28 lutaha ŭ miežach cykła publičnych lekcyj «Urbi et Orbi», jakija ładziać Latučy ŭniviersitet i Mižnarodny kansorcyum «JeŭraBiełaruś», viadomy historyk Aleś Smalančuk pradstavić vyniki svajho šmathadovaha daśledavańnia rodu Skirmuntaŭ.
Lekcyja «Paleśsie i Skirmunty (pa materyjałach vusnaj historyi)» adbudziecca ŭ kreatyŭnaj prastory CECH (pr-t Niezaležnaści, 58/6), pačatak u 18.30. Uvachod volny.
Doŭhi čas hetaj temaj cikavilisia tolki niešmatlikija admysłoŭcy i cikaŭnyja ludzi, pry hetym faktałohija była niebahataj. Dla šyrokaha ž hramadstva historyja Skirmuntaŭ była małaznajomaj ci nieznajomaj zusim. U toj ža čas z hetym rodam na Paleśsi źviazana niamała cikavych faktaŭ i padziej: heta, badaj, samy paśpiachovy prykład pradprymalnickaj dziejnaści ŭ tahačasnaj Biełarusi — u 1836 hodzie Skirmunty stvaryli sukonnuju fabryku, kudy jechali pracavać majstry z Francyi i Hiermanii; imia Skirmuntaŭ hučała i na palityčnaj arenie: Raman Skirmunt u 1918 hodzie na karotki čas uznačaliŭ urad Biełaruskaj narodnaj respubliki.
Daśledavańnie Alesia Smalenčuka hruntujecca na sumiaščeńni roznych padychodaŭ – jak tradycyjnaha (praca z histaryčnymi dakumientami), tak i novaha, jaki tolki niadaŭna ŭvajšoŭ u praktyku niekatorych biełaruskich historykaŭ – vusnaj historyi.
Mienavita vykarystańnie hetaha novaha histaryčnaha mietadu i robić pracu asabliva cikavaj i admietnaj.
Bo apytańnie śviedak nie tak daŭno minułaj historyi daje nam nie tolki novuju faktałohiju datyčna času Ramana Skirmunta — času zaradžeńnia biełaruskaha nacyjanalnaha ruchu. Tut, jak kaža sam daśledčyk, padvojenaja historyja: z adnaho boku, heta zapis uspaminaŭ, sproba stvaryć peŭnuju naracyju postaci Skirmunta, a ź inšaha — heta daśledavańnie siońniašnich biełarusaŭ, ich pamiaci, śviadomaści, taho, jak jana źmianiałasia. Bo toje, što raskazvajuć ludzi, zaležyć nie tolki ad taho, što było 70-80 hadoŭ tamu, ale i ad taho, čym jany siońnia žyvuć, jak usprymajuć žyćcio.
Da jakich vysnovaŭ pra Biełaruś pačatku XX stahodździa, pra biełarusaŭ pačatku XXI stahodździa pryjšoŭ daśledčyk? Što z apoviedaŭ pra nacyjanalny ruch na Biełarusi praŭda, a što — mif? Nacyjanalnaje ci sacyjalnaje – jakimi pryjarytetami žyli paspalityja biełarusy?
Arhanizatary zabiaśpiečać online-tranślacyju lekcyi.
Dziadok raskazaŭ, jak pavodziŭ by siabie ŭ siońniašniaj Biełarusi i što budzie dalej5
Kamientary