Biesarab — pra cynhu Łatypava: Mnie tut bačycca ruka niejkich miedykaŭ-kataŭ
Stała viadoma, što palitviazień Ściapan Łatypaŭ pakutuje na cynhu — vielmi redkuju chvarobu, źviazanuju ź niedachopam vitaminu S u arhaniźmie. Navukovy žurnalist Siarhiej Biesarab razvažaje, jak u Łatypava mahła źjavicca takaja chvaroba.
Biesarab nahadvaje, što na siońnia cynha sustrakajecca vielmi redka, jana chutčej zastałasia ŭ padručnikach historyi. Vitamin S (askarbinavaja kisłata, ci charčovy dadatak Je300) prysutničaje ŭ šmatlikich praduktach, tamu zachvareć na cynhu duža składana.
Čaściej za ŭsio jaje pryčyna — avitaminoz, chacia mohuć być i vyklučeńni: «Jość hienietyčnyja zachvorvańni, jakija vyklikajuć padobnyja da cynhi simptomy. Paharšajecca stan złučalnych tkanak u arhaniźmie, bo dla ich patrebny kałahien, a dla sintezu kałahienu — vitamin S. Cierpiać usie orhany, dzie jość złučalnaja tkanka roznych vidaŭ — kostki, sasudy, zuby, skura i hetak dalej. Pačynajucca nievialikija krovaźlićci, prablemy z kostkami i zubami». Chvaroba chutka prahresuje, i kali havorka idzie pra ciažkuju formu cynhi, mahčymy i latalny sychod.
Na dumku Biesaraba, u vypadku z Łatypavym možna kazać pra stoadsotkava metanakiravanaje pazbaŭleńnie čałavieka vitaminu S. Jość i chvaroby, praź jakija arhanizm sam pierastaje zasvojvać hety vitamin, ale Siarhiej miarkuje, što jany zanadta redkija, kab tłumačyć imi ciapierašni stan Łatypava:
«Možna metanakiravana apracoŭvać ježu niečym, što źniščała b vitamin S (takuju charaktarystyku maje fiermient askarbataksidaza — «NN») ci źviazvała b jaho i vyklučała ź mietabalizmu. Kaniečnie, jość nievialikaja vierahodnaść, što moža zdarycca niejkaja kambinacyja abstavin, praź jakuju ŭ arhaniźmie nie budzie zasvojvacca vitamin S, ale takoje navat składana ŭjavić. Pa pryncypie brytvy Akama najbolš prosty varyjant budzie samym dakładnym.
Śviadoma ci nie, ale čałavieka pazbaŭlajuć vitaminu S. Čytaŭ, što ŭ doktara Mienhiele ŭ Aśviencymie byŭ ceły kirunak pracy, pa jakim tak farmavali dyjetu ludziej, kab pazbaŭlać ich niejkaha vitaminu ci mikraelemientu — naprykład, vitaminaŭ hrupy V ci vitaminu A. Toje, što adbyvajecca sa Ściapanam, dla mianie — vidavočnaja adsyłka da toj historyi, i mnie tut bačycca ruka niejkich miedykaŭ-kataŭ albo kansultantaŭ, u historyi heta ŭžo było».
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆČytajcie taksama:
Palitviazień Ściapan Łatypaŭ zachvareŭ na cynhu
Vital z-pad Vilejki, jaki padpaliŭ chatu z ułasnymi dziećmi, zavierbavaŭsia ŭ rasijskaje vojska. I prapaŭ na pieršym ža bajavym zadańni5
Kamientary