Ludzi — Karajevu: «Kamu cikavyja vašy Dažynki? Milicyi napładzili ŭ kožnaj vioscy pa rocie»
Staršynia Hrodzienskaha abłvykankama Juryj Karajeŭ zajaviŭ: «Staŭlu zadaču na žycharoŭ rajcentraŭ, rehijonaŭ — kab žyćcio tam nie zhasała, kab ludzi adtul nie vyjazdžali». Ludziam jaho vystup nie spadabaŭsia.
Niekalki dzion tamu ŭ intervju miascovamu telebačańniu staršynia Hrodzienskaha abłvykankama Juryj Karajeŭ paviedamiŭ: «Staŭlu zadaču na žycharoŭ rajcentraŭ, rehijonaŭ — kab žyćcio tam nie zhasała, kab ludzi adtul nie vyjazdžali, kab tam žyć było dakładna taksama zručna i dastojna, jak i ŭ vialikich haradach, jak u abłasnym centry, naprykład, albo ŭ Minsku. Tamu asnoŭnyja našy namahańni ciapier [skiravany] na rajcentry. Rychtujemsia da «Dažynak». Voś čarhovy naš rajcentr — Kareličy — užo praź miesiac sustrenie haściej. (…)
U kiraŭnictva abłvykankama takaja zadača — nievialikija pasiołki, haradki rabić tak, kab možna było da ich źniešniaha vyhladu doŭha nie źviartacca».
Nievialiki rolik z hetymi słovami źjaviŭsia ŭ tredzie dziaržaŭnaj teleradyjokampanii trk_grodno. Ale słovy «hienierał-hubiernatara» niečakana vyklikali vialikaje razdražnieńnie ludziej.
Ludzi pišuć Karajevu: «Vy ŭ moładzi spytali? Im naohuł cikavyja vašy dažynki??? Vy milicyi napładzili ŭ kožnaj vioscy pa rocie… Jakoje moža być raźvićcio ŭ takoj krainie, dzie načalstva starych nahłucha adarvanaje ad moładzi… usio, što vy mahli prydumać, heta ŭ kožnuju škołu mianta dla šmonu vučniaŭ».
«Treba ŭvodzić u rajcentrach karajeŭski standart. Pałki, drot, aharodžy — nichto nie ŭciače».
«Adabrać pašparty i prapusknyja punkty pastavić?»
«Staŭcie kulamiotčykaŭ».
«Narmalnyja krainy: davajcie stvorym pryvabnyja ŭmovy dla pierajezdu ludziej. Biełaruś: damo mientu zadaču nie vypuskać tych, chto ŭciakaje».
Sotni łajkaŭ sabrali kamienty, dzie Karajevu pryhadali jaho dziejańni na pasadzie ministra ŭnutranych spraŭ u čas pratestaŭ 2020‑ha hoda.
«Dubinkami znoŭ budziecie zatrymlivać?»
«Litaralna čałaviek, praź jakoha źjechała kuča narodu».
Niekatoryja pryviali kankretnyja prykłady realizacyi palityki raźvićcia rehijonaŭ:
«Voś Łahojsk — rajonny centr. Tam jość rajonnaja balnica. A ludzi banalnyja analizy jeździać u Baraŭlany zdavać, tamu što ŭ Łahojsku to Mańki niama, to Vańka prabirki nie zakupiŭ. Dziciaci formu da 1 vieraśnia kupić — tolki na Ekspabeł jechać. Voś vam i horad-spadarožnik».
«Tamu ŭ Ašmianach prybirajuć daktaroŭ, novych nie nakiroŭvajuć. I naohuł balnicy chutka, stvarajecca ŭražańnie, nie budzie ŭ horadzie! A miedycyna — heta pieršaje, što pavinna być u horadzie!»
Adnymi pryhožymi fasadami ludziej nie ŭtrymaješ, ličać kamientatary, i źviartajuć uvahu na materyjalny bok žyćcia ŭ pravincyi:
«Ludzi vyjazdžajuć nie praz vyhlad nasielenaha punkta, a praź niemahčymaść zarabić hrošaj na hodnaje žyćcio. Tak, siońnia niekatoryja harady stali vielmi pryvabnyja źniešnie, pryhoža, zručna. Adnak ad hetaha narod lepš žyć nie staŭ, u rajcentrach prapanujuć vakansii ŭ siarednim z zarobkam 850‑1500 rubloŭ, chiba možna narmalna žyć za hetyja hrošy, navat u pryhožym horadzie?»
Byli i prapanovy. Niekatoryja karystalniki ličać, što formuła pośpiechu dla małych haradoŭ davoli prostaja:
«Ja choć nie čynoŭnik, ale viedaju try prostyja iściny, kab ludzi nie ŭciakali: hodnyja pracoŭnyja miescy, dobry zarobak, dastupnaść žylla. Parada biaspłatnaja, nie dziakujcie i nie treba ŭtrymlivać kuču darmajedaŭ u kaściumach».
«Nu heta zatratna, tańniej pašparty adabrać», — zaŭvažyŭ niechta ź biełarusaŭ.
Inšyja ŭpeŭnienyja, što dla sapraŭdnaha raźvićcia patrebnyja jakasnyja źmieny:
«Kab ludzi nie vyjazdžali, treba raźvivacca. Raźvivać siektar adpačynku i pasłuh, raźvivać sacyjalny siektar — škoły, sady, balnicy, treba raźvivać zakanadaŭčuju śfieru — kab zakony byli dakładnyja, zrazumiełyja i nie mianialisia kožny raz, kali adzin čałaviek ustanie nie z toj nahi».
«Praca, pabudova infrastruktury, škoły, roznyja mierapryjemstvy, transpartnyja znosiny, žyllo ŭ rasterminoŭku na 20 hadoŭ, nizkija padatki, padtrymka naradžalnaści. I nichto nie pajedzie z małych haradoŭ».
I mnohija, vielmi mnohija adznačajuć, što ekanamičny dabrabyt niemahčymy biez demakratyzacyi, biez azdaraŭleńnia hramadska-palityčnaj atmaśfiery ŭ krainie:
«Kab ludzi nie vyjazdžali, treba spynić represii. A kab stali viartacca, treba apraŭdać nievinavatych, vypłacić kampiensacyi i pakarać vinavatych».
Jak vynikaje z kamientaroŭ, biełarusy mała ŭpeŭnienyja ŭ tym, što va ŭładaŭ niešta atrymajecca:
«Kab ludzi nie vyjazdžali, u krainie pavinna być źmianialnaść ułady, a nie starykoŭski zastoj».
«Dobraj ranicy! Hetym treba było 25 hadoŭ tamu zajmacca».
«Jechali, jeduć i buduć jechać, bo tolki razmaŭlać umiejecie z ekranaŭ. A žyćcio ŭžo daŭno zhasła ŭ RB».
«Vielmi śmiešna) čałaviek zaŭsiody budzie iści tudy, dzie jamu kankretna lepš. Dzie zaraz lepš? Tam, dzie dychajecca lohka i niazmušana».
«Pracavać treba, a nie zadačy stavić», — zaŭvažajuć čytačy.
Tolki adzinki vystupili ŭ padtrymku aficyjnaj pazicyi i zapiarečyli krytycy:
«Praca ŭ rajonach jość. Na pracu ŭładkavacca možna navat biez vyšejšaj adukacyi, z kaledžam možna. Buchhałtary, jurysty, ekanamisty, kadraviki, ahranomy, vietdaktary, kiroŭcy, elektryki, budaŭniki i hetak dalej.
Zarobak norm i navat časta žyllo dajuć. Ale ŭsie chočuć žyć u Minsku. Soramna žyć u rajonie i pracavać u sielhas arhanizacyi. Apošni prykład: zvolniŭsia śpiecyjalist z zarobkam 2 tysiačy, praca ŭ ahraharadku, 15 chvilin ad horada, pajšła ŭ horad na 1 tysiaču. Biarom metavikoŭ. Zarobak na starcie kala 2 tysiačy. Žyllo. Iŭjeŭski rajon».
Vital z-pad Vilejki, jaki padpaliŭ chatu z ułasnymi dziećmi, zavierbavaŭsia ŭ rasijskaje vojska. I prapaŭ na pieršym ža bajavym zadańni5
Kamientary