Jak biełaruskija ŭłady imknulisia pašyryć svoj udzieł u vajnie suprać Ukrainy
Belpol apublikavaŭ šerah dakumientaŭ, jakija, pavodle aŭtaraŭ rasśledavańnia, śviedčać pra aktyŭny ŭdzieł biełaruskich dziaržaŭnych orhanaŭ i pradpryjemstvaŭ u supracoŭnictvie z rasijskim vajskova-pramysłovym kompleksam paśla pačatku poŭnamaštabnaha ŭvarvańnia va Ukrainu.

Siarod apublikavanych Belpol materyjałaŭ — daviedka ab prablemnych pytańniach uzajemadziejańnia z Rasijskaj Fiederacyjaj za podpisam namieśnika ministra pramysłovaści Alaksandra Kazłova.
Zhodna z hetym dakumientam, biełaruski bok ŭ pieršy hod vajny damahaŭsia rasijskaha finansavańnia dla arhanizacyi vytvorčaści detalaŭ da reaktyŭnych snaradaŭ kalibra 122 mm na «Lehmašy» i elemientaŭ artyleryjskich snaradaŭ kalibra 152 mm na Minskim padšypnikavym zavodzie. Płanavałasia, što zakupki takoj pradukcyi buduć praciahvacca nie mienš za piać hadoŭ.
Jak adznačajuć aŭtary rasśledavańnia, vytvorčaść kampanientaŭ dla bojeprypasaŭ stała istotnym faktaram rostu dla «Lehmaša». Pradpryjemstva, jakoje raniej nie adnosiłasia da liku najbolš paśpiachovych, pavialičyła abjomy vytvorčaści i pačało pašyrać vytvorčyja płoščy.

Z toj ža daviedki vynikaje, što biełaruski bok nastojliva prapanoŭvaŭ Ministerstvu abarony Rasii zakuplać aŭtamabili MAZ. Pastaŭki takoj techniki ŭ vyniku byli arhanizavanyja, a biełaruskija hruzaviki, jak zaŭvažaje Belpol, nieadnarazova fiksavalisia ŭ zonie bajavych dziejańniaŭ.
U daviedcy taksama zhadvajecca naviedvańnie načalnikam Hałoŭnaha rakietna-artyleryjskaha ŭpraŭleńnia Ministerstva abarony Rasii pradpryjemstva BiełOMA vosieńniu 2022 hoda. Padčas jaho byli vyznačanyja pieralik i kolkaść pradukcyi dla patreb vajskovaha viedamstva Rasii.

Adnak, jak vynikaje ź lista ad 14 lutaha 2023 hoda kiraŭnictva chołdynha na imia tahačasnaha ministra pramysłovaści Biełarusi Alaksandra Rahožnika, pieršapačatkova pradpryjemstvu nie atrymałasia dasiahnuć žadanaha vyniku. «BiełOMA» praciahvała davodzić hatoŭnaść pastaŭlać pryceły i inšuju aptyčnuju pradukcyju. Praz hod pradpryjemstva zdoleła ŭvajści ŭ lik pastaŭščykoŭ.

Rasśledavalniki źviartajuć uvahu, što pytańni vytvorčaści pradukcyi vajskovaha pryznačeńnia abmiarkoŭvalisia nie tolki ŭ miežach vajskova-pramysłovych struktur, ale i na ŭzroŭni ministerstvaŭ pramysłovaści Biełarusi i Rasii.
Jak vynikaje z «Prapanoŭ da tezisaŭ vystupleńnia namieśnika premjer-ministra Biełarusi V.M.Karankieviča», padpisanych namieśnikam ministra pramysłovaści Kazłovym, u 2024 hodzie dla Ministerstva abarony Rasii było pastaŭlena 105 161 adzinka aptyčnaj pradukcyi — pryceły roznych typaŭ, dalamiery, manakulary i inšyja vyraby.

U dakumiencie zhadvajucca i inšyja biełaruskija pradpryjemstvy, zadziejničanyja ŭ vykanańni rasijskich abaronnych zakazaŭ. MAZ adhružaŭ aŭtamabili, Hrodzienski miechaničny zavod — aŭtacysterny. UP «ITC Haryzont» — sistemy adlustravańnia infarmacyi. Zavod «BAZťjub» u 2024 hodzie adhruziŭ rasijskamu miechaničnamu zavodu «Štamp» 60 300 zahatovak karpusoŭ maršavych ruchavikoŭ dla reaktyŭnych snaradaŭ kalibra 122 mm.

Minski padšypnikavy zavod zajaŭlaŭ pra hatoŭnaść realizavać «inviestycyjny prajekt pa arhanizacyi impartazamiaščalnaj vytvorčaści … kamplektnych vyrabaŭ» da artyleryjskaha snarada kalibra 152 mm. Płanavałasia, što ich vypusk dasiahnie 20 tysiač štuk u miesiac.
Pavodle daviedki, biełaruski Minpram padkreślivaŭ hatoŭnaść jak minimum zachavać najaŭnyja abjomy vytvorčaści pradukcyi vajskovaha pryznačeńnia dla Rasii. Akramia taho, ministerstva paviedamlała rasijskamu boku pra zacikaŭlenaść u pašyreńni vytvorčaści i pra najaŭnaść u Biełarusi pradpryjemstvaŭ ź niezahružanymi mahutnaściami, jakija mohuć być vykarystanyja dla vypusku vyrabaŭ «śpiecyjalnaha pryznačeńnia».

Pra ŭdzieł u kaardynacyi supracoŭnictva śviedčać dakumienty, źviazanyja ź dziejnaściu vyšejšaha vajskovaha kiraŭnictva krainy. Belpol apublikavaŭ dakumienty, jakija tyčacca kamandziroŭki ministra abarony Viktara Chrenina ŭ Maskvu 17 kastryčnika 2024 hoda.

U abhruntavańni nieabchodnaści vydańnia rasparadžeńnia premjer-ministra na kamandziroŭku paznačana, što metaj pajezdki była aktyvizacyja stratehičnaha partniorstva ŭ śfiery vajskova-techničnaha supracoŭnictva z ulikam patreb Uzbrojenych sił RF. Adnoj z zadač kamandziroŭki nazyvałasia abmierkavańnie pytańniaŭ, źviazanych z vypuskam najbolš zapatrabavanych uzoraŭ uzbrajeńnia, vajskovaj i śpiecyjalnaj techniki «ŭ intaresach śpiecyjalnaj vajennaj apieracyi».

Jašče adzin dakumient, datavany 23 vieraśnia 2024 hoda, — list za podpisam namieśnika staršyni Dziaržaŭnaha vajskova-pramysłovaha kamiteta Biełarusi Viačasłava Rasałaja. U im DzVPK terminova zapytvaŭ źviestki pra kolkaść vyrabaŭ, hatovych da pastavak z 2025 hoda ŭ «rehijon 790». Pavodle Belpol, u sistemie abaznačeńniaŭ DzVPK hety numar adpaviadaje Rasijskaj Fiederacyi.
Takim čynam, apublikavanyja dakumienty pakazvajuć, što ŭ vykanańnie rasijskich abaronnych zakazaŭ byli ŭciahnutyja nie tolki pradpryjemstvy Dziaržaŭnaha vajskova-pramysłovaha kamiteta, ale i zavody sistemy Ministerstva pramysłovaści. Pry hetym kaardynacyja supracoŭnictva, pavodle materyjałaŭ rasśledavańnia, rabiłasia na ŭzroŭni ministerstvaŭ, urada i vajskovaha kiraŭnictva.
Kamientary