U paraŭnańni z najbolš anatamična blizkimi da nas prymatami, my, ludzi, majem sapraŭdy vialiki mozh. Heta adna z charakternych rys taho, što značyć być čałaviekam, i ciapier navukoŭcy viedajuć, čamu tak stałasia.
Navukoŭcy sabrali kletki mozhu čałavieka, šympanze i haryły, vyraścili ź ich zbory kletak i zrabili ź imi ekśpierymienty. U vyniku ŭdałosia znajści nieviadomy dahetul malekularny pieraklučalnik, asnoŭny elemient jakoha — hien ZEB2. Jon kantraluje rost mozhu i robić jaho ŭ try razy bolšym za mozh vyšejšych prymataŭ, piša The Guardian.
Doktarka Madlen Łankaster z Kiembrydžskaha ŭniviersiteta, jakaja ŭdzielničaje ŭ daśledavańni, raspaviała, što znojdzieny hien amal całkam niasie adkaznaść za roźnicu ŭ pamiery mozhu.
Padčas raźvićcia čałaviečaha mozhu jon aktyvujecca na bolš poźniaj stadyi, čym padčas anałahičnych pracesaŭ u mozhu prymataŭ, što dazvalaje čałaviečym niejronam bolš aktyŭna dzialicca da momantu stałaści.
Bijołahi pasprabavali štučna zatrymać aktyvacyju hiena ZEB2 u kletkach haryły i paskoryć jaje ŭ čałaviečych niejronach. U vyniku mazhavaja tkanka harył razrasłasia bolš, čym zvyčajna, a čałaviečaja tkanka, naadvarot, rasła nie tak chutka.
Džon Mejsan, prafiesar Edynburhskaha ŭniviersiteta tłumačyć, čamu važna viedać, jak adbyvajecca narmalnaje raźvićcio mozhu. Pa-pieršaje, heta dapamahaje nam zrazumieć, što robić ludziej unikalnymi. A pa-druhoje, heta infarmacyja moža patłumačyć, jak uźnikajuć parušeńni raźvićcia centralnaj niervovaj sistemy.
Sprava ŭ tym, što niekatoryja z takich chvarob upłyvajuć na pamier hałaŭnoha mozhu, naprykład, pavieličeńnie jaho pamieru — charakternaja rysa niekatorych chvarob aŭtyčnaha śpiektru. Tamu razumieńnie bazavych pracesaŭ embryjanalnaha raźvićcia mozhu moža palepšyć našy viedy pra padobnyja chvaroby.
Ciapier čytajuć
Vaziŭ nataŭcaŭ u Afhanistan i skidvaŭ humanitarku ŭ Sudanie, a potym trapiŭ u turmu pa danosie siabra z Ukrainy4
Kamientary