Polskija fiermiery ŭziali ŭ arendu 26 tysiač hiektaraŭ pad Słonimam. Za piać hadoŭ karovy stali davać u 6 razoŭ bolš małaka

Bartłomiej Ardanik — fiermier u trecim pakaleńni. Jon vioŭ paśpiachovuju haspadarku ŭ Polščy, ale paśla taho, jak jamu nie praciahnuli arendu ziamli, vyrašyŭ šukać prastoru dla biznesu za ŭschodniaj miažoj. Spačatku byŭ Kazachstan, ale padčas pandemii jeździć tudy stała ciažej. Aprača taho, pavodle Ardanika, jamu prapanavali tam nie da kanca prazrystyja schiemy. Jurystka paraiła fiermieru pacikavicca Biełaruśsiu. Ardanik tak i zrabiŭ i pryjšoŭ da vysnovy, što tam takija ž mahčymaści, jak u Polščy ŭ 2000-ch.

«Ja lublu čystyja praviły hulni. I mienavita heta ja ŭbačyŭ u Biełarusi. Usio možna salidna prapisać u damovie. Sistema tut takaja, jak kaliści ŭ Polščy. Ziamla i haspadarki naležać dziaržavie. I dziaržava prosta pryvatyzuje hetyja haspadarki. Kala 25% biełaruskich haspadarak stratnyja i im dajuć druhi šaniec praz pryvatyzacyju», — kaža Ardanik.

Pavialičyć

U Biełarusi z 1400 haspadarak kala 300 stratnych, tłumačać aŭtary roliku. I dziaržava šukaje dla ich inviestaraŭ. Ardaniku z naparnikami ŭdałosia nabyć takim čynam čatyry haspadarki i ŭziać u arendu ziamlu na 99 hadoŭ. Ich ahulnaja płošča — bolš za 26 tysiač hiektaraŭ. Razam ź ziamloj palaki atrymali ŭ spadčynu ad kałhasa 3300 karoŭ. Haspadarka śpiecyjalizavałasia na vytvorčaści małaka. Siońnia ŭ haspadarcy «Radon Ahra» pracuje 460 rabočych.

«Samym składanym było matyvavać ludziej, kab jany rabili jak na siabie, a nie na dziadźku. Raniej jany rabili ŭ haspadarkach-bankrutach. Tamu ciažka było patłumačyć, što kraści i pić nielha. Ale my paabiacali, što za dobruju pracu my budziem hodna płacić», — kaža Bartłomiej Ardanik.

Rabočych u haspadarku šukajuć i siońnia. Zarobki traktarystaŭ pačynajucca ad 2500 rubloŭ, zaatechnika — ad 3000, elektrazvarščyka — ad 2200, ślesara — ad 2000. Na Słonimščynu pryjechali polskija śpiecyjalisty, jakija zanialisia transfarmacyjaj i pavyšeńniem efiektyŭnaści.

«U Biełarusi nikoha nie cikavić koler skury inviestara. Pavinna rabicca praca, ludzi pavinny dobra zarablać, a karovy pavinny być nakormlenyja. Pavinien być vynik», — havoryć palak.

Pavodle Ardanika, palaki ŭsprymajuć Biełaruś jak dzikuju krainu. Kali ludzi pytajucca ŭ jaho pra vyrašeńnie spraŭ pry dapamozie chabaraŭ, jon adkazvaje, što ni z čym takim u Biełarusi nie sutykaŭsia. Naadvarot, miascovyja rajać nikoli takoha nie rabić. U Biełarusi ŭsio aficyjna. Kali vy pieravysili chutkaść na darozie, nie ŭzdumajcie prapanoŭvać milicyjantu chabar, heta moža kiepska skončycca, kaža polska-biełaruski fiermier.

Na pytańnie, dzie možna bolš zarabić, jon adkazvaje:

«U Biełarusi ŭsio tańniejšaje, a sabiekošt sielskahaspadarčaj vytvorčaści bolš za ŭsio. Paliva kaštuje mienš za 3 złotyja, uhnajeńni možna kupić napałovu tańniej, čym u Polščy. A kali my havorym pra canu prodažu pradukcyi, to heta ŭžo 70% polskaj cany».

Siarod prablem jon pieraličvaje sankcyi Jeŭrasajuza, uskładnienuju praz heta łahistyku, kiepski dostup da zapčastak.

«Ale ŭsie pracujuć vydatna. My navučyli ludziej, što možna pracavać dzień i noč. Kali ciomna, to možna zapalić lampačku. Raboty poŭna. Pracujuć i našy načalniki. Kali treba, i ŭ traktar siaduć, i karovu padojać. My pakazali rabočym, što kiraŭnik nie chodzić u biełaj kašuli, a sam viedaje, što treba zrabić, što moža abuć humoviki i pajści pracavać», — raskazvaje fiermier.

Pavialičyć

Kali piać hadoŭ tamu Ardanik pačaŭ vieści haspadarku, to adna karova davała 4‑5 litraŭ małaka za dzień. Siońnia karovy na jaho fiermie dajuć pa 30 litraŭ. Čamu da palakaŭ vyniki byli takija ścipłyja? Aŭtary roliku nazyvajuć niekalki pryčyn: słabaja hienietyka, surjoznyja prablemy z uznaŭleńniem statka i, narešcie, niedastatkovaja ŭvaha da jakaści kormu.

U pieršy hod haspadarańnia 450 hiektaraŭ rapsu dali ŭradžajnaść mienš za 10 centnieraŭ z hiektara. Siońnia jany na 4000 hiektaraŭ źbirajuć pa 35 centnieraŭ. Čamu? Raniej na paletkach było šmat pustaziella. Palaki raspačali ź im intensiŭnuju baraćbu.

Asnoŭnaja śpiecyjalnaść haspadarki palakaŭ — małako i miasa. Ekspartavać zbožža ź Biełarusi, pavodle polskich fiermieraŭ, składana, bo praz sankcyi začynienyja party ŭ susiednich Łatvii i Litvie. Afrykanskaja čuma śviniej nie spryjaje śvinahadoŭli. Jany vyroščvajuć i lon, ale heta, chutčej, simvaličnyja płoščy. Biełaruś palaki nazyvajuć małočnaj krainaj, za hod u krainie pradukujuć 9 miljonaŭ ton małaka. 

«Kolkaść karoŭ i małočnych fiermaŭ u Biełarusi ŭvieś čas bolšaje. Dla nas heta prybytkovaja halina. My, jak pryvatnaja haspadarka, majem lepšyja ŭmovy, čym dziaržaŭnyja firmy, bo pradajem pradukcyju tudy, kudy sami chočam», — raskazvaje naparnik Ardanika Maciej Pietšak.

«Ja nie vučyŭsia ŭ sielskahaspadarčaj škole. Moj tata kaliści tłumačyŭ mnie, što sielskaja haspadarka heta vielmi prosta. Kab byŭ pośpiech, treba prosta rabić u čas, rabić dobra i rabić tanna. Ja imknusia realizoŭvać hetaje praviła», — havoryć Bartłomiej Ardanik.

• 43
• 1
• 5
• 1
• 1
• 0
• 0
• 0