Усяго патроху55

Чаму многія людзі не любяць есці насякомых: ДНК дала адказ, які сягае на 9000 гадоў у мінулае

Адмова ад ежы з насякомых можа быць звязаная не толькі з культурнымі традыцыямі, але і з асаблівасцямі эвалюцыі чалавека. Старажытная ДНК паказвае, што здольнасць і жаданне чалавека ўжываць насякомых у ежу моцна залежалі ад геаграфічнага фактару.

Смажаныя кузуркі. Фота: korawat thatinchan / Vecteezy.com

У многіх краінах Азіі, Афрыкі і Лацінскай Амерыкі кузуркі застаюцца звычайнай часткай рацыёну. Паводле ацэнак Харчовай і сельскагаспадарчай арганізацыі ААН, у свеце вядома больш за 1600 ядомых відаў насякомых, а іх выкарыстанне разглядаецца як адзін з магчымых спосабаў зрабіць вытворчасць ежы больш устойлівай.

Аднак у Еўропе і Паўночнай Амерыцы ідэя есці насякомых у большасці людзей выклікае агіду. Вынікі новага даследавання, на якое звяртае ўвагу SciTechDaily, паказваюць, што прычына гэтага можа быць значна больш старажытнай, чым лічылася.

Даследчыкі з Інстытута эвалюцыйнай біялогіі ў Барселоне прааналізавалі 745 узораў зубнога каменю людзей, якія жылі ў Еўразіі цягам апошніх 33 тысяч гадоў. Зубны камень здольны захоўваць фрагменты ДНК ежы, таму дазваляе рэканструяваць старажытны рацыён.

Высветлілася, што ў насельніцтва Еўропы, Цэнтральнай і Усходняй Азіі слядоў ДНК насякомых вельмі мала. Гэта сведчыць, што людзі ў гэтых рэгіёнах амаль не ўжывалі іх у ежу або рабілі гэта выпадкова.

Навукоўцы таксама даследавалі гены, якія адказваюць за выпрацоўку ферментаў, што расшчапляюць хіцін — рэчыва, з якога складаецца экзашкілет насякомых. У старажытных і сучасных жыхароў паўночнай Еўразіі яны выявілі генетычныя варыянты, звязаныя са зніжанай здольнасцю ператраўліваць яго. Паводле аўтараў даследавання, гэтыя асаблівасці захоўваюцца ўжо каля дзевяці тысяч гадоў — з пачатку распаўсюджвання земляробства.

Іншая карціна назіраецца ў насельніцтва трапічных рэгіёнаў. Там сустракаюцца генетычныя варыянты, якія забяспечваюць больш актыўную выпрацоўку ферментаў для ператраўлівання хіціну. На думку даследчыкаў, гэта звязана з тым, што ў тропіках насякомых значна больш, а іх біямаса і разнастайнасць дазвалялі выкарыстоўваць іх як адносна стабільную крыніцу ежы на працягу ўсяго года.

Асобную ўвагу навукоўцы надалі неандэртальцам. У іх зубным камені слядоў ДНК насякомых было значна больш, чым у людзей сучаснага тыпу. Найчасцей сустракаліся сляды двухкрылых насякомых — мух і камароў.

На думку даследчыкаў, гэта пацвярджае гіпотэзу, што неандэртальцы маглі рэгулярна есці тушкі жывёл, заражаныя лічынкамі мух. Вялікая колькасць ДНК камароў таксама можа сведчыць, што такую здабычу яны захоўвалі ў забалочаных мясцінах або дробных вадаёмах, дзе гэтыя насякомыя адкладваюць яйкі. Акрамя таго, гены неандэртальцаў, як паказаў аналіз, былі лепш прыстасаваныя ператраўліваць хіцін.

Аўтары даследавання лічаць, што знікненне насякомых з рацыёну жыхароў паўночных шырот было выклікана не толькі культурнымі звычкамі. У больш халодным клімаце іх было менш, таму людзі паступова перасталі выкарыстоўваць іх як важную крыніцу ежы. З часам гэта адбілася і на генах, звязаных з ператраўліваннем хіціну.

Разам з тым даследчыкі адзначаюць, што сучасныя тэхналогіі перапрацоўкі могуць зрабіць насякомых больш прыдатнымі для харчавання, бо дазваляюць значна зменшыць утрыманне хіціну ў гатовых прадуктах. Таму, нягледзячы на эвалюцыйную спадчыну, выкарыстанне насякомых у якасці ежы ў будучыні цалкам не выключаецца.

Каментары5

  • Long Horn
    19.07.2026
    Віталь, пара зрабіць перапынак у праглядзе рэкламы
  • Ёсік
    19.07.2026
    Насякомых, шаноўная рэдакцыя НН, не хочуць есьці, а казурак мо і паспрабавалі б.
  • jedem das seine
    19.07.2026
    каму малако, а каму жукі

Цяпер чытаюць

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча12

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Усе навіны →
Усе навіны

Падчас расійскага ўдару па Львове там была беларуская дэлегацыя5

«Людзі п'юць з балота». Лукашэнка абурыўся якасцю вады ў Смаргоні4

Філасофскія гурткі, «вышэйшыя сілы», платныя курсы, пашпарт грамадзяніна Метагалактыкі — раскрыта дзейнасць секты4

Жыццё па падпісцы. У «Паўночным Беразе» скардзяцца на платную падпіску, патрэбную, каб карыстацца ўсімі функцыямі жыллёвага комплексу13

З'явіўся новы спадарожнікавы здымак пашкоджанняў Керчанскага моста6

Цыганкоў: Рост аўтсайдарства мужчын, іх сыход у парнаграфію і анлайн-гульні — новая праблема чалавецтва66

«Шмат плацяжоў было ў Польшчы». Беларусы масава скардзяцца на блакаванне банкаўскіх картак9

На «Яндэкс Картах» з'явіліся маршруты па Мінску, дзе ёсць пад'ёмнікі і пандусы

Колькі зарабляюць кур'еры на аўто ў дастаўцы «Яндэкс» у Беларусі4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча12

«Гэта такая дробная, агідная помста Рамана». Соф’я Сапега расказала, як яе падманам знялі для перадачы Пратасевіча

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць