Eks-palitviazień Pavieł Vinahradaŭ raskazvaje dla «Biełsata», jak pieražyvaŭ śpioku ŭ turmach i SIZA.
«Usim pryvitańnie, spadarstva! Pryhažość jakaja! Lu-ba-ta! Vokny zaštoryŭ, siadžu doma, uploŭ paŭkastruli chaładniku jak ser i siadžu zadavoleny. A ŭ chaładzilniku paŭkavuna stynie da patrebnaj tempieratury. Jak ad chaładniku adydu — umnu jaho całkam. U adno ryła. Łyžkaj.
Nu a ŭčora voś na voziera jeździŭ na mašynie kupacca. U mašynie kandycyjanier pracuje niby toj maciory stachanaviec, kab ja, rodnieńki, nie pacieŭ. A potym ź siamjoj pajechali ŭ restaran, dzie mnie prynieśli litr ledzianoj manhistaj marharyty. Kruta ž, spadarstva? Kruta. A zusim niadaŭna było, miakka kažučy, inakš.
Uletku 2025-ha, naprykład, siadzieŭ u hrodzienskaj turmie ŭ kamiery ź jašče vaśmiu mužykami.
Usie palać, varać čaj, dychajuć i funkcyjanujuć na ŭsiu moc svajoj fizijałohijaj z takim vychłapam, što majo šanavańnie. Dobra, što niuch tam atrafavaŭsia praktyčna całkam.
I, nibyta hetaha ŭsiaho niedastatkova, u nas jašče i vošy zavialisia: siadzim, paciejem, čuchajemsia.
— Hej! Administracyja! Pratravicie vošaj!
— Čakajcie. Vaš zvanok vielmi važny dla nas…
A ŭletku 2024‑ha ja niejak pajšoŭ spraŭlać patrebu. Nu i štości pajšło nie tak, i voś ja ŭžo stračvaju prytomnaść na ŭnitazie.
— Administracyja! Alo! Adčynicie karmuški (akienca dla padačy ježy ŭ kamieru), kab pavietra choć niejak cyrkulavała!
— Čakajcie. Vaš zvanok vielmi važny dla nas…
Administracyi hrodzienskaj turmy № 1 vidniej, kali karmuški adkryvać. U ich usio čotka: nijakich karmušak, pakul niechta z zekaŭ nie zažmurycca. I tak kožny hod.
Leta-2023 ja pravioŭ u izalatary vaŭkavyskaj zony. I viedajecie što? Tam pa klimacie było značna kamfortniej, čym u atradzie. Ścieny narešcie vysachli. Pa trubach kandensat nie ciače. Ni tabie pravierak try razy na dzień na soncapioku, ni pracy na brudnaj śmiardziučaj promcy. Dach jedzie, kaniečnie, ale chacia b u kamfortnym tempieraturnym režymie.
Uletku 2022‑ha ja tusavaŭsia ŭ baranavickim SIZA. Stary korpus. Byłaja stajnia pry cary. Ščylnaść nasielnictva na kvadratny mietr — jak u elektryčcy Mumbai — Kalkuta. Truby ciakuć, ścieny ciakuć, stol ciače, ludzi ciakuć.
— Tubierkuloz, ty tam jak?
— Dy ŭsio kruta! Vuń, užo i ŭ aŭtary hetaha tekstu pasialiŭsia!
Nu a vy jak, spadarstva? Paciejecie, peŭna? A prykińcie, jak ciapier tym, dla kaho pierśpiektyva vypić manhistaj marharyty pavodle imaviernaści prykładna roŭnaja palotu ŭ kosmas.
Jany vykaraskajucca, viadoma. Raniej vykaraskvalisia — i ciapier atrymajecca. I nie treba, spadarstva, zabivacca, depresavać, załamyvać ruki i pasypać hałavu popiełam. Prosta pamiatajcie pra toje, što palitzeki jość. A heta značyć, što naša zadača — zrabić tak, kab jany vyjšli žyvyja i maksimalna zdarovyja».
Ciapier čytajuć
Stali viadomyja žachlivyja abstaviny śmierci byłoha vučonaha sakratara Instytuta historyi. Jamu było 45 hadoŭ6
Stali viadomyja žachlivyja abstaviny śmierci byłoha vučonaha sakratara Instytuta historyi. Jamu było 45 hadoŭ
Jaje nie chacieli brać u muzyčnuju škołu, a ŭ 14 jana syhrała ŭ Karniehi-chole ŭ Ńju-Jorku. Biełaruskaja skrypačka — pra žyćcio ŭ Łondonie, zarobki i čym skrypka Stradyvary za 14 miljonaŭ jeŭra adroźnivajecca ad zvyčajnaj1313
Jaje nie chacieli brać u muzyčnuju škołu, a ŭ 14 jana syhrała ŭ Karniehi-chole ŭ Ńju-Jorku. Biełaruskaja skrypačka — pra žyćcio ŭ Łondonie, zarobki i čym skrypka Stradyvary za 14 miljonaŭ jeŭra adroźnivajecca ad zvyčajnaj13
Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»4343
Kamientary