Knihi pa-biełarusku čytaje abo słuchaje 14% apytanych haradžan
17% nie pračytali nivodnaj knihi za apošni hod.
Ilustracyjnaje fota
Knihi pa-raniejšamu karystajucca popytam u žycharoŭ Biełarusi, śviedčać vyniki sacyjałahičnaha daśledavańnia instytuta «Palityčnaja śfiera», jakija 18 śniežnia ŭ Vilni prezientavaŭ dyrektar hetaj ustanovy Andrej Kazakievič, paviedamlaje Radyjo Svaboda sa spasyłkaj na «Pozirk».
U anłajn-apytańni, praviedzienym u žniŭni 2023 hoda, uziali ŭdzieł 1002 paŭnaletnija žychary haradoŭ z nasielnictvam ad 5 tysiač čałaviek.
Zhodna z daśledavańniem, dastatkova časta čytaje knihi ci prasłuchoŭvaje ich aŭdyjaviersii 48% apytanych (kožny dzień — 15%, niekalki razoŭ na tydzień — 21%, chacia b raz na tydzień — 12%), pieryjadyčna — 18% (chacia b raz na dva tydni — 7%, raz na miesiac — 11%), vielmi redka — 33% (niekalki razoŭ na hod — 16%, nikoli za apošni hod — 17%).
Amal pałova apytanych (48%) paviedamiła, što čytaje ci prasłuchoŭvaje 1-5 knih na hod, 6-10 knih — 15%, 11-15 — 9%, 16-20 — 6%, a piataja častka (22%) — bolš za 20 knih.
U drukavanym vyhladzie knihi čytaje 69% apytanych, elektronnym — 49%, słuchaje aŭdyjaknihi 34% (na pytańnie možna było dać niekalki adkazaŭ).
Sučasnuju mastackuju litaraturu za apošni hod čytali ci słuchali 54% udzielnikaŭ apytańnia, kłasičnuju mastackuju litaraturu — 48%, navukova-papularnuju litaraturu pa historyi — 15%, navukovuju i prafiesijnuju litaraturu — 14%, navukova-papularnuju litaraturu pra palityku, hramadstva — 12%, navukova-papularnuju litaraturu pa pryrodaznaŭčych i techničnych navukach, a taksama padručniki — pa 11%, inšuju litaraturu — 19%.
Na rasijskaj movie knihi čytaje ci słuchaje 99% apytanych, biełaruskaj — tolki 14% (bolš za astatnich — ludzi va ŭzroście 18-24 hadoŭ i 55+), anhlijskaj — 6%, inšych movach — 1%.
Na pytańnie «Pozirku», ci źviazany razryŭ pamiž spažyŭcami ruskamoŭnaj i biełaruskamoŭnaj litaratury z roźnicaj u kolkaści knih, jakija vydajucca na hetych movach, Kazakievič adkazaŭ, što «z daśledavańnia, na žal, heta nie možam zafiksavać».
«Dumaju, tut cełaje koła prablem, — adznačyŭ jon. — Na rynku daminuje mastackaja litaratura — kłasičnaja i sučasnaja. Zrazumieła, što pierakładaŭ na biełaruskuju movu robicca vielmi mała. U asnoŭnym, kali ty chočaš čytać kłasičnuju ci sučasnuju litaraturu, ty musiš vykarystoŭvać albo anhielskuju, albo ŭ biełaruskim kantekście heta atrymlivajecca rasiejskaja [mova]».
Pavodle sacyjołaha Andreja Kazakieviča, hetuju prablemu možna razhladać nie tolki jak biełaruskuju. U peŭnych siehmientach anhielskaja mova pačynaje vyciskać nacyjanalnyja movy, tamu što praściej znajści knihu novaha ci modnaha aŭtara pa-anhielsku, a nie čakać, pakul vyjdzie pierakład. «U biełaruskim kantekście ŭsio jašče horš — pakul vyjdzie pierakład na biełaruskuju movu (kali ŭvohule vyjdzie), prachodziać hady, kali nie dziesiacihodździ», — dadaŭ dyrektar «Palityčnaj śfiery».
Kamientary