Пахаваць законна свайго хатняга любімца ў Беларусі можна толькі ў жывёльны могільнік. Парушэнне закону выглядае больш маральна прымальным для многіх
У Беларусі адсутнічаюць легальныя могілкі для хатніх жывёл, што ставіць іх уладальнікаў перад выбарам паміж дарагімі паслугамі нешматлікіх крэматорыяў і скідваннем цела ў агульную яму. Спробы пахаваць гадаванца самастойна кваліфікуюцца як парушэнне санітарных нормаў і караюцца буйнымі штрафамі.
Як вынікае з сюжэта тэлеканала АНТ,
адзіным бясплатным і цалкам легальным варыянтам пахавання застаюцца біятэрмічныя ямы Бекары, вядомыя як жывёльныя могільнікі. Гэта калодзежы глыбінёй каля дзесяці метраў, куды разам скідваюць трупы сельскагаспадарчай скаціны, дзікіх звяроў і памерлых сабак ці катоў. Пасля запаўнення такі аб'ект герметычна кансервуюць на дзесяць гадоў.
З-за спецыфікі жывёльных могільнікаў большасць гаспадароў выбірае пахаванне па старынцы — у бліжэйшай лесапаласе, на лецішчы або на стыхійных могілках хатніх жывёл.
На такіх неафіцыйных некропалях гаспадары ставяць агароджы, мармуровыя помнікі і нават крыжы. Аднак адрасы гэтых месцаў не афішуюць у сеціве, паколькі пры выяўленні камунальныя службы ліквідуюць іх з дапамогай бульдозераў.
За незаконнае захоўванне прадугледжаны адміністрацыйны штраф у памеры да 30 базавых велічынь — гэта 1350 рублёў на 2026 год.
Галоўны ветэрынарны ўрач Мінскай гарадской ветэрынарнай станцыі Вадзім Чысцякоў падкрэслівае, што забарона абумоўленая эпідэміялагічнай небяспекай. Самай сур'ёзнай пагрозай застаецца шаленства, якое немагчыма дыягнаставаць пры жыцці — дыягназ ставіцца толькі пасмяротна ў лабараторыі. Пры распадзе цела прадукты гніення трапляюць у стокавыя воды, вадаёмы і свідравіны. Акрамя таго, неглыбокія магілы часта раскопваюць дзікія звяры або бяздомныя сабакі, што правакуе распаўсюджванне інфекцый.
Экалагічнай і гуманнай альтэрнатывай з'яўляецца крэмацыя — агульная або індывідуальная, пры якой прах аддаюць уладальніку ў спецыяльнай урне. Аднак спецыялізаваных крэматорыяў у краіне адзінкі, а большасць прапаноў у інтэрнэце належыць пасрэднікам.
Прадпрыемствы сутыкаюцца з жорсткімі патрабаваннямі да санітарна-ахоўных зон. Праз гэта размясціць печы ў Мінску немагчыма: адзіны сталічны крэматорый функцыянуе ў Мінскім раёне. Як расказала намесніца дырэктара рытуальнай кампаніі Анастасія Бразоўская, транспарціроўка на адлегласць 50 кіламетраў у адзін бок істотна падвышае выдаткі.
Попыт вагаецца ад двух да дзесяці выклікаў у суткі. Арганізацыя абслугоўвае не толькі прыватных кліентаў і сталічныя клінікі (уключаючы дзяржаўную «Фаўну горада» і гарветстанцыю), але і прымае заяўкі з рэгіёнаў — Брэста, Гродна, Віцебска, Салігорска, Маладзечна і нават расійскага Смаленска.
Для шмат каго з уладальнікаў гэта адзіны спосаб пазбегнуць самавольнага закопвання. Жыхарка Заслаўя Алена Марыгераўская спецыяльна прывезла цела сямнаццацігадовай кошкі ў Мінск для індывідуальнай крэмацыі, адзначыўшы, што даведалася пра існаванне такой паслугі толькі раніцай у дзень развітання.
У рэгіёнах сітуацыя яшчэ больш абмежаваная. Ва ўсёй Віцебскай вобласці працуе толькі адна ўстаноўка, адкрытая год таму пры Полацкай раённай ветэрынарнай станцыі. За гэты час туды паступіла каля сотні зваротаў. Дырэктар станцыі Сяргей Булыка паведаміў, што пры поўнай загрузцы печы на 100 кілаграмаў расходуецца каля 60 літраў дызельнага паліва, што зводзіць прыбытак да мінімуму, пакідаючы крэмацыю хутчэй сацыяльным праектам.
Закон без інструкцый
Прыняты паўтара года таму закон «Аб адказным абыходжанні з жывёламі» юрыдычна прызнаў наяўнасць у гадаванцаў пачуццяў і замацаваў нормы годнага жыцця, але цалкам абышоў пытанне іх пахавання.
Дзяржаўныя органы перакладаюць адказнасць адзін на аднаго: прадпрыемствы ЖКГ заяўляюць пра неадпаведнасць профілю, Дэпартамент ветэрынарнага нагляду Мінсельгасхарча адказвае выключна за кантроль санітарных правіл, а пытанні выдзялення зямлі перанакіроўваюцца ў мясцовыя выканкамы.
Пры гэтым у суседняй Расіі афіцыйныя могілкі для жывёл даўно створаныя ў Маскве і Санкт-Пецярбургу. У Беларусі ж падобных пляцовак няма.
Старшыня праўлення дабрачыннага аб'яднання «Заашанс» Вольга Карпава падкрэслівае, што закон застаецца сімвалічным: пакуль дзяржава не прапануе даступных механізмаў хуткай крэмацыі або спецыяльных тэрыторый, грамадзяне будуць вымушаныя парушаць нормы.
Экс-дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Марыя Васілевіч адзначыла, што пры абмеркаванні законапраекта запыт насельніцтва на афіцыйныя пахаванні быў зафіксаваны, аднак механізм рэалізацыі застаецца адкрытым, таму на прамежкавым этапе ўладам варта хоць бы растлумачыць людзям бяспечныя правілы дзеянняў.
Паводле афіцыйных дадзеных, у краіне зарэгістравана больш за 150 тысяч хатніх жывёл, але рэальная іх колькасць значна вышэйшая: толькі ў Мінску гадаванцы ёсць у кожнай трэцяй сям'і, што складае звыш паўмільёна асобін.
Каментары
Слова "гуманна" наогул тут не ў тэму, яно пра чалавечныя адносіны сярод жывых.