Navuka i technałohii1111

Nazad da ručki i zabarona na smartfony: univiersitety vymušanyja źmianiać farmat zaniatkaŭ i kantrolnych, inakš ŠI nie daje ni vučyć, ni pravieryć

Štučny intelekt prymušaje viadučyja ŭniviersitety śvietu pierahladać zvykłyja formy navučańnia i kantrolu. Jany pačynajuć admaŭlacca ad ese, «chatnich prajektaŭ» dy inšych rabot, jakija student vykonvaje pa-za aŭdytoryjaj. Vykładčyki viartajucca da kantrolnych u kłasie, napisanych ad ruki, zamianiajuć častku testaŭ vusnymi ekzamienami. Adnačasova niekatoryja VNU zabaraniajuć u aŭdytoryjach noŭtbuki i smartfony.

Studenty. Ilustracyjnaje fota: Zaria

Masačusiecki technałahičny instytut razhladaje mahčymaść źmieny ŭsioj svajoj sistemy adukacyi ŭ adkaz na źjaŭleńnie mahutnych madelaŭ štučnaha intelektu. Pra heta idzie havorka ŭ novaj spravazdačy, apublikavanaj śpiecyjalnym kamitetam univiersiteta pa štučnym intelekcie. Na jaje źviartaje ŭvahu vydańnie Inside Higher Ed.

Aŭtary spravazdačy pryjšli da niepryjemnaj dla adukacyjnaj sistemy vysnovy: sučasny ŠI ŭžo zdolny davać pierakanaŭčyja rašeńni praktyčna dla luboha piśmovaha zadańnia bakałaŭrskaj prahramy — ad ese i prahramnaha koda da matematyčnych zadač i dokazaŭ.

Dla vykładčykaŭ hetaja prablema nie novaja: z raspaŭsiudžvańniem hienieratyŭnaha ŠI ŭsio ciažej vyznačyć, ci śviedčyć zdadzienaje ese, vyrašanaja zadača abo napisany kod pra viedy samoha studenta.

Univiersitet nie moža kantralavać, jak student vykonvaje rabotu doma. Tamu mianiajucca i sposaby pravierki viedaŭ. Vykładčyki ŭsio čaściej źviartajucca da mietadaŭ, jakija jašče niadaŭna mahli zdavacca sastarełymi: vusnych ekzamienaŭ, rukapisnych rabot u aŭdytoryi, dyskusij na zaniatkach i praktyčnych zadańniaŭ.

Taki padychod praktykujuć i ŭ inšych amierykanskich univiersitetach. Jak piša Associated Press, usio bolšuju papularnaść nabyvaje vusnaja abarona piśmovych rabot.

Naprykład, u Karnielskim univiersitecie studenty niekatorych kursaŭ paśla zdačy chatniaha zadańnia prachodziać 20‑chvilinnuju razmovu z vykładčykam abo jaho asistentami. Pry hetym aceńvajecca ŭžo nie sama piśmovaja rabota, a toje, nakolki student razumieje zroblenaje i moža rastłumačyć chod rašeńnia.

Vusnuju pravierku sprabujuć prystasavać i da vialikich patokaŭ. U tym ža Karnielskim univiersitecie na adnym z kursaŭ tradycyjny vypuskny ekzamien zamianili paŭhadzinnaj razmovaj z kožnym studentam, a na inžyniernym kursie sa 180 studentami pravodziać karotkija, prykładna čatyrochchvilinnyja indyvidualnyja intervju. Univiersitet užo arhanizuje dla vykładčykaŭ asobnyja sieminary, pryśviečanyja vusnym formam acenki viedaŭ.

Va Univiersitecie Piensilvanii na niekatorych kursach piśmovyja raboty taksama pačali spałučać z vusnymi ekzamienami. Vykładčyca historyi Univiersiteta Virdžynii raskazała Nature, što try razy za siemiestr prapanuje studentam pisać ese niepasredna ŭ aŭdytoryi. Jany mohuć karystacca knihami i svaimi natatkami, ale sam tekst pišuć ad ruki ŭ ekzamienacyjnym sšytku — biez telefonaŭ i noŭtbukaŭ.

U vyniku adnymi z prykmietnych adukacyjnych «inavacyj» epochi štučnaha intelektu stanoviacca mietady, viadomyja zadoŭha da źjaŭleńnia kampjutaraŭ: piśmovyja raboty ad ruki i vusnaja razmova z vykładčykam.

Dla amierykanskaj vyšejšaj adukacyi viartańnie da vusnych ekzamienaŭ — davoli istotnaja źmiena. U adroźnieńnie ad niekatorych jeŭrapiejskich univiersitetaŭ, u ZŠA jany nie byli zvyčajnaj formaj pravierki viedaŭ studentaŭ bakałaŭryjatu. Cikavaść da ich pačała raści jašče padčas pandemii, kali pierachod na dystancyjnaje navučańnie abvastryŭ prablemu śpisvańnia, a paśla źjaŭleńnia ChatGPT u 2022 hodzie hety praces prykmietna paskoryŭsia.

Biez ŠI ŭ aŭdytoryi

Jašče dalej pajšoŭ jurydyčny fakultet Čykahskaha ŭniviersiteta. U apublikavanaj letam hetaha hoda stratehii «Pieraasensavańnie jurydyčnaj adukacyi ŭ epochu ŠI» jon abviaściŭ pra ekśpierymient, jaki pačniecca z novaha navučalnaha hoda.

Adzin ź jaho pryncypaŭ — «vydaleńnie štučnaha intelektu z krytyčnych momantaŭ navučalnaha pracesu», naprykład padčas ekzamienaŭ abo vyvučeńnia ŭ aŭdytoryi fundamientalnych paniaćciaŭ. U ramkach piłotnaha prajekta elektronnyja pryłady, za niekatorymi vyklučeńniami, buduć zabaronienyja na ŭsich asnoŭnych kursach pieršaha hoda.

Źmieny zakranuć i padrychtoŭku značnaj daśledčaj raboty (SRP, Significant Research Paper), jakuju studenty vykonvajuć u miežach navučańnia. Ciapier kožny student pavinien budzie vusna abmierkavać svaju rabotu — vystupić z prezientacyjaj pierad hrupaj abo asabista sustrecca z vykładčykam.

Pry hetym meta novaj stratehii — nie prosta abmiežavać vykarystańnie ŠI. Jurydyčny fakultet choča, kab studenty zasvojvali fundamientalnyja pravavyja paniaćci, vučylisia samastojna, stroha i tvorča myślić, a razam z tym avałodvali ŠI jak instrumientam budučaj prafiesijnaj pracy.

Padobnyja źmieny adbyvajucca i ŭ Prynstanskim univiersitecie. U mai 2026 hoda vykładčyki amal adnahałosna vyrašyli, što aŭdytornyja testy i ekzamieny pavinny prachodzić pad nahladam. Tak univiersitet admoviŭsia ad 133‑hadovaj tradycyi, źviazanaj z Kodeksam honaru, pryniatym jašče ŭ 1893 hodzie. Pavodle jaho, ekzamieny prachodzili biez vykładčykaŭ i naziralnikaŭ: studenty abaviazvalisia nie śpisvać i paviedamlać pra zaŭvažanyja parušeńni. Sam Kodeks honaru praciahvaje dziejničać, ale ciapier padčas ekzamienaŭ u aŭdytoryjach prysutničajuć i naziralniki.

A ŭ žniŭni dekan, jaki adkazvaje ŭ Prynstanie za bakałaŭrskuju adukacyju, zaklikaŭ vykładčykaŭ bolš krytyčna stavicca da vykarystańnia elektroniki na zaniatkach. Jon nahadaŭ, što jany mohuć zabaraniać studentam rabić natatki na noŭtbukach, patrabavać prybrać abo vyklučyć telefony i navat pieravieści zaniatki całkam u anałahavy farmat, paprasiŭšy prynosić teksty ŭ razdrukavanym vyhladzie.

Navošta studentam chadzić va ŭniviersitet

Ale nastupstvy raspaŭsiudžvańnia ŠI nie abmiažoŭvajucca pravierkaj viedaŭ i arhanizacyjaj zaniatkaŭ. U zhadanaj vyšej spravazdačy MIT adznačajecca, što jon užo mianiaje i samo sacyjalnaje žyćcio ŭniviersiteta. Studenty radziej prychodziać na kansultacyi vykładčykaŭ, mienš udzielničajuć u anłajn-dyskusijach, a pavodle nazirańniaŭ supracoŭnikaŭ univiersiteta — radziej źbirajucca ŭ navučalnyja hrupy ŭ internatach i biblijatekach.

Na dumku aŭtaraŭ spravazdačy MIT, prablema jašče i ŭ tym, što efiektyŭnaje navučańnie patrabuje nie tolki intelektualnych namahańniaŭ, ale i ŭzajemadziejańnia ź inšymi ludźmi. Student vučycca, kali razam z adnakurśnikami raźbirajecca ŭ składanym matematyčnym dokazie, šmat razoŭ pierarablaje niaŭdały ekśpierymient abo spračajecca pra rašeńnie — zamiest taho kab adrazu atrymać hatovy adkaz ad ŠI.

«Navučańnie pracuje, kali jano adnačasova składanaje i sacyjalnaje; viedy budujucca praz kahnityŭnaje treńnie», — havorycca ŭ spravazdačy. Mienavita tamu, padkreślivajuć jaje aŭtary, studentam važna fizična chadzić va ŭniviersitet.

Kamitet prapanuje stvarać bolš mahčymaściaŭ dla asabistych sustreč na kampusie, uvodzić pieryjady biez technałohij, pryśviečanyja žyvym znosinam, i rabić bolšy akcent na sumiesnym navučańni ŭ aŭdytoryi. Na dumku aŭtaraŭ, pierabudova adukacyi pad novuju realnaść zapatrabuje namahańniaŭ usioj supolnaści ŭniviersiteta — studentaŭ, vykładčykaŭ, supracoŭnikaŭ i kiraŭnictva.

Kamientary11

  • Van der Graaf
    02.09.2026
    "Navošta vučyć i razumieć toje, što robić mašyna, niepaniatna."

    Pabolše sporta nada, śviežaha vozducha.
  • Hienik
    02.09.2026
    hladzicie što robicca. Raniej my rychtavalisia da ispyta u biblijatecy. Pračytaješ paru knih, robiš natatki, "špory". Paśla niekalkich knih składajecca bolš poŭnaje ujaŭleńnie ab temie. Zaraz znajemaj adkazy rychtuje čat Džypici, pryčym jana daje ukazańni ź jakoha pnktu hledžańnia razhladzieć temu. Heta važna naprykład u historyi. Hatovy adkaz pračytaŭ paru razoŭ, pieraskazaŭ - atrymaŭ "piacierku". A što u hałavie zastałosia - nic. Jašče, kali ja vučyŭsia, heta było 30 hadoŭ tamu, na niekatorych pradmietach, naprykład pa tearetyčnaj miechanicy, nam raskazvali što voś hetu formułu, abo mietad raspracavaŭ student u niejkim 1905 hodzie. Pakazvali čarciažy z tych daŭnich časoŭ, tam byli i jeŭrapiejskaja i rasiejskija. I my byli uražanyja jakija tady byli razumnyja studenty, nie to što my chalaŭščyki
  • Paradoks
    02.09.2026
    Kali ty možaš samastojna vyvučyć luby kurs luboha univiersitetu, a nasamreč, samamu zrabić dla siabie taki kurs, jaki zatočany na 100% pad ciabie, potym samastojna realizavać svaje viedy na praktycy, jak zrabiŭ Cukierbierh 20 hadoŭ tamu, to nijakaj papierki, što tvaje viedy "pravierany" nie treba. Univiersitet zaŭždy byŭ tym miescam, dzie chranilisia i pieradavalisia znańnia. Raniej ty nie moh atrymać hetyja viedy samastojna ŭ siabie doma. Usia litaratura, usie ludzi, jakija vałodali znańniami, vopytam, mietodykami, jany byli va ŭniviersitecie. Zaraz heta prosta biurakratyčny miechanizm jaki vydaje za hrošy papierki, jak kvitki, dla ŭvachodu ŭ peŭnaje sacyjalnaje koła, nie bolš. Tamu my nazirajem takuju dehradacyju tradycyjnych instytutaŭ. My nazirajem katastrafičnaje padzieńnie rejtynhaŭ "prafiesijnych" palitykaŭ u Jeŭropie i heta źviazanyja rečy.

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»34

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»

Usie naviny →
Usie naviny

U akupavanym Sievastopali ŭzarvali aŭtamabil. Jaho ŭładalnik paranieny

Tureckaja avijakampanija admianiła rejsy ŭ Maskvu praz «situacyju z pavietranaj prastoraj»4

«Pryjazdžaju — voziera niama». U Łahojskim rajonie za dva dni źnik vadajom

Palaŭničyja paranili miadźviedzia. Ciapier miascovym rajać nie chadzić u les6

Pad Tambovam na biełaruskaha dalnabojščyka lacieŭ pjany ŭ dym kiroŭca. Biełarus pasprabavaŭ zrabić jak lepš, ale nie pašancavała2

Adzin biŭ pa «hrušy», druhi ŭskryvaŭ aŭtamat. Dvoje chłopcaŭ abrabavali dva dziasiatki siłamieraŭ1

U Breście čačeniec abrabavaŭ zimbabvijca. Biełarus dapamahaŭ rabavać, ale kašalok viarnuŭ1

SBU zajaviła pra praduchileny zamach FSB na pradstaŭnika rasijskaj apazicyi

U Kalinkavičach u kanalizacyi zahinuli troje rabotnikaŭ «Vodakanała»7

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»34

Natalla Kalehava raskazała pra dapamohu biełaruskim uciekačam, svaju siamju, staŭleńnie da Cichanoŭskaj. I patłumačyła, chto takija «babry» i «zajcy»

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić