Historyja66

Nacyjanalny archiŭ ZŠA apublikavaŭ tysiačy raniej zasakrečanych aerafotazdymkaŭ Biełarusi časoŭ Druhoj suśvietnaj vajny

Paśla vajny imi karystałasia amierykanskaja raźviedka, a ciapier heta ŭnikalnaja krynica dla historykaŭ i krajaznaŭcaŭ.

Centr Bresta, źniaty niemcami 5 žniŭnia 1939 hoda. Fota: Nacyjanalny archiŭ ZŠA

U svabodny dostup pačali vykładać aerafotazdymki terytoryi Biełarusi, jakija byli zrobleny niamieckimi vajskoŭcami ŭ 1939-1945 hady. Jany źjaŭlajucca častkaj vielizarnaj kalekcyi zdymkaŭ terytoryi SSSR, što trapiła ŭ ZŠA paśla zaviaršeńnia vajny. Zdymki doŭhi čas byli zasakrečanymi, bo vykarystoŭvalisia amierykanskaj raźviedkaj u svaich metach.

U naš čas sakretnaść źniataja, i zdymki možna było zakazać u archivie, ale ŭ svabodny dostup ich pačali vykładać tolki ciapier.

2176 niamieckich aerafotazdymkaŭ Biełarusi ŭ katałohu najbolšaja kolkaść prypadaje na Bresckuju, Hrodzienskuju i Minskuju vobłaści, ale sustrakajucca i asobnyja zdymki Viciebskaj, Homielskaj i Mahiloŭskaj abłaściej.

Chutary ŭ Bresckaj vobłaści, źniatyja niemcami 16 červienia 1944. Fota: Nacyjanalny archiŭ ZŠA
Vioska Dzieraŭcy Asipovickaha rajona, źniataja niemcami 27 sakavika 1944 hoda. Fota: Nacyjanalny archiŭ ZŠA

Zdymki achoplivajuć jak harady, tak i sielskuju miascovaść i mohuć słužyć unikalnaj krynicaj dla vyvučeńnia historyi i architektury kraju. Razroźnieńnie fotazdymkaŭ, vykładzienych na sajcie Nacyjanalnaha archiva ZŠA, składaje 3800 × 3800 piksiełaŭ, čaho dastatkova dla taho, kab zrazumieć płaniroŭku i apaznać asobnyja budynki i zbudavańni. Zdymki mohuć być vielmi karysnymi dla vyznačeńnia dakładnaj łakalizacyi nievialikich nasielenych punktaŭ i draŭlanych chramaŭ u sielskaj miascovaści, jakija nie dajšli da našaha času.

Da taho ž zachoŭvajecca mahčymaść zamović u archivie cikavy zdymak u razroźnieńni 14500 × 14500 piksielaŭ, kab vyvučyć usie detali. 

Kamientary6

  • jość rezon
    02.03.2025
    politziek, łohika ich takaja: 1) Treba zasakrecić stolki niesakretnaj łuchty, što realna sakretnaja infarmacyja stanie tam, jak ihołka ŭ stozie siena. 2) my viedajem, a jany nie pavinny viedać, što my viedajem. Nie važna što.
  • staryj litvin
    02.03.2025
    politziek, no samoje intieriesnoje v postje, eto količiestvo priedstavitielej śpiecsłužb, prostavivšich jemu minusy. ))))
    poka 5, no uvierien, ich bolšie. navierno sriedi nich jesť tie, kto čuť po-umnieje i tak diošievo nie prokałyvajutsia )))
    zrav́jažiełaju, tovariŝi majory ))
  • .
    02.03.2025
    U artykule nie zusim dakładnaja infarmacyja. Hetyja zdymki daŭno nie sakretnyja. Termin sakretnaści 40 hod. Naprykład, niadaŭna adkryvali dostup da zdymkaŭ amierykanskich spadarožnikaŭ KeyHole 1970 - pač. 1980-ch.
    A asobnyja niamieckija zdymki byli ŭ dostupie jašče ŭ 2010-ch: centr Minska, aeradrom, Kurapaty, inšyja harady.

    Pytańnie bolš da taho, što plonak šmat, ich treba pieravieści ŭ ličbavy farmat, kłasifikavać, pryviazać da miascovaści. I daloka nie ŭsio apracavana.

    Tut chutčej treba być udziačnym amierykanskim archivam, jakija z-za śpiecyfiki zakanadaŭstva vykładvajuć zdymki u publičny dostup. U inšych krainach z hetym prablema.
    (I dadam, što łapidarnyja hienii sučasnaj ułady mohuć i heta pałamać, kali zojmucca skaračeńniem vydatkaŭ u tym liku na archivy).

Ciapier čytajuć

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?9

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?

Usie naviny →
Usie naviny

Kaleśnikava adkazała, ci praŭda, što jana schudnieła da 45 kh u kałonii12

Marazy adstupiać u čaćvier

Sieviaryniec źviarnuŭsia da Kaleśnikavaj: Maša, ty naša!22

Naŭsieda: Ja budu siarod tych, chto najbolš žorstka patrabuje padaŭžeńnia sankcyj ES suprać Biełarusi7

Milicyja znajšła niečakanuju nahodu aštrafavać minčuka za rolik u sacsietkach8

Inicyjatyva «Budźma biełarusami!» pryznanaja «ekstremisckim farmavańniem»6

Najchaładniej hetaj nočču było na Paleśsi, ale minimum nie pabity

U Minsuviazi patłumačyli, čamu tak i nie admianili roŭminh z Rasijaj3

Biełpoł: «Epštejn nie dajechaŭ da Biełarusi». A kim byli baćki jaho kachanki Karyny Šulak?9

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?9

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić