Z zakrytych pratakołaŭ stała viadoma, jak Biełaruś i Rasija dzialili kalijny rynak

Arhanizacyja Belpol pieradała «Lusterku» dva pratakoły sustreč, jakija prajšli ŭ mai i červieni 2024 hoda ŭ Maskvie ŭ rasijskim Ministerstvie pramysłovaści i handlu. Na ich prysutničali pradstaŭniki dźviuch krain, u tym liku:

• namieśnik ministra pramysłovaści i handlu Rasii Michaił Juryn;
• hiendyrektar rasijskaha ahrachimičnaha chołdynhu «Urałchim» (tudy ŭvachodzić «Urałkalij») Dźmitryj Kaniajeŭ;
• hiendyrektar Biełaruskaj kalijnaj kampanii Alaksiej Skraha;
• staršynia Biełaruskaha dziaržaŭnaha kancerna pa nafcie i chimii (ciapier u jaho ŭžo inšaja pasada — ź listapada 2024 hoda jon hiendyrektar «Biełaruśkalija») Andrej Rybakoŭ.

Pieramovy tyčylisia chłorystaha kaliju — samaha raspaŭsiudžanaha kalijnaha ŭhnajeńnia. Jaho vyrablajuć i ŭ Biełarusi, i ŭ Rasii. Abiedźvie krainy pradajuć kalij u Kitaj i Indyju.

Z dakumientaŭ vynikaje, što pamiž dźviuma krainami jość damoŭlenaść uzhadniać pastaŭki na suśvietny rynak i składać sumiesnyja płany adhruzak «u metach kaardynacyi sumiesnych dziejańniaŭ». Ale biez supiarečnaściaŭ nie abychodzicca.

Pavialičyć

«Prapanova biełaruskaha boku pryviadzie da lišku ŭ KNR»

17 maja 2024 hoda baki abmiarkoŭvali handal z Kitajem. Heta była ŭžo minimum druhaja sustreča pa temie, na papiaredniaj — 27 krasavika 2024 hoda — jany ni pra što nie damovilisia. Na čarhovym vizicie rasijski vytvorca tak vykłaŭ svaju pazicyju: Kitaju nielha pradavać zanadta šmat.

«U 2024 hodzie, u adpaviednaści z aptymistyčnymi prahnozami, impart chłorystaha kaliju ŭ KNR składzie nie bolš za vosiem miljonaŭ ton. Pry hetym čakajecca, što zamiežnyja kankurenty pastaviać kala dvuch miljonaŭ. Takim čynam, maksimalna mahčymy abjom ekspartu ŭ Kitaj kalijnych uhnajeńniaŭ z Rasii i Biełarusi składaje kala šaści miljonaŭ ton», — kazaŭ na sustrečy Dźmitryj Kaniajeŭ.

Pavialičyć

Dźmitryj Kaniajeŭ, hienieralny dyrektar AT «ACHK «Urałchim». Fota: uralchem.ru

Kiraŭnik rasijskaj chimičnaj kampanii prapanavaŭ padzialić hety abjom paroŭnu: kab abiedźvie krainy pastavili Kitaju pa try miljony ton.

«Biełaruskaja kalijnaja kampanija» prapanoŭvała ekspartavać bolš — pa 3,5 miljona, ale rasijanie paličyli hety płan niaŭdałym.

«Prapanova biełaruskaha boku pryviadzie da 20-pracentnaha lišku chłorystaha kaliju ŭ KNR. Heta źnizić canu jašče na 60-70 dalaraŭ za tonu, što abierniecca padzieńniem rentabielnaści biznesu, źnižeńniem pastupleńnia mytnych pošlin u fiederalny biudžet, skaračeńniem inviestycyjnaj prahramy «Urałkalij», — ličyŭ kiraŭnik «Urałchima» i nahadaŭ, što kankurenty nie dremluć: — U ciapierašni čas na kitajski kalijny rynak akazvaje surjozny ŭpłyŭ palityčnaja kanjunktura. U pryvatnaści, nazirajecca aktyŭnaja dempinhavaja palityka z boku kanadskich, hiermanskich i blizkaŭschodnich vytvorcaŭ kalijnych uhnajeńniaŭ, jakija imknucca vycieśnić rasijskija i biełaruskija kampanii z rynku».

Pazicyja Biełarusi: «Lišni» kalij niama kudy dzieć

Biełaruski bok inakš acaniŭ, kolki kaliju moža kupić Kitaj u 2024-m. Jahony prahnoz — 11,7 miljona ton.

Da taho ž biełaruskaja delehacyja ź idejaj pastaŭlać pa try miljony ton nie zhodnaja. Takaja pazicyja ŭnosiła «istotnyja karekciroŭki ŭ płan ekspartu biełaruskich kalijnych uhnajeńniaŭ na 2024 hod». Astatnija «lišnija « 500 tysiač ton uhnajeńniaŭ prosta niama kudy dzieć.

«Pieraraźmierkavańnie takoha značnaha abjomu na inšyja rynki, va ŭmovach istotnaj abmiežavanaści ich kolkaści dla biełaruskaha tavaru, źjaŭlajecca niemahčymym. Važna pry hetym adznačyć, što, u adroźnieńnie ad tavaru PAT «Urałkalij», biełaruski tavar adrezany ad najbolš maržynalnych rynkaŭ krain Jeŭropy i ZŠA», — zajaŭlaŭ Alaksiej Skraha.

Pavialičyć

Kiraŭnik BKK adznačyŭ, što biełaruski bok moh by adhružać Kitaju mienš, jak taho prosić uschodniaja susiedka. Ale nie biaspłatna.

«Prapanujecca rasijskamu boku ŭnieści prapanovy ab kampiensacyi biełaruskamu boku vypadajučaj z płanavanych da pastaŭki na kitajski rynak častki ekspartnych abjomaŭ kalijnych uhnajeńniaŭ na kala 0,5 miljona ton u 2024 hodzie», — adznačaŭ kiraŭnik BKK.

Praściej kažučy, Biełaruś prapanavała Rasii zapłacić za toje, što jana nie budzie ekspartavać 500 tysiač ton uhnajeńniaŭ u 2024-m.

U vyniku baki znoŭ nie damovilisia. Jany «kanstatavali niemahčymaść» uzhadnić canu na ŭzroŭni 280 dalaraŭ za tonu i vyrašyli jašče raz sustrecca, kab abmierkavać pazicyju «pa zamiaščeńni abjomaŭ pastavak, jakija vypali». Ci była takaja sustreča i čym jana skončyłasia, nieviadoma.

Cikava, što 17 červienia 2024 hoda prajšła jašče adna padobnaja sustreča — hetym razam abmiarkoŭvali pastaŭki ŭ Indyju. U vynikovy pratakoł nie trapili cytaty pierahavorščykaŭ, tolki vynik abmierkavańnia.

«Urałkalij» abaviazaŭsia «damahčysia cany» na pastaŭki chłorystaha kaliju indyjskaj kampanii IPL na ŭzroŭni 285-290 dalaraŭ za tonu. Dla ŭzhadnieńnia abjomaŭ pastavak vyrašyli sustrecca jašče raz. Čym usio skončyłasia, «Lusterku» nieviadoma.

Kolki ŭ vyniku kupiŭ Kitaj?

Pavodle aficyjnaj statystyki Hałoŭnaha mytnaha ŭpraŭleńnia KNR, u 2024 hodzie Kitaj impartavaŭ z usiaho śvietu 12,63 miljona ton chłarydu kaliju. Heta akazałasia navat bolš za aptymistyčny prahnoz biełaruskaj delehacyi. Jak adznačali kitajskija mytniki, byŭ pabity histaryčny rekord.

Siarod pastaŭščykoŭ na pieršym miescy apynułasia Rasija, jakaja pradała KNR 4,24 miljona ton chłarydu kaliju. Na druhim miescy — Biełaruś, jakaja pastaviła 2,89 miljona ton.

Padobna na toje, što Biełaruś u vyniku sapraŭdy prytrymlivałasia damoŭlenaści nie pieravyšać miažu ŭ 3 miljony ton za hod. Ci atrymała jana za heta kampiensacyju — nieviadoma.

A ci parušyła damoŭlenaść Rasija? Vierahodna, u ahulnuju statystyku pastavak z hetaj krainy trapiŭ kalij ad jašče adnaho bujnoha vytvorcy hetaj krainy — pryvatnaj mižnarodnaj chimičnaj kampanii «Jeŭrachim» (jaje štab-kvatera znachodzicca ŭ Šviejcaryi). Pradstaŭnikoŭ hetaj arhanizacyi na vyšejzhadanaj sustrečy nie było, u damoŭlenaściach jaje nie ŭličvali. Darečy, biełaruski bok źviarnuŭ uvahu na hety fakt i prapanoŭvaŭ uklučać abjomy «Jeŭrachima» ŭ abjomy rasijskaha ekspartu.

Płan pa cenach nie spracavaŭ

Choć Rasija i Biełaruś źbiralisia «trymać» canu na kalij, jana ŭ vyniku ŭsio ž taki źniziłasia. Pa danych Suśvietnaha banka, siarednija suśvietnyja ceny na chłaryd kaliju byli takimi:

• u 2022 hodzie — 863,4 dalara za tonu;
• u 2023-m — 383,2 dalara za tonu;
• u 2024-m — 295,1 dalara za tonu.

U vyniku atrymałasia tak, što Biełaruś za 2024 hod pastaviła na 15% mienš uhnajeńniaŭ, čym u 2023 hodzie. A dachody biełaruskaha boku litaralna abvalilisia: pavodle danych kitajskaj mytni, Biełaruś atrymała ad Kitaja ŭsiaho 843 miljony dalaraŭ u 2024-m. Heta na 42% mienš, čym hodam raniej.

Rastia ž za 2024 hod naraściła pastaŭki ŭ Kitaj na 41%, kali ličyć u tonach. U hrašovym vyražeńni rost skłaŭ 12%.

U listapadzie 2024 hoda Alaksandr Łukašenka publična prapanavaŭ toje samaje, pra što kazali pradstaŭniki «Urałkalija» — pradavać mienš.

«Ja takich cenaŭ naohuł nie pamiataju ŭ historyi: vielmi nizkija ceny kalijnych uhnajeńniaŭ, choć praca šachcioraŭ niaprostaja, — skardziŭsia palityk, pryznačajučy Andreja Rybakova — adnaho z udzielnikaŭ zakrytych pieramoŭ — hienieralnym dyrektaram AAT «Biełaruśkalij». — Moža być, nam z rasijanami pierahavaryć, paraicca i pracentaŭ na 10, moža, 11 źnizić zdabyču kalijnych uhnajeńniaŭ. Nie toje što deficyt na rynku źjavicca, a ŭsie zrazumiejuć, što heta darahaja pradukcyja i za jaje treba płacić adpaviednyja srodki. Nie nam, prabačcie, a vam».

Jakaja situacyja z prodažami kaliju i sankcyjami pa im?

U pačatku śniežnia 2021 hoda zapracavali sankcyi ZŠA suprać «Biełaruśkalija». U adroźnieńnie ad jeŭrapiejskich sankcyj, pad zabaronu trapiła ŭsia pradukcyja hetaha pradpryjemstva. Tak, Litva, praź jakuju prachodziła značnaja častka tranzitu ajčynnych kalijnych uhnajeńniaŭ, spyniła ich pieravałku.

U lipieni 2023 hoda pieršy vice-premjer Mikałaj Snapkoŭ zajaŭlaŭ, što ŭ siarednim za apošnija hady Biełaruś pastaŭlała na suśvietny rynak kala 9-10 miljonaŭ ton kaliju. Praz sankcyi, ź jahonych słoŭ, hety abjom źniziŭsia prykładna na 5,5 miljona ton.

«My ŭ hetym hodzie [havorka pra 2023-y] budziem vieźci vosiem miljonaŭ ton, heta značyć faktyčna ŭ dva razy bolš kaliju na družalubnyja rynki, zamiaščajučy stračanyja rynki niedružalubnych krain», — adznačaŭ čynoŭnik.

Raniej Biełstat pierastaŭ publikavać u adkrytym dostupie infarmacyju pra ekspart uhnajeńniaŭ.

• 1
• 0
• 2
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0