Hałoŭnym iranskim pieramoŭščykam z ZŠA moh stać śpikier parłamienta krainy Halibaf. Čym jon viadomy?
Bieły dom razhladaje śpikiera parłamienta Irana Machamada-Bahiera Halibafa jak patencyjnaha partniora dla pieramovaŭ, a, mahčyma, i novaha lidara dziaržavy, paviedamiła amierykanskaje Politico sa spasyłkaj na krynicy. Raniej inšyja vydańni nazvali Halibafa — vysokapastaŭlenaha čynoŭnika, ale nie pradstaŭnika blizkaha koła zabitaha ajatały Chamieniei — asnoŭnym pieramoŭščykam ź iranskaha boku.
Aficyjna sam śpikier zajaŭlaŭ, što paviedamleńni ab kantaktach Tehierana i Vašynhtona — «fejki». Čym viadomy Halibaf i čamu ciapier mienavita jon vyjšaŭ na pieršy płan, piša Bi-bi-si.
Pa słovach dvuch surazmoŭcaŭ Poltico ŭ administracyi prezidenta ZŠA, 64‑hadovy śpikier iranskaha parłamienta Halibaf usprymajecca niekatorymi čynoŭnikami ŭ Vašynhtonie jak partnior, jaki moh by ŭznačalić Iran i vieści pieramovy ź Biełym domam.
Cikavaść amierykanskaj administracyi da pieramoŭ ź Iranam ukazvaje na ich imknieńnie znajści vyjście z tupika, u jaki chutka pieratvaryŭsia ciapierašni vajenny kanflikt, jaki vyklikaŭ uzrušeńni na suśvietnych rynkach, rost cen na naftu i inflacyjnyja ryzyki, adznačaje Politico.
«Havorka idzie pra toje, kab pastavić kahości, jak Dełsi Radryhies u Vieniesuele i skazać: «My pakiniem vas va ŭładzie, nie budziem vas zdymać. Vy budziecie pracavać z nami, zaklučycie dobruju ździełku», — rastłumačyŭ adzin z pradstaŭnikoŭ administracyi ŭ razmovie z Politico, tłumačačy, čamu vybar Vašynhtona vypaŭ na pradstaŭnika ciapierašniaha iranskaha esteblišmientu.
Mnohija ŭ Biełym domie ličać vopyt Vieniesueły — kali miesca zachoplenaha amierykancami prezidenta Vieniesueły Nikałasa Madura zaniała vice-prezident i jaho pravaja ruka Radryhies, prydatnaj madellu dla mahčymaha raźvićcia padziej u Iranie. Tamu varyjant viartańnia z emihracyi apazicyjaniera Rezy Piechlevi, pa słovach krynic Politico, nie razhladajecca.
«Hospadzi, nie… Jon vyras za miažoj. Heta apošniaje, što nam treba. Heta pryviadzie da chaosu», — skazaŭ adzin z surazmoŭcaŭ Politico.
Raniej niekalki vydańniaŭ — brytanskaja Guardian, izrailskija Ynet i Jerusalem Post, a taksama Reuters i Axios — sa spasyłkaj na ananimnyja krynicy taksama paviedamili, što ź iranskaha boku ŭ pieramovach z amierykancami ŭdzielničaŭ Machamad-Bahier Halibaf.
Tramp jašče ŭ paniadziełak abviaściŭ, što ZŠA praviali «vielmi dobryja i praduktyŭnyja» pieramovy ź Iranam ab «poŭnym i ŭsiebakovym urehulavańni bajavych dziejańniaŭ na Blizkim Uschodzie», i raskazaŭ, što Vašynhton na piać dzion spynić udary pa enierhietyčnaj infrastruktury Irana. Tramp nie ŭdakładniŭ, chto mienavita z pradstaŭnikoŭ Irana ŭdzielničaje ŭ pieramovach. ZŠA pradstaŭlajuć śpiecpasłańnik Styŭ Uitkaf i ziać prezidenta Džared Kušnier (jany ž viali pieramovy ź Iranam i da vajny, apošniaja sustreča niezadoŭha da pačatku bajavych dziejańniaŭ prajšła ŭ Ženievie).
Tehieran na aficyjnym uzroŭni zusim admaŭlaje, što pieramovy z ZŠA byli. Sam Halibaf u svaim paście ŭ sacsietcy Ch vyśmiejaŭ zajavy ab pačatku pieramoŭ jak sprobu Trampa supakoić rynki.
«Nijakich pieramoŭ z ZŠA nie pravodziłasia, a fejkavyja naviny vykarystoŭvajucca dla manipulavańnia finansavymi i naftavymi rynkami», — napisaŭ jon. Zrešty, nieaficyjna iranskija ŭłady kantakty z amierykancami pryznajuć — vysokapastaŭleny pradstaŭnik iranskaha MZS zajaviŭ amierykanskamu partnioru Bi-bi-si, telekanału CBS News, što Tehieran atrymaŭ ad ZŠA «prapanovy», jakija ŭłady Irana ciapier razhladajuć.
U toj ža čas, admaŭleńnie samoha fakta pieramoŭ moža być źviazana sa stracham za žyćcio Halibafa. Ułady Irana bajacca, što pieramovy z ZŠA pa ŭrehulavańni vajny — pastka, pisała Wall Street Journal sa spasyłkaj na iranskich słužbovych asob i arabskich čynoŭnikaŭ. U Tehieranie bajacca, što lubyja sustrečy mohuć pryvieści da zamachu na žyćcio Halibafa.
Vychadziec z KVIR i kandydat u prezidenty
Halibaf viadomy svaimi aŭtarytarnymi zamaškami, i choć jon daŭno źmianiŭ hienieralskuju vajskovuju formu na cyvilnaje adzieńnie, ale zaŭsiody adkryta vykazvaŭ padtrymku režymu i zastavaŭsia adnym z samych zaŭziatych prychilnikaŭ Korpusa vartavych isłamskaj revalucyi.
Halibaf, jaki naradziŭsia ŭ 1961 hodzie, va ŭsich sensach — «syn revalucyi». Jon ŭstupiŭ u šerahi KVIR u samym pačatku jaho isnavańnia ŭ 1980 hodzie i padčas krovapralitnaj Irana-irakskaj vajny padniaŭsia pa słužbovaj leśvicy, staŭšy adnym z samych prykmietnych kamandziraŭ.
U 22 hady jon staŭ kamandziram dyvizii, a zvańnie bryhadnaha hienierała atrymaŭ, kali jamu nie było 30 hadoŭ.
Z 1997 pa 2000 hady Halibaf zajmaŭ pasadu kamandujučaha VPS KVIR, zatym — uznačaliŭ palicyju Irana. Jaho vajennaje minułaje pa-raniejšamu zastajecca asnovaj jaho ŭpłyvu.
Adnak niabožčyk ajatała Ali Chamieniei nikoli całkam jamu nie daviaraŭ, a ŭnutry režymu chadzili padazreńni, što Halibaf — «voŭk u aviečaj škury», jaki čakaje padychodnaha momantu, adznačaŭ śpiecyjalny karespandent Piersidskaj słužby Bi-bi-si Kasra Nadžy.
Halibaf — viadomaja i ŭpłyvovaja fihura ŭ Iranie, ale jon nie naležyć da viarchuški kirujučaj elity i ŭžo daŭno maje reputacyju čałavieka, čyje pamyłkovyja rašeńni pieraškadžali jamu padniacca vyšej pa karjernaj leśvicy, zhadžajecca navinavy redaktar Piersidskaj słužby Bi-bi-si Amir Azimi.
Paśla słužby na čale palicyi Halibaf u 2005 hodzie bałatavaŭsia ŭ prezidenty Irana. Tady jon karystaŭsia šyrokaj padtrymkaj siarod iranskaj moładzi, jakoj impanavaŭ jaho styl: modnaja zachodniaja vopratka i soniečnyja akulary, a samoha Halibafa ličyli madernizataram, uspaminaje Azimi.
Adnak jaho aryjentacyja na pieramieny adšturchnuła kansiervatyŭnaje duchavienstva, što ŭ vyniku pryviało da parazy na vybarach ad bolš kansiervatyŭnaha kandydata — Machmuda Achmadziniežada. Madžtaba Chamieniei — tady jašče małady kliryk, a ciapier novy viarchoŭny lidar Irana — padtrymaŭ radykalna nastrojenych śviataroŭ. U vyniku pamiž im i Halibafam nie skłalisia blizkija adnosiny.
Halibaf u vyniku ŭ tym ža hodzie staŭ meram Tehierana — na 12 hadoŭ, horadam jon kiravaŭ da 2017 hoda.
Jaho chvalili za raźvićcio paŭnočnych rajonaŭ stalicy, ale i łajali za ihnaravańnie paŭdniovych, bolš biednych. Jaho taksama abvinavačvali ŭ karupcyi i ŭ arhanizacyi prodažu ziamli pradstaŭnikam režymu.
Na pasadu prezidenta Halibaf bałatavaŭsia jašče trojčy: u 2013 hodzie jon zaniaŭ druhoje miesca, u 2017‑m vioŭ kampaniju, ale admoviŭsia ad vyłučeńnia, a ŭ 2024 hodzie na vybarach, pryznačanych paśla hibieli Ibrachima Raisi ŭ avijakatastrofie, choć i ličyŭsia favarytam honki, ale zaniaŭ tolki rasčaravalnaje treciaje miesca. Pieramoh tady Masud Piezaškijan.
Čamu mienavita Halibaf zdajecca niekatorym čynoŭnikam Biełaha doma zdolnym damaŭlacca partnioram — da kanca niezrazumieła. Tak, staršy analityk pa Iranie ŭ Mižnarodnaj kryzisnaj hrupie Ali Vaez ličyć małavierahodnym, što pryncypova addany zachavańniu isłamisckaha ładu Halibaf prapanuje Vašynhtonu jakija-niebudź značnyja sastupki.
U toj ža čas, vybar Halibafa moža być śledstvam chaosu ŭ palityčnaj sistemie Irana z-za nastupstvaŭ izrailskaj kampanii pa likvidacyi kiraŭnictva krainy, źviartaje ŭvahu Guardian.
Pierajemnik zabitaha ajatały Madžtaba Chamieniei nie źjaŭlajecca na publicy. Pa niekatorych danych, jon znachodzicca ŭ komie.
Prezidentu Piezieškijanu nie chapaje kampietencyi ŭ pytańniach pieramoŭ ab jadziernaj prahramie, i vajennyja nie całkam jamu daviarajuć. Kiraŭnik Vyšejšaha savieta nacyjanalnaj biaśpieki Irana Ali Łarydžani zabity — Iran pazbaviŭsia adnaho z samych vopytnych i ŭpłyvovych palitykaŭ u krytyčny dla krainy momant.
Halibaf na pasadzie śpikiera parłamienta ŭ 2020 hodzie jakraz źmianiŭ Łarydžani. Paśla jaho hibieli Halibaf uziaŭ na siabie adkaznaść za vypracoŭku stratehičnych rašeńniaŭ, raspaviali troje vysokapastaŭlenych iranskich čynoŭnikaŭ haziecie New York Times.
Kamientary