Kultura22

Minkult pazbaviŭ statusu pomnika architektury zharełuju carkvu ŭ Ściapankach. Kab nie adnaŭlać?

Śpiecyjalisty ličać, što hety precedent adkryvaje skryniu Pandory, bo spalić pomnik architektury dla mnohich zabudoŭščykaŭ budzie praściej i tańniej, čym jaho restaŭravać. 

Śviata-Michajłaŭskaja carkva ŭ Ściapankach z boku apsidy. Fota: Naša Niva

Jak źviarnuŭ uvahu telehram-kanał «Spadčyna», Ministerstva kultury pastanovaj ad 6 maja 2026 hoda aficyjna pazbaviła achoŭnaha statusu Śviata-Michajłaŭskuju carkvu ŭ Ściapankach Žabinkaŭskaha rajona. Histaryčny abjekt, źniščany pažaram letaś, ciapier vyklučany ź Dziaržaŭnaha śpisa historyka-kulturnych kaštoŭnaściej.

Śviata-Michajłaŭskaja carkva była pabudavana kala 1780 hoda i źjaŭlałasia ŭzoram zachodniepaleskaj škoły draŭlanaha dojlidstva z vyraznymi rysami baroka. Jak my padrabiazna pisali raniej u našym histaryčnym ahladzie, hety ŭnikalny abjekt razhladaŭsia jak kandydat na ŭklučeńnie ŭ śpis Suśvietnaj spadčyny JUNIESKA.

Trahičny finał adbyŭsia ŭ lipieni 2025 hoda, kali budynak zhareŭ daščentu. Zhodna z vysnovami ekśpiertaŭ, pažar pačaŭsia z-za karotkaha zamykańnia: padčas ramontna-adnaŭlenčych rabot da sietki adnačasova padklučyli zanadta šmat enierhajomistaha abstalavańnia. Zamiest taho, kab patrabavać adkaznaści i navukovaha ŭznaŭleńnia pomnika, miascovyja ŭłady adrazu anansavali chutkuju rasčystku terytoryi i prajektavańnie na vyzvalenym učastku całkam novaha budynka.

Reštki Śviata-Michajłaŭskaj carkvy ŭ Ściapankach paśla pažaru. Dla restaŭrataraŭ taki stan nie źjaŭlajecca pieraškodaj dla paŭnavartasnaha navukovaha adnaŭleńnia chrama, kali jaho vyhlad byŭ zafiksavany da razbureńnia. Fota: Dziaržaŭny kamitet sudovych ekśpiertyz
Reštki Śviata-Michajłaŭskaj carkvy ŭ Ściapankach paśla pažaru. Dla restaŭrataraŭ taki stan nie źjaŭlajecca pieraškodaj dla paŭnavartasnaha navukovaha adnaŭleńnia chrama, kali jaho vyhlad byŭ zafiksavany da razbureńnia. Fota: Dziaržaŭny kamitet sudovych ekśpiertyz

Supiarečnaść z Kodeksam ab kultury

Pastanova Ministerstva kultury ab vyklučeńni carkvy sa śpisa źjaŭlajecca jurydyčna nieabhruntavanaj.

Pavodle punkta Kodeksa ab kultury, pazbaŭleńnie statusu historyka-kulturnaj kaštoŭnaści mahčyma tolki ŭ vypadku fizičnaj straty abjekta i adnačasovaj «niemahčymaści navukova abhruntavanaha adnaŭleńnia».

Rašeńnie ab takoj niemahčymaści pavinna prymać Navukova-mietadyčnaja rada.

Jak źviartajuć uvahu śpiecyjalisty, u vypadku sa Ściapankaŭskaj carkvoj niemahčymaść adnaŭleńnia ničym nie abhruntavanaja. Da pažaru budynak byŭ detalova zafiksavany: isnuje vyčarpalny abjom fotamateryjałaŭ, abmieraŭ i architekturnych apisańniaŭ. Hetaj bazy absalutna dastatkova dla dakładnaj navukovaj restaŭracyi (uznaŭleńnia) chrama XVIII stahodździa. Tym nie mienš Rada pry Ministerstvie kultury ŭchvaliła rašeńnie ab vyklučeńni abjekta z dakumientaŭ.

Ikanastas pierad pažaram. Fota: pokrov-church.by

Vyklučeńnie carkvy ŭ Ściapankach sa śpisa stvaraje niebiaśpiečnuju praktyku ŭ halinie achovy spadčyny. Faktyčna viedamstva prademanstravała miechanizm vyzvaleńnia ziamielnych učastkaŭ ad histaryčnaj zabudovy i źviazanych ź joj zakanadaŭčych abmiežavańniaŭ.

Kali raniej ułaśnik byŭ abaviazany zachoŭvać i adnaŭlać pomnik, to ciapier fizičnaje źniščeńnie abjekta dazvalaje źniać ź jaho achoŭny status. Pryčynaj straty moža stać «vypadkovaje» karotkaje zamykańnie ci «vypadkovy» padpał biazdomnymi — vielmi zručny instrumient, jakim niechta abaviazkova skarystajecca. 

Kamientary2

  • Ścirańnie
    03.07.2026
    Usio heta častka plana dyktatury Łukašenki pa źniščeńni materyjalnaje rodnaje spadčyny Biełarusi.
  • meeting
    03.07.2026
    Ścirańnie, nu jakaja tam spadčyna? Ludziam jana niepatrebnaja, RPC tym bolš.

Ciapier čytajuć

Rasijskija prapahandysty vydumali ŭdar drona pa turystyčnym aŭtobusie. Ale ŭ historyi jość zahadkavyja fury2

Rasijskija prapahandysty vydumali ŭdar drona pa turystyčnym aŭtobusie. Ale ŭ historyi jość zahadkavyja fury

Usie naviny →
Usie naviny

Dzieci da dvuch hadoŭ uvohule nie pavinny siadzieć pierad ekranam — vyniki novaha daśledavańnia

Partuhalija ŭ dramatyčnym matčy prajšła Charvatyju z asabistym niaščaściem charvataŭ na 15‑j dadatkovaj chvilinie2

Uspyška chantavirusa na kruiznym łajniery aficyjna skončyłasia1

Ispancy vielmi ŭpeŭniena prajšli ŭ 1/8 finału mundyjalu

U Estonii ŭchvalili zakonaprajekt ab abmiežavańniach nabyćcia nieruchomaści biełarusami16

«U majoj karjery takoje — upieršyniu». Z futbolnaha kłuba «Minsk» niečakana ŭciok małady futbalist5

U Vieniesuele mužčyna pravioŭ paśla ziemlatrusu pad zavałami 8 dzion. Jaho ŭratavała vartavaja budka

U Biełarusi źbirajucca spraścić pracaŭładkavańnie zamiežnych daktaroŭ i aptekaraŭ8

Ukraina nanosić udary pa rasijskich centrach kaśmičnaj suviazi. Što heta daje?1

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Rasijskija prapahandysty vydumali ŭdar drona pa turystyčnym aŭtobusie. Ale ŭ historyi jość zahadkavyja fury2

Rasijskija prapahandysty vydumali ŭdar drona pa turystyčnym aŭtobusie. Ale ŭ historyi jość zahadkavyja fury

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić