Navuka i technałohii

Štučny intelekt raskryŭ adzin z sakretaŭ biblejskich rukapisaŭ

Jak śćviardžajuć daśledčyki, štučny intelekt dapamoh nablizicca da razumieńnia, što za častkaj suśvietna viadomych Kumranskich rukapisaŭ stajać dva roznyja aŭtary. Havorka idzie pra samy vialiki tekst ź sieryi skrutkaŭ — Vialiki skrutak praroka Isai.

Rehijon Kumran, u piačorach jakoha byli znojdzieny skrutki. Fota pixabay.com

Navukoŭcy ź niderłandskaha univiersiteta Hroninhiena vyvučyli skrutak z dapamohaj sučasnaj technałohii daśledavańnia vyjaŭ i štučnaha intelektu. Jany praanalizavali napisańnie ŭ rukapisie adnoj litary ź jaŭrejskaj movy — alef. Hetaja litara sustrakajecca ŭ skrutku bolš čym piać tysiač razoŭ, piša VVS.

Zhodna z pracaj niderłandskich navukoŭcaŭ, im udałosia praanalizavać ślady staražytnaha čarniła na skrutku. Ich raźmiaščeńnie zaležyć ad ruchaŭ myšc čałavieka i źjaŭlajecca ŭnikalnym dla kožnaha. Heta i dazvoliła dapuścić, što ŭ Vialikaha skrutka praroka Isai było dva aŭtary, a nie adzin.

Jak ličać navukoŭcy, chutčej za ŭsio dva aŭtary pracavali nad rukapisam u ciesnym supracoŭnictvie i sprabavali trymacca adnaho stylu ŭ napisańni. Toje, što ich počyrk padobny, možna patłumačyć tym, što aŭtary skrutka prajšli adno i toje ž navučańnie ŭ škole ci siamji. Im nastolki dobra ŭdavałasia kapiravać adno adnaho, što da ciapierašniaha času navukoŭcy nie mahli pabačyć roźnicy pamiž ich pracaj.

Kumranskija rukapisy — heta skrutki, jakija pradstaŭlajuć saboj samuju staruju viersiju Biblii, viadomuju na siońnia. Pieršyja ź ich byli znojdzieny kala 70 hadoŭ tamu bieduinam u piačory ŭ miascovaści Kumran kala Miortvaha mora. Asnoŭnaja mova rukapisaŭ — jaŭrejskaja, ale jość frahmienty na aramiejskaj i hrečaskaj movach. Ličycca, što Kumranskija rukapisy byli składzienyja kala 3 stahodździa da n.e.

Kamientary

Ciapier čytajuć

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»23

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»

Usie naviny →
Usie naviny

Pad Tambovam na biełaruskaha dalnabojščyka lacieŭ pjany ŭ dym kiroŭca. Biełarus pasprabavaŭ zrabić jak lepš, ale nie pašancavała2

Adzin biŭ pa «hrušy», druhi ŭskryvaŭ aŭtamat. Dvoje chłopcaŭ abrabavali dva dziasiatki siłamieraŭ1

U Breście čačeniec abrabavaŭ zimbabvijca. Biełarus dapamahaŭ rabavać, ale kašalok viarnuŭ1

SBU zajaviła pra praduchileny zamach FSB na pradstaŭnika rasijskaj apazicyi

U Kalinkavičach u kanalizacyi zahinuli troje rabotnikaŭ «Vodakanała»7

«A my idziom u škołu ci ŭ turmu?» Ludzi krajnie niehatyŭna ŭspryniali nadhlad dziaciej na ŭvachodzie ŭ škołu12

U dzień naradžeńnia Adesy Rasija masiravana atakavała horad1

Pucin abviaściŭ pra zachop horada, da jakoha rasijskija vojski navat nie padyšli19

ZŠA znoŭ udaryli pa Iranie. Tehieran atakavaŭ amierykanskija bazy ŭ Iraku i Iardanii

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»23

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić