NASA paśpiachova zapuściła kaśmičny teleskop Roman, jaki moža adkryć novuju eru ŭ daśledavańni Suśvietu
30 žniŭnia NASA adpraviła ŭ kosmas kaśmičny teleskop Roman. Zapusk adbyŭsia ŭ kaśmičnym centry imia Kenedzi ŭ Fłarydzie z dapamohaj rakiety-nośbita Falcon Heavy kampanii SpaceX. Košt prajekta aceńvajecca prykładna ŭ $4,3 miljarda. Asnoŭnaja misija raźličanaja na piać hadoŭ, adnak NASA miarkuje, što aparat paśla zmoža pracavać jašče stolki ž, paviedamlaje ahienctva Reuters.

Teleskop nazvany ŭ honar Nensi Hrejs Roman — pieršaj kiraŭnicy astranamičnaha adździeła NASA. Aparat nakiroŭvajecca da druhoj kropki Łahranža, jakaja znachodzicca prykładna za 1,5 miljona kiłamietraŭ ad Ziamli. Heta amal u čatyry razy dalej za Miesiac. U hetaj zonie aparat moža zastavacca adnosna stabilnym dziakujučy raŭnavazie hravitacyjnych sił Ziamli i Sonca.
Roman užo paraŭnoŭvajuć ź lehiendarnymi kaśmičnymi teleskopami «Chabł» i «Džejms Ueb», jakija pracujuć adpaviedna z 1990 i 2021 hadoŭ.
Novy teleskop budzie daśledavać čornyja dzirki, ciomnuju materyju i ciomnuju enierhiju, a taksama ekzapłaniety — płaniety za miežami Soniečnaj sistemy. NASA raźličvaje, što Roman zmoža znajści da 100 tysiač novych ekzapłaniet u dadatak da prykładna 6300 užo viadomych.
Namieśnica kiraŭnika navukovaj misii NASA Nikoła Foks paraŭnała papiarednija teleskopy z tymi, chto naziraje za Suśvietam praz zamočnuju ščylinu. Roman ža, pavodle jaje słoŭ, nibyta «vybje dźviery».
Roman abstalavany dvuma važnymi navukovymi instrumientami. Šyrokavuholny infračyrvony prybor WFI budzie vykarystoŭvacca, u tym liku, dla vyvučeńnia ciomnaj enierhii, a śpiecyjalny karanohraf upieršyniu dazvolić niepasredna nazirać niekatoryja ekzapłaniety.
Pry hetym hałoŭnaje lusterka Roman maje prykładna taki ž pamier, jak u «Chabła», ale novy teleskop zmoža achoplivać učastak nieba prykładna ŭ 200 razoŭ bolšy. Za piać hadoŭ asnoŭnaj misii jon pavinien daśledavać vobłaść Suśvietu ŭ 50 razoŭ bolšuju za tuju, jakuju «Chabł» vyvučyŭ za pieršyja 30 hadoŭ pracy.
Pavodle acenak NASA, dla poŭnaha adlustravańnia panaramy, jakuju zmoža stvaryć Roman, spatrebiłasia b bolš za paŭmiljona televizaraŭ vysokaha razroźnieńnia.
Značnaść zapusku pryznaŭ i prezident ZŠA Donald Tramp, jaki nazvaŭ jaho śviedčańniem «załatoha vieku Amieryki». Pry hetym raniej jaho administracyja sprabavała skaracić finansavańnie prajekta.
30 žniŭnia Tramp niečakana pierapyniŭ pres-kanfierencyju NASA, kab asabista pavinšavać ahienctva z paśpiachovym zapuskam, zajaviŭšy: «Vy robicie fantastyčnuju pracu, i ja vydzialaju vam usie hetyja hrošy».
Navukoŭcy narešcie vyśvietlili, čamu astranaŭty pakutujuć ad zaporaŭ
NASA zapłaciła startapu $30 miljonaŭ, kab uratavać teleskop Swift. Ciapier aparat, jaki dvaccać hadoŭ naziraŭ za hibiellu zorak, sam zharyć u atmaśfiery
Što navukoŭcy mohuć vyśvietlić dziakujučy padzieńniu stupieni rakiety SpaceX na Miesiac
Astranomy ŭpieršyniu znajšli malekułu cukru ŭ pyłavoj chmary Mlečnaha Šlachu
Jak navukoŭcy chočuć abaranić Ziamlu ad soniečnaj bury, zdolnaj viarnuć cyvilizacyju ŭ kamienny viek
Kamientary