Bolš za 30 pieratrusaŭ pa ŭsioj krainie. Što viadoma pra «spravu EHU» i jak abaranić siabie i blizkich
U Biełarusi razhortvajecca maštabny pieraśled, źviazany ź Jeŭrapiejskim humanitarnym univiersitetam. Siłaviki raspačali kryminalnuju spravu za sadziejničańnie i finansavańnie «ekstremisckaj dziejnaści», u miežach jakoj pravaabaroncam «Viasny» viadoma ŭžo bolš za 30 pieratrusaŭ u vypusknikoŭ, studentaŭ i inšych datyčnych da ŭniviersiteta ludziej, a taksama ich svajakoŭ. Kab vymusić studentaŭ viarnucca ź Litvy, KDB idzie na cyničny šantaž — pahražaje kryminalnym pieraśledam ich baćkam. «Viasna» raskazvaje, što viadoma pra novuju represiŭnuju kampaniju i jak dziejničać u vypadku niebiaśpieki.
Što viadoma na siońnia
2 červienia pa ŭsioj krainie prajšli masavyja pieratrusy i dopyty ŭ datyčnych da ŭniviersiteta ludziej, a taksama ŭ ich svajakoŭ. 3 i 4 červienia pieratrusy praciahnulisia. Viadoma, što dopyty i pieratrusy prachodzić pavodle artykułaŭ za «sadziejničańnie ekstremisckaj dziejnaści» i «finansavańnie ekstremisckaj dziejnaści». Na ciapierašni momant pravaabaroncam viadoma pra bolš za 30 pieratrusaŭ.
Baćkoŭ vymušajuć źviazvacca ź dziećmi, jakija vučacca ŭ EHU i žyvuć u Litvie, kab tyja adličylisia i viarnulisia ŭ Biełaruś. Im dajuć da 10 dzion na vyklučeńnie z univiersiteta. Siłaviki adkryta kažuć — kali ich dzieci nie adličacca ź EHU, to pa kryminalnaj spravie buduć zatrymanyja ich baćki. Viadoma, što niekatoryja svajaki studentaŭ užo zatrymanyja.
Taksama KDB prychodzić da vypusknikoŭ univiersiteta — viadoma, pra vypuski ad 2019 da 2025 hoda. U ich patrabujuć pakazvać dypłomy ab skančeńni.
Jak prachodziać pieratrusy pa «spravie EHU»
Da baćkoŭ adnaho z vypusknikoŭ, jakija žyvuć u bujnym biełaruskim horadzie, pryjšli dva čałavieki, jakija nazvalisia supracoŭnikami KDB. Pry hetym nijakich dakumientaŭ jany nie pakazali, a imia i proźviščy nazyvać admovilisia. Baćkam adrazu dali zrazumieć, što pieratrus pravodzicca ŭ miežach kryminalnaj spravy za supracoŭnictva z «ekstremisckim farmavańniem». Pryčynaj staŭ vypusk ichniaha dziciaci paśla navučańnia ŭ EHU.
Sam pieratrus adbyvaŭsia ŭ spakojnaj maniery, vioŭsia adpaviedny pratakoł. Adnak paśla zakančeńnia apieratyŭnaha dziejańnia nijakija dakumienty na ruki baćkam vydadzienyja nie byli. Siłaviki zapatrabavali, kab vypusknik dasłaŭ im elektronnym sposabam kopiju dypłoma, jaki paćviardžaje zakančeńnie navučańnia va ŭniviersitecie — u takim vypadku, małady čałaviek nibyta paźbiehnie pakarańnia.
Što rabić?
Jurystka «Viasny» Śviatłana Hałaŭniova adznačaje, što pad pieraśled trapili nie tolki studenty EHU, ale i ich baćki, asabliva kali jany płacili za navučańnie ci prosta navat pieravodzili hrošy svaim dzieciam, kab zabiaśpiečyć pražyvańnie ŭ Litvie.
«Pryznańnie EHU «ekstremisckim farmavańniem» i dalejšy pieraśled studentaŭ jość parušeńniem šerahu pravoŭ čałavieka, u tym liku prava na adukacyju, akademičnaj svabody i svabody vykazvańnia mierkavańnia, a taksama standartaŭ spraviadlivaha sudovaha raźbiralnictva. Ahułam, heta jašče adzin prykład transnacyjanalnaha pieraśledu i moža razhladacca jak praciah złačynstvaŭ suprać čałaviečnaści», — zajaŭlaje jurystka «Viasny».
Vobšuki
Studenty, vypuskniki i ich baćki sutykajucca z vobšukami žylla, dopytami, niefarmalnymi rospytami z boku siłavikoŭ, pravierkami telefonaŭ i zapužvańniami.
«Raju studentam, kali da ich jašče nie prychodzili, padrychtavacca da hetaha, a taksama padrychtavać baćkoŭ da mahčymych vobšukaŭ žylla i cisku», — kaža Śviatłana.
U kvatery časova lepš nie zachoŭvać značnyja sumy najaŭnych hrošaj i lišnija telefony, płanšety. Važna prainstruktavać rodnych, jak siabie pavodzić pry pieratrusie. Važna, kab padčas dopytu jany davali minimum infarmacyi, a lepiej uvohule admaŭlalisia adkazvać, karystajučysia pravam nie śviedčyć suprać svaich blizkich (art. 27 Kanstytucyi).
Padčas vobšuku vielmi važna nie padpisvać dakumienty, nie čytajučy ich. Paprasić čas aznajomicca, mieć pobač arkuš papiery i asadku, kab vypisać danyja z dakumientaŭ (chto pravodzić vobšuk, jakija artykuły inkryminujucca). Zvyčajna fotazdymki rabić zabaraniajuć.
Patrabavańni adličycca i viarnucca
Jurystka adznačaje, što ŭ vypadkach transnacyjanalnaha pieraśledu, kali achviara pieraśledu znachodzicca pa-za miežami Biełarusi, ich rodnym pahražajuć z metaj vymusić ludziej viarnucca ŭ krainu i pryznać vinu.
«Kali heta situacyja, što student za miažoj, a ad jaho patrabujuć adličycca i viarnucca ŭ Biełaruś — ja raju nie iści na takija patrabavańni. Davoli časta siłaviki šukajuć ludziej, na jakich možna cisnuć, i praciahvajuć uzmacniać cisk. Nichto nie harantuje, što pa viartańni ludziej nie buduć prymušać, naprykład, zapisvać videa z vybačeńniami.
Kali havorka pra studentaŭ u Biełarusi, to, viadoma, tut varta aściarožna aceńvać ryzyki, u tym liku mahčymaha zatrymańnia, i sychodziačy z hetaha pryjmać rašeńni», — adznačaje Śviatłana.
Pravaabaroncy nie rekamiendujuć viartacca ŭ Biełaruś vykładčykam, vypusknikam, studentam i asobam, jakija majuć lubyja inšyja suviazi ź EHU.
Patrabujuć prynieści dypłom
Pravaabaroncy zaŭsiody rajać nie prynosić siłavikam dokazy ŭ patencyjnuju kryminalnuju spravu suprać vas. Takim dokazam moža być, naprykład, dypłom EHU, jaki ciapier patrabujuć ŭ vypusknikoŭ prynieści.
Kudy źviartacca pa dapamohu?
Atrymać jurydyčnuju kansultacyju možna ŭ telehramie @zvarot96. Atrymać kansultacyju inšaha charaktaru ci paviedamić pra fakt pieraśledu možna na Haračuju liniju «Viasny» ŭ telehram @ViasnaSOS, @SOSViasna. Taksama pamiatajcie pra praviły biaśpieki pry ŭzajemadziejańni z pravaabaroncami.
«Zaklikaju studentaŭ, jakija znachodziacca ŭ Litvie — patrabavać ad EHU abarony svaich pravoŭ, biaspłatnych jurydyčnych kansultacyj, psichałahičnaj padtrymki, supravadžeńnia zvarotaŭ pa mižnarodnuju abaronu dla studentaŭ i ich blizkich, jakija trapili pad pieraśled», — dadaje Śviatłana Hałaŭniova.
Kamientary
A paźniej raskazvać kazki pra zmahańnie sa złačyncami i terarystami na pracy.
Klučavoje. Reakcyja EHU - 0. Reakcyja lidarki - 0.
[Zredahavana]