэ ў БССР) з’явіўся першы дом дзіцячага тыпу. І атрымаўся ён вельмі нефарматным: пад адным дахам у Жодзіна сабраліся дзеткі, карані якіх сыходзілі ў Індыю, Карэю, Ліван, Эфіопію і нават на Кубу.
Сабрала іх пад сваім крылом жодзінка, настаўніца Марына Сагайдарава — на момант першага ўсынаўлення ёй было амаль 50 гадоў. Жанчына не была замужам, у яе не было сваіх дзяцей, але ў выніку стала прыёмнай мамай адразу для 12 дзяцей.
Як склалася жыццё дзяцей, якіх у свой час наведваў Лукашэнка, якога яны пасля ў лістах прасілі дазволіць называць «сваім бацькам»? Праўда, «бацька» так ім нічога і не адказаў.
Калі журналісты пыталі Марыну Ахатаўну, чаму яна вырашыла стаць маці такой колькасці чужых дзяцей, яна не адразу знаходзіла, што адказаць. Суседзі пляткарылі, што ўсё гэта для ўласнай выгоды — жанчына атрымлівала заробак выхавальніцы, плюс пад першы дзіцячы дом сямейнага тыпу аддзел адукацыі Жодзінскага гарвыканкама выдзеліў вялікі катэдж. Яно і вядома, такая вялікая колькасць дзяцей не магла б жыць у двухпакаёўцы памерам 29 квадратных метраў, што была ва ўласнасці самой Сагайдаравай і яе маці Людмілы.
Праўда, калі ўсе дзеці дасягнулі паўналетняга ўзросту, сацыяльны дом забралі. Але пра гэта пазней.
Першае памкненне ўсынавіць кагосьці сфармаваў прагледжаны фільм пра дзіцячы дом — так першынцам Марыны стаў беларус Віктар. Хлопчыка знайшлі ў вагоне цягніка, і ў 3,5 года з барысаўскага дзетдома яго забрала новая маці.
Пазней ужо жанчына прынцыпова шукала па краіне найперш цемнаскурых адмоўнікаў. Усім яна дала сваё прозвішча і новыя, славянскія імёны. Акрамя таго, вырашыла, што ўсе дзеці будуць Іванавічамі і Іванаўнамі.
Па сямейнай легендзе бацькам самой Марыны быў рэпрэсаваны кітаец, якога дзяўчына так ні разу ў жыцці і не пабачыла.
«Бялявыя» адразу кідаліся да мяне ў чаканні падарунка, а «гэтыя» (цемнаскурыя — НН) моўчкі стаялі ля сцяны. Нянечка пракаментавала: «А каму яны патрэбныя?» Гэта мяне закранула. Я сама ж паўкроўка», — неяк згадвала ў размове з журналістамі Сагайдарава.
Віцька-разбойнік
Такое сямейства адразу зрабілася мясцовай знакамітасцю — пра іх пісалі нарысы і здымалі тэлесюжэты. Збольшага пазітыўныя: шматдзетная сям’я, любоў, падтрымка і ўзаемапаразуменне. Ходзяць у адну школу і заўсёды маюць суразмоўцу і кампанію для гульняў. Хаця за сценамі іх катэджа разыгрывалася і шмат трагедый — маленькіх і вялікіх.
Першая здарылася, калі старэйшы Віктар дабраўся да матуліных дакументаў і расказаў усім сёстрам і братам, што яны — прыёмныя. Тады дзеці моцна засмуціліся. Для разрадкі Марына нават прапанавала ім пашукаць след сапраўдных бацькоў, але нікога гэта не зацікавіла — крыўды.
Той жа Віцька прынёс маці новы галаўны боль ужо ў дарослым узросце — хлопец загрымеў у турму за разбой. На гэтым яго ліхадзействы не скончыліся. Па інфармацыі, якой з намі падзяліліся ў «Белпол», за свае 45 гадоў жыцця мужчына быў асуджаны мінімум восем разоў.
Ён прыцягваўся да адказнасці то за скрадзеную паўлітровую гарэлку «Бульбаш», то за сцягнуты на рынку мабільнік «Нокіа», то за збіццё з далейшым адбіраннем у ахвяры скураной курткі, то за вымаганне грошай, то за рабаванне кватэры.
Апошняе вядомае месца працы мужчыны — пазіцыя грузчыка на заводзе цяжкіх штамповак. Ён не ажаніўся і не займеў дзяцей. І стаў фанатам Расіі.
Кіра, клафелін і Pussy Riot
Жыццё малодшай сястры Віктара Кіры таксама, на жаль, пайшло па нахільнай.
Ужо ў 20 гадоў, будучы студэнткай Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі, яна скрала ў суседкі па інтэрнаце грошы. Пасля адбыцця пакарання дзяўчына з’ехала ў Маскву, дзе пачала гуляць па-буйному.
Так, Кіра зрабіла сабе фальшывы расійскі пашпарт на імя Святланы Дургаевай і пачала знаёміцца ў грыбных месцах з забяспечанымі мужчынамі. Аднаго з такіх, прадпрымальніка, яна запрыкмеціла ў залі гульнявых аўтаматаў.
Працягнуць вечар Кіра прапанавала ў новага знаёмага дома, дзе падсыпала яму ў напой клафелін. Калі ахвяра адрубілася, жанчына вынесла з кватэры 20 тысяч еўра, два ноўтбукі і мабільны тэлефон. Праўда, па камерах на пад’ездзе і ў залі аўтаматаў дзяўчыну вельмі хутка знайшла паліцыя.
Што цікава, калі Кіра вызвалілася з турмы, то на кароткі час стала палітычнай актывісткай і давала шматлікія інтэрв’ю на тэму дрэннага абыходжання са зняволенымі жанчынамі. Яна расказвала, як была сведкай публічнага збіцця, штрафных ізалятараў без прычыны, дрэннай ежы і адсутнасці медыцынскай дапамогі.
Яе скаргі на расійскую Федэральную службу выканання пакаранняў тады заўважылі прадстаўніцы Pussy Riot Надзея Талаконнікава і Марыя Алёхіна. Разам з яшчэ некалькімі жанчынамі з ліку былых асуджаных яны спрабавалі зарэгістраваць у Расіі арганізацыю «Зона права», але ім чакана адмовілі.
Нягледзячы на свае спробы быць па-за турэмнай сістэмай, Кіра зноў ступіла на злачынную сцежку па вяртанні ў Беларусь. Амаль усе яе абвінавачванні (а іх было не менш за восем), па інфармацыі «Белпол», зноў былі звязаныя з крадзяжом розных сум грошай і маёмасці. Апошнія вядомыя кейсы — абрабаванне адной кватэры на 700 рублёў і іншай на 300 рублёў.
Барыс: стаў кухарам і прытуліў ката
Жыццё Барыса склалася шчаслівей.
У сям’і Марыны ён стаў восьмым па ліку дзіцём. Хлопец ні на секунду не сумняваўся ў тым, што яго ўсынаўленне — падарунак лёсу. Сваё дзяцінства з паездкамі за мяжу і падарункамі ад розных фондаў ён лічыць шчаслівым — у прытулку, ён упэўнены, такога б не было.
Маці падтрымала Барыса тады, калі яму было найбольш цяжка — падчас прызнання сэксуальнай арыентацыі. Пакуль іншыя крычалі яму ў спіну брыдкасці на вуліцах Жодзіна, Марына толькі прамовіла, што будзе любіць яго заўсёды, бо ён яе сын.
Камінг-аўт, пра які падрабязна расказвалі ў «Імёнах», даўся хлопцу няпроста, але пасля пераезду з малой радзімы ў сталіцу ён стаў дыхаць вальней. А як прытуліў ката — яшчэ і шчаслівей.
Барыс вывучыўся на кухара і працягвае працаваць у харчовай сферы — то ў якасці афіцыянта, то на кухні. Апошнім часам ён займаўся прыгатаваннем уласнай прадукцыі «Санты».
Саша: музычныя кастынгі і змаганне за вяртанне статусу сіраты
Да таго, як Саша трапіла да Сагайдаравых, ад яе адмаўляліся двойчы: спачатку ў 1986‑м кроўная маці пакінула яе ў радзільні. Праз год яе ўдачарыла сям'я мінчукоў, але неўзабаве вярнула пад апеку дзяржавы праз «праяву характэрных рыс негроіднага тыпу».
Саша скончыла БДУ, працавала ў «Мінск-Арэне» і ў гатэлі «Вікторыя», была адміністратаркай у сушы-рэстаране. Паралельна спрабавала сябе ў творчасці, спяваючы на розных мерапрыемствах і праходзячы кастынгі для вакалістаў. У 2014‑м нават удзельнічала ў песенным шоу АНТ. Праўда, пасля шоу кар’ера спявачкі, на жаль, не пайшла.
У 23 гады пра Аляксандру актыўна пісалі дзяржаўныя СМІ ў сувязі са змаганнем за права на ўласнае жытло. Яна павінна была атрымаць яго як сірата, але нюанс складаўся ў тым, што амаль усіх прыёмных дзяцей Марына Сагайдарава афіцыйна ўсынаўляла, даючы ім сваё прозвішча і новыя імёны. І нават калі ў 2005 годзе працоўную дамову з Сагайдаравай як з выхавальніцай дзіцячага дома сямейнага тыпу па яе ж просьбе скасавалі (ужо сказваўся ўзрост і падводзіла здароўе) і дзіцячы дом расфармавалі, накіраваўшы дзяцей па інтэрнатах, юрыдычна яны ўсё роўна заставаліся дзецьмі прыёмнай маці.
Аляксандры прыйшлося заглянуць за мноства дзвярэй розных інстанцый і ў выніку прайсці суд, які адмяніў удачарэнне. Марына тут толькі падтрымлівала Сашу. Сацыяльнае жытло дзяўчына ўсё ж атрымала.
Вядома, што сёння Аляксандра замужам, выхоўвае дзяцей.
Дзяніс: змена прозвішча ў знак пратэсту
Дзяніс нарадзіўся ў Слуцку ў студэнткі-бухгалтаркі і хлопца з Нігерыі, які быў старэйшым за яе на 12 гадоў. Але маладая маці ад дзіця адразу адмовілася. Так Дзяніс далучыўся да сям’і Сагайдаравых.
Дзяніс вывучыўся ў Жодзінскім прафесійна-тэхнічным ліцэі на муляра-тынкоўшчыка. Ён працаваў станочнікам на дрэваапрацоўчым прадпрыемстве, пазней — фрэзероўшчыкам. Паралельна, як і сястра Саша, разбіраўся са сваім усынаўленнем.
Дзяніс разважаў так: калі ад яго адмовілася родная маці, то ён навечна сірата і дзіця без апекі, а ўсынаўленне насіла выключна фармальны характар (маўляў, Марына ж не была яго маці, яна стала выхавальніцай і толькі скасавала такім чынам яго законныя інтарэсы на атрыманне сацыяльнага жытла).
У знак пратэсту Дзяніс у свой час нават змяніў прозвішча, узяўшы жончына.
У выніку суд прызнаў усынаўленне Дзяніса Лесуна неправамерным. Гэта дапамагло яму вырашыць жыллёвае пытанне.
Замежжа: Максім, Кацярына, Зара
Максім Сагайдараў зараз жыве разам з сям’ёй у Польшчы і працуе дальнабойшчыкам.
Кацярына даўно знаходзіцца ў Бельгіі — наколькі вядома, у гэтую краіну ў свой час дзеці ездзілі на аздараўленне, таму яна была не чужой для іх.
Сёстры і браты з задавальненнем прыязджаюць у госці да сённяшняй Кэтрын.
Найбольш актыўная ў сацыяльных сетках Зарана (Зара). Дзяўчына жыве ў Іспаніі, працуе ў сферы турызму і абажае танчыць.
Часам свае танцы дзяўчына выкладае ў тыкток.
Што тычыцца астатніх дзяцей, якіх аднойчы сабрала пад адным дахам і пазнаёміла жодзінка, то яны вядуць досыць ціхае, непублічнае жыццё. Вядома, што трыма апошнімі дзецьмі, якіх паспела ўзяць пад апеку Марына, былі дзяўчынкі-беларускі.
Цяпер чытаюць
Як склаўся лёс інтэрнацыянальных дзяцей, якіх выхоўвалі ў Жодзіне ў першым у Беларусі дзіцячым доме сямейнага тыпу?3
Каментары
[Зрэдагавана]