Чаму мужчыны высыпаюцца, а жанчыны не высыпаюцца за той жа час?

Статыстычныя даныя паказваюць, што жанчыны спяць у сярэднім на 11 хвілін даўжэй за мужчын, аднак гэтыя лічбы не адлюстроўваюць якасці адпачынку. Нават пры аднолькавай працягласці сну жанчыны часцей паведамляюць пра павышаную дрымотнасць, трывожнасць і стомленасць на наступны дзень.

Невялікае даследаванне з удзелам студэнтаў паказала, што жанчыны, якія спалі больш за мужчын пры падобнай якасці сну, усё роўна адчувалі большы стрэс і знясіленне. Навукоўцы пакуль не могуць адназначна сказаць, ці можна вырашыць праблему проста дадатковымі гадзінамі ў ложку, піша выданне The Washington Post.

Цыркадны рытм

На думку экспертаў, з якімі паразмаўлялі журналісты The Washington Post, адной з прычын можа быць асаблівасць жаночага цыркаднага рытму — унутранага біялагічнага гадзінніка, які рэгулюе сон, тэмпературу цела і іншыя працэсы ў арганізме. У жанчын гэты цыкл у сярэднім крыху карацейшы, таму арганізм схільны раней патрабаваць сну і раней прачынацца.

Але сучасны лад жыцця часта прымушае людзей ігнараваць натуральныя патрэбы арганізма. Калі чалавек вымушаны класціся спаць пазней або прачынацца раней, чым яму фізіялагічна камфортна, узнікае так званы «сацыяльны джэтлаг» — стан, калі біялагічны рытм не супадае з графікам працы або вучобы. Гэта можа выклікаць хранічную стомленасць, праблемы з засынаннем і цяжкае абуджэнне раніцай.

Псіхалагічныя і фізіялагічныя фактары

Акрамя таго, жанчыны значна часцей сутыкаюцца з праблемамі, якія непасрэдна ўплываюць на сон. Паводле даследаванняў, рызыка бяссонніцы ў іх на 40—60% вышэйшая, чым у мужчын. Жанчыны часцей скардзяцца на цяжкасці з засынаннем і частыя прабуджэнні ноччу.

Прычыны могуць быць як псіхалагічныя, так і фізічныя: большая нагрузка ў клопаце пра сям’ю, трывожныя разлады, дэпрэсія або хранічны боль. Таксама ў жанчын часцей сустракаецца сіндром неспакойных ног — стан, пры якім чалавек адчувае неадольнае жаданне рухаць нагамі падчас адпачынку.

Некаторыя парушэнні сну ў жанчын могуць заставацца незаўважанымі. Напрыклад, апноэ — стан, калі дыханне падчас сну перыядычна спыняецца, — традыцыйна лічыцца больш характэрным для мужчын. Але пасля менапаўзы гэтае парушэнне пачынае сустракацца ў жанчын амаль гэтак жа часта.

Пры гэтым сімптомы могуць выглядаць інакш: калі мужчыны звычайна моцна храпуць або задыхаюцца ў сне, то жанчыны часцей адчуваюць проста стомленасць, санлівасць або прыгнечаны настрой. З-за гэтага праблема можа доўга заставацца недыягнаставанай.

Асобна спецыялісты адзначаюць ролю гарманальных змен. Цяжарнасць і перыяд пасля родаў моцна парушаюць сон праз пастаянны догляд дзіцяці і перабудову арганізма. Падчас перыменапаўзы і менапаўзы жанчыны таксама часта пакутуюць ад прыліваў гарачыні і начной патлівасці, якія перашкаджаюць паўнавартаснаму адпачынку.

Больш цяжкія наступствы недасыпання

Даследаванні сведчаць і пра тое, што жанчыны цяжэй пераносяць наступствы недасыпання. Калі колькасць сну скарачаецца, негатыўны ўплыў на самаадчуванне ў іх можа быць мацнейшым, чым у мужчын.

Пры вывучэнні мазгавой актыўнасці людзей пасля недасыпання навукоўцы выявілі, што жаночы арганізм патрабуе больш глыбокага сну для аднаўлення. Менавіта таму недахоп адпачынку можа хутчэй выклікаць праблемы з канцэнтрацыяй, перапады настрою і нават аслабленне імунітэту.

Спецыялісты падкрэсліваюць: самае важнае — не толькі колькасць гадзін, але і якасць сну. Добрым паказчыкам лічыцца самаадчуванне ўдзень. Калі чалавек не адчувае моцнай стомленасці пасля абеду, гэта можа сведчыць пра тое, што арганізм атрымлівае дастаткова адпачынку.

Як палепшыць сон

Для паляпшэння сну дактары раяць некалькі простых, але эфектыўных крокаў. Увечары варта абмяжоўваць алкаголь і кафеін: хоць алкаголь можа дапамагчы хутчэй заснуць, пазней ён часта правакуе заўчасныя прабуджэнні.

Карысна выпрацаваць заспакаяльны вечаровы рытуал — адмовіцца ад экранаў перад сном, пачытаць кнігу, прыняць цёплую ванну або паслухаць музыку. Важна класціся і ўставаць прыкладна ў адзін і той жа час нават у выходныя, каб не збіваць біялагічны рытм.

Спальню рэкамендуюць трымаць прахалоднай, цёмнай і ціхай. А калі чалавек пастаянна адчувае недасып, лепш паступова зрушваць час адыходу да сну — напрыклад, класціся на 15 хвілін раней кожны вечар.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0