Экс-палітвязень і палітык Мікалай Статкевіч паведаміў у тэлеграм-канале, што бліжэйшым часам у свет выйдзе зборнік ягоных турэмных эсэ і іншых тэкстаў, створаных або прадуманых у зняволенні за апошнія дваццаць гадоў.
Аснову кнігі складае вялікае эсэ, адноўленае пасля таго, як яго запісы зніклі ў СІЗА КДБ падчас спробы незаконнай дэпартацыі з Беларусі.
У апублікаваным уводным слове Мікалай Статкевіч разважае пра прыроду доўгатэрміновага супраціву рэпрэсіўнаму рэжыму:
«Калі ў краіне ўсталяваўся рэпрэсіўны рэжым, то ў людзей дэмакратычных перакананняў ёсць пяць год, каб вярнуць краіне свабоду. Потым грамадства стамляецца, губляе веру ў перамены і пачынае прыстасоўвацца да сітуацыі. А рэжым тым часам умацоўвае свае структуры падаўлення і кантролю грамадства. Такім чынам, барацьба пераходзіць у доўгатэрміновую стадыю, дзе ўсё вырашае наяўнасць у рэжыма рэсурсаў на падаўленне і кантроль, а ў грамадства — маральных сіл для супраціўлення».
Беларускі рэжым, піша палітык, забяспечыў сябе неабмежаванымі рэсурсамі ад Масквы, якая аплачвае яго існаванне за дзеянні, якія вядуць паглынання Беларусі Расіяй.
«Пагроза існаванню краіны ператварала барацьбу за дэмакратыю ў барацьбу за незалежнасць», — піша Статкевіч.
Палітык падкрэслівае, што ў такіх умовах галоўным застаецца маральны складнік і асабісты прыклад:
«Для нас было надзвычай важным «трымаць сцяг свабоды» — пастаянна публічнымі акцыямі паказваць людзям, што свабода вартая, каб за яе змагацца, каб не даць ператварыць нацыю ў пакорлівы абыякавы статак, каб агонь свабоды не быў патушаны назаўсёды. Нашых сіл і падтрымкі грамадства хапіла б для перамогі над дыктатурай, але іх не ставала для перамогі над Масквой», — піша палітык.
Статкевіч, які сумарна правёў за кратамі каля 14 гадоў, патлумачыў, што ягоныя тэксты сталі адказам на сістэмны псіхалагічны ціск спецслужбаў, якія спрабуюць давесці палітвязням «пра бессэнсоўнасць іх змагання і дарэмна патрачанае жыццё».
Будучы зборнік будзе складацца з дзвюх частак. Першая частка прысвечана этычнаму боку супраціву і маральнаму выбару чалавека ў складаных сітуацыях. Другая частка — пра пошук стратэгій захавання і развіцця нацыі, якая апынулася «заціснутай паміж дзвюма варагуючымі і культурна антаганістычнымі цывілізацыямі».
Каментары