Mask płanuje stvaryć na kalaziamnoj arbicie sapraŭdnaje suzorje centraŭ apracoŭki danych. Rasija zaniepakojenaja
Płany SpaceX ab stvareńni arbitalnaj sietki centraŭ apracoŭki źviestak u Rasii ŭspryniali jak stratehičnuju pahrozu. Vajskovyja ekśpierty ličać, što havorka idzie pra novy etap militaryzacyi kosmasu i ryzyku straty technałahičnaha parytetu z ZŠA.
Jak paviedamlaje The Verge, 30 studzienia kampanija SpaceX padała zajaŭku ŭ Fiederalnuju kamisiju suviazi ZŠA (FCC), u jakoj prosić dazvolić zapusk da adnaho miljona śpiecyjalizavanych spadarožnikaŭ dla stvareńnia arbitalnaj sietki centraŭ apracoŭki źviestak. Suzorje spadarožnikaŭ płanujecca raźmiaścić na nizkaj kalaziamnoj arbicie.
Asnoŭnaja ideja prajekta — vynieści enierhajomistuju vyličalnuju infrastrukturu za miežy Ziamli. Spadarožnikavyja centry apracoŭki danych pavinny pracavać pieravažna na soniečnaj enierhii i abmieńvacca infarmacyjaj pamiž saboj praz łaziernyja kanały suviazi. Pavodle zadumy SpaceX, heta dazvolić źnizić vydatki na elektraenierhiju i astudžeńnie — klučavyja prablemy naziemnych data-centraŭ.
Akramia taho, arbitalnyja CAD nie patrabujuć ziamielnych učastkaŭ i nie spažyvajuć vadu, što robić ich mienš kanfliktnymi z punktu hledžańnia ekałohii i intaresaŭ miascovych supolnaściaŭ.
Apisvajučy prajekt, SpaceX užyvaje nadzvyčaj ambicyjnuju rytoryku, nazyvajučy jaho «pieršym krokam da cyvilizacyi II typu pavodle škały Kardašova». Havorka idzie pra hipatetyčny ŭzrovień raźvićcia, pry jakim čałaviectva zdolnaje vykarystoŭvać praktyčna ŭsiu enierhiju, jakuju vypramieńvaje Sonca.
Što kažuć u Rasii?
U Rasii aścierahajucca, što takaja arbitalnaja sietka CAD moža stvaryć dla ZŠA i ich sajuźnikaŭ hłabalnuju płatformu dla apieratyŭnaj apracoŭki raźviedvalnych danych, kiravańnia aŭtanomnymi sistemami ŭzbrajeńnia i praviadzieńnia składanych kibierapieracyj.
Faktyčna kosmas u hetym vypadku pieratvarajecca z asiarodździa suviazi i nazirańnia ŭ paŭnavartasny vyličalny teatr vajennych dziejańniaŭ.
Asobnuju tryvohu ŭ Z-kanałach Rasii vyklikaje toje, što SpaceX užo źjaŭlajecca klučavym pastaŭščykom suviazi dla Uzbrojenych sił Ukrainy.
Pierachod ad internet-servisaŭ da intehracyi bajavych rašeńniaŭ, zasnavanych na štučnym intelekcie, moža pryvieści da rezkaha ŭzmacnieńnia ŭkrainskaha vojska. Prykmiety takoj transfarmacyi źjaŭlajucca ŭžo ciapier: u Kijevie publična zajaŭlajuć pra sumiesnuju pracu sa SpaceX pa źmienie miechanizmaŭ funkcyjanavańnia Starlink u zonie bajavych dziejańniaŭ.
Prajekt Maska razhladajecca jak mahutny drajvier raźvićcia mikraelektroniki, štučnaha intelektu i vysokatechnałahičnaha prahramnaha zabieśpiačeńnia. Va ŭmovach sankcyj i abmiežavanaha dostupu da pieradavych technałohij Rasija ryzykuje kančatkova zamacavacca ŭ roli technałahična zaležnaj dziaržavy. Akramia taho, daminavańnie amierykanskaj pryvatnaj kampanii ŭ blizkim kosmasie moža istotna zvuzić rasijskija kamiercyjnyja mahčymaści ŭ śfierach suviazi, manitorynhu i navihacyi.
Kitaj taksama ŭžo abviaściŭ ułasnuju piacihadovuju prahramu stvareńnia «kaśmičnaha vobłaka». Heta śviedčyć pra toje, što klučavyja hłabalnyja hulcy ŭsprymajuć arbitalnyja vyličalnyja sistemy jak stratehičny kirunak raźvićcia.
Na hetym fonie rasijskija płany vyhladajuć ścipła. Pakul ZŠA i Kitaj rychtujucca da novaha etapu kaśmičnaj kankurencyi, Rasija tolki pačynaje farmavańnie ŭłasnaj nizkaarbitalnaj hrupoŭki — i ŭ značna mienšych maštabach. Da kanca nastupnaha hoda Maskva płanuje vyvieści na nizkuju kalaziamnuju arbitu 300 spadarožnikaŭ roznych typaŭ, a nie śpiecyjalizavanych vyličalnych centraŭ.
Pohlad zachodnich ekśpiertaŭ
Razam z tym zachodnija ekśpierty adznačajuć, što havorka pakul idzie vyklučna pra zajaŭku i kancepcyju. Jany sumniavajucca, što Fiederalnaja kamisiju pa suviazi ZŠA ŭchvalić razhortvańnie nastolki maštabnaj sietki ŭ zajaŭlenym vyhladzie. U samoj SpaceX, adnak, nie chavajuć, što maksimalnyja ličby časta vykarystoŭvajucca jak startavaja pazicyja («zapyt z zapasam») dla pieramoŭ z rehulatarami.
Dadatkovuju krytyku prajekt vyklikaje praz patencyjny rezki rost kolkaści abjektaŭ na kalaziamnoj arbicie. Na fonie ŭžo isnaj prablemy kaśmičnaha śmiećcia i ryzyki sutyknieńniaŭ ekśpierty papiaredžvajuć, što navat častkovaja realizacyja płanaŭ Maska moža istotna pavialičyć nahruzku na arbitalnuju infrastrukturu i pahoršyć biaśpieku palotaŭ.
Asobnuju tryvohu vyklikajuć płany raźmiaščeńnia ščylnych hrupovak spadarožnikaŭ, kali dziasiatki aparataŭ pavinny ruchacca na adlehłaści ŭsiaho 100—200 mietraŭ adzin ad adnaho — takaja schiema nie maje pramych anałahaŭ u sučasnaj kaśmičnaj praktycy.
Ekśpierty papiaredžvajuć, što luby zboj u sistemie kiravańnia abo ruchaviku adnaho z aparataŭ u takich umovach moža pryvieści da łancuhovych avaryj usioj hrupoŭki.
Jašče adna prablema źviazanaja z advodam ciapła ŭ vakuumie: u kosmasie lišniaja ciepłavaja enierhija ad elektroniki moža vyvodzicca tolki praź ciepłavoje vypramieńvańnie. Dla hetaha vykarystoŭvajucca infračyrvonyja radyjatary, jakija, jak papiaredžvajuć astranomy, mohuć pieraškadžać nazirańniam.
Akramia hetaha, u adroźnieńnie ad naziemnych data-centraŭ, arbitalnyja CAD praktyčna niemahčyma ramantavać. Lubaja surjoznaja niaspraŭnaść aznačaje stratu darahoha abstalavańnia i pavieličeńnie kolkaści «miortvych» abjektaŭ na arbicie.
Takim čynam, sukupnaść prablem robić chutkuju i poŭnuju realizacyju takoha prajekta małavierahodnaj.
Kamientary