Ukraina sprabuje viarnuć dziaciej, evakujavanych u Italiju paśla pačatku vajny
Evakuacyja ŭkrainskich dziaciej u Jeŭropu paśla rasijskaha ŭvarvańnia razhladałasia jak časovaja miera. Adnak ciapier viartańnie častki ź ich na radzimu stała pradmietam praciahłych sudovych razhladaŭ, najpierš u Italii.
U pieršyja miesiacy paśla rasijskaha ŭvarvańnia ŭ 2022 hodzie z ukrainskich dziciačych damoŭ i internataŭ u jeŭrapiejskija krainy evakujavali bolš za 4800 dziaciej. Častka ź ich byli sirotami, inšyja znachodzilisia pad dziaržaŭnaj apiekaj, ale mieli žyvych baćkoŭ.
Siarod ich byli i 25 vychavancaŭ dziciačaha doma ŭ Sumach, jakich dyrektarka ŭstanovy Luboŭ Rudyka vyviezła ŭ Nieapal. Pavodle jaje słoŭ, evakuacyja razhladałasia jak časovaja miera. Mierkavałasia, što paśla stabilizacyi situacyi dzieci viernucca va Ukrainu.
Adnak užo praź niekalki tydniaŭ paśla prybyćcia ŭ Italiju situacyja pačała raźvivacca nie tak, jak čakali va Ukrainie. Niahledziačy na toje, što Rudyka była zakonnym apiekunom dziaciej pavodle ŭkrainskaha zakanadaŭstva, italjanskija ŭłady nie pryznali jaje takoj. Dziaciej aformili jak niepaŭnaletnich biez supravadžeńnia darosłych, nadali im status biežancaŭ i pryznačyli miascovych apiekunoŭ.
Takoje rašeńnie było źviazana ź italjanskim zakanadaŭstvam, jakoje paśla mihracyjnaha kryzisu ŭ Jeŭropie ŭzmacniła abaronu niepaŭnaletnich biez supravadžeńnia. Zakon praduhledžvaje, što takija dzieci nie mohuć być vyviezienyja z krainy bieź śpiecyjalnaha sudovaha rašeńnia.
U vyniku viartańnie dziaciej va Ukrainu pačało zaležać ad italjanskich sudoŭ. Kali ŭ 2023 hodzie Kijeŭ vyrašyŭ pieravieźci častku dziaciej u biaśpiečnyja rehijony zachodniaj Ukrainy, konsulstva ŭ Nieapali pačało źviartacca ŭ sudy z prośbaj dazvolić ich viartańnie. Ale rašeńni prymalisia asobna pa kožnym dziciaci. Častka dziaciej viarnułasia, častka zastałasia ŭ Italii. Z hrupy, vyviezienaj Rudykaj, tam dahetul zastajucca piaciora.
Upaŭnavažany pa pravach čałavieka Ukrainy Dźmitryj Łubiniec u intervju CNN śćviardžaje, što Italija nie idzie na naležnaje supracoŭnictva z Kijevam u pytańni viartańnia dziaciej. Pavodle jaho słoŭ, ukrainski bok praciahvaje nakiroŭvać aficyjnyja zapyty, adnak atrymlivaje adkaz, što rašeńni prymajuć niezaležnyja sudy, a ŭłady nie mohuć paŭpłyvać na hety praces.
Łubiniec navat pravioŭ paralel z Rasijaj, zajaviŭšy, što Italija «zabrała našych dziaciej i nie daje nam dostupu da ich».
Italjanskaja advakatka Roza Emanueła Ło Fara (Rosa Emanuela Lo Faro), jakaja pradstaŭlaje intaresy častki dziaciej, adznačaje, što ŭ asobnych vypadkach dzieci akazvalisia amal całkam adrezanymi ad suviaziaŭ z Ukrainaj. Pavodle jaje, im abmiažoŭvali kantakty z ukrainskimi apiekunami i znajomymi. Razam z tym jana padkreślivaje, što italjanskija sudy abaviazanyja ŭličvać mierkavańnie samich dziaciej i vysnovy psichołahaŭ.
Ło Fara taksama śćviardžaje, što ŭ niekatorych vypadkach pryjomnyja siemji, jakija chočuć usynavić dziaciej, akazvajuć cisk na ŭłady, śćviardžajučy, što dzieci pavinny zastavacca ŭ biaśpiecy da zakančeńnia vajny.
Pavodle pazicyi Upraŭleńnia Viarchoŭnaha kamisara AAN pa spravach biežancaŭ, viartańnie dziaciej va Ukrainu padčas vajny pavinna być dobraachvotnym i adpaviadać najlepšym intaresam dziciaci.
U jakaści adnaho z prykładaŭ CNN pryvodzić historyju 15‑hadovaha Sašy. Da vajny jon razam ź dźviuma siostrami žyŭ u dziciačym domie ŭ Sumach paśla taho, jak sud zabraŭ dziaciej ź siamji praz składanyja žyćciovyja abstaviny. Pry hetym baćkoŭskich pravoŭ ich baćkoŭ nie pazbavili.
Usie troje dziaciej byli evakujavanyja ŭ Italiju ŭ 2022 hodzie. Paźniej dźvium siostram dazvolili viarnucca va Ukrainu, ale ŭ vypadku Sašy sud pryniaŭ inšaje rašeńnie. U krasaviku Kijeŭ paviedamiŭ, što chłopčyk byŭ usynoŭleny italjanskaj siamjoj, jakaja apiekavałasia im paśla pryjezdu ŭ krainu.
Heta vyklikała piarečańni ŭkrainskich uładaŭ i maci chłopčyka Natalli, jakaja choča viarnuć syna dadomu. Jana śćviardžaje, što nie moža narmalna ź im kantaktavać. Baćka Sašy, ukrainski vajskoviec, z 2025 hoda ličycca źnikłym bieź viestak. Pry hetym zastajecca niezrazumiełym, čaho choča sam chłopčyk.
Uładzimir Ivaniuta, pryznačany ŭradam Ukrainy pradstaŭnikom niekatorych ukrainskich dziaciej u Italii, taksama śćviardžaje, što italjanskija sudy ŭsio čaściej admaŭlajuć u viartańni dziaciej niezaležna ad taho, žyvuć jany ŭ pryjomnych siemjach abo ŭ dziciačych damach.
Pavodle ŭkrainskich uładaŭ, ciapier bolš za 300 dziaciej nie mohuć viarnucca na radzimu praz rašeńni miascovych orhanaŭ ułady i sudoŭ, pryčym najbolš takich vypadkaŭ zafiksavana ŭ Italii, Hiermanii i Aŭstryi.
Kamientary