«Piva tut niama naohuł». Biełaruskamu ajcišniku ŭ Saudaŭskaj Aravii kruta — ale jość cana
Mieniedžar Raścisłaŭ pracuje ŭ krainie, dzie letam z abodvuch kranaŭ ciače kipień, ałkahol pad tatalnaj zabaronaj, «hulać niama dzie», a supracoŭnic u nikabach (składany hałaŭny ŭbor, adkryty tolki vočy) časam składana adroźnić adnu ad adnoj, piša Devby.io.
Raścisłaŭ Miaśnikoŭ — resursny i prajektny mieniedžar u bujnoj IT-kampanii ź biełaruskimi karaniami. Paśla padziej 2020—2022 hadoŭ jon kiravaŭ vialikaj raźmierkavanaj kamandaj z Hruzii i Hrecyi. A ŭ 2024-m, kali epocha addalenych mieniedžaraŭ padyšła da kanca, pahadziŭsia na pracu ŭ novym rehijanalnym ofisie — i pierajechaŭ u Saudaŭskuju Araviju. Žyvie i pracuje ŭ horadzie El-Chubar na bierazie Piersidskaha zaliva, kiruje AI-prajektami.
Pierajezd. «Dzie? Saudaŭskaja Aravija? Cudoŭnaja kraina! Nasamreč ničoha pra jaje nie viedaŭ»
— U 2024 hodzie kampanija vyrašyła adkryvać ofis u Saudaŭskaj Aravii. Kali mnie raskazali pra heta i prapanavali taki varyjant, ja spytaŭ: «Dzie? Saudaŭskaja Aravija? Cudoŭnaja kraina!» Nasamreč ja praktyčna ničoha nie viedaŭ pra Saudaŭskuju Araviju.
A jašče siarod kaleh čamuści pajšła čutka, što ja musulmanin, što ŭ mianie tatarskija karani. U mianie sapraŭdy jość tatarskija karani, maja mama tatarka, ale ja navat blizka nie musulmanin. Zrešty, spračacca z hetym ja nie staŭ. I pahadziŭsia tudy pajechać. Davoli doŭha praciahvałasia padrychtoŭka, treba było sabraćdakumienty i zrabić apastyl, prajści miedahlad (jość takoje patrabavańnie ŭ saudytaŭ). Ja ŭsio heta zrabiŭ, atrymaŭ vizu, ź joj jašče try miesiacy čakaŭ uchvaleńnia ad kampanii.
I ŭ mai 2024 hoda pryjechaŭ u Saudaŭskuju Araviju.
Da pierajezdu ja ŭžo pracavaŭ z saudaŭskim ofisam kala hoda addalena. Prykładna ŭ tym ža rečyščy — najmaŭ ludziej, zajmaŭsia adaptacyjaj i maralnaj padtrymkaj.
— Saudaŭski ofis pracuje pieravažna z ekspatami?
— Saudytaŭ u nas taksama chapaje. Chacia i ekspataŭ dastatkova.
— Što z taho, pra što vy čytali ci čuli pra hetu krainu da pierajezdu, akazałasia praŭdaj?
— Viedaŭ ja, badaj, tolki toje, što jana znachodzicca na Aravijskim paŭvostravie i što jaje stalica — Er-Ryjad. Paźniej ja ździviŭsia, što kali kažaš ludziam, što ty ŭ Saudaŭskaj Aravii, potym vielmi časta treba tłumačyć: «Nie, heta nie Dubaj. Heta naohuł inšaja kraina. Dubaj — heta Emiraty, a tut Saudaŭskaja Aravija».
Z čym ja sapraŭdy znajomy — heta ź isłamam, ale nie jak relihijny čałaviek, a chutčej jak čałaviek adukavany. Pa mamie maja siamja — tatary (ja navat naradziŭsia ŭ horadzie Vołžsku, heta Respublika Maryj Eł, pobač z Tatarstanam). Jany musulmanie, i moj dziadula byŭ mocna pahružany ŭ relihiju. Dziakujučy dziadulu i mamie ja niešta viedaju pra isłam. Kali staŭ starejšym, mnie samomu stała cikava, šmat čytaŭ pa hetaj temie. I sens słoŭ nakštałt «inšaała», «mašała» [toje, što pažadaŭ Ałach] ja viedaju dastatkova daŭno. Dziakujučy hetamu ŭdavałasia navat ździŭlać miascovych. Naprykład, kali ja ŭžyvaŭ frazu «al-Chamdu li-Łlach!» [chvała Ałachu!], jany ŭražvalisia tamu, nakolki darečy ja jaje vykarystoŭvaŭ.
Napeŭna, hetym i abmiažoŭvalisia maje viedy. Bolšuju častku taho, što ja daviedaŭsia pra krainu, ja adkryŭ dla siabie ŭžo pa pryjeździe.
Kraina. «Z adnaho krana haračaja vada, z druhoha vielmi haračaja. Piva niemahčyma naohuł»
— Pra smačnuju ježu — čystaja praŭda. Zrazumieła, što ŭ ich svaja śpiecyfika, ale ježy tut sapraŭdy vielmi šmat, i jana smačnaja. Hetyja chłopcy abažajuć miasa. Paśla Hrecyi, čyja kuchnia dla mianie była, chutčej, pakutaj, tut usio naadvarot.
A jašče tut ja pierakaštavaŭ, napeŭna, usie hatunki i vidy biezałkaholnaha piva, jakija tolki isnujuć na śviecie. Usio tamu, što ałkaholu tut niama naohuł. Nidzie, ni ŭ jakim vyhladzie jaho kupić niemahčyma. Kali vy chočacie vypić — treba sadzicca ŭ mašynu i jechać u Bachrejn. Abo lacieć chacia b u Dubaj ci ŭ Katar. Tam jość — tut niama, prosta naohuł nijak. Heta dla mnohich stanovicca vielizarnym adkryćciom.
Ja zaŭvažaŭ, što kali kamu-niebudź z kaleh, jakija razhladajuć mahčymaść siudy pierajechać, pra heta raskazvaješ, jany pačynajuć pierapytvać: «Naohuł niama piva?» — «Naohuł». — «Nu dobra, mnie treba padumać, chaču ja hetaha ci nie».
— Vy pierajechali ź siamjoj?
— Adzin. Spačatku byŭ płan, što ja ŭładkujusia, niejak tut asiadu, raźbiarusia i potym pieraviazu siamju. Ale ŭ vyniku, asabliva z ulikam apošnich padziej vakoł Irana (choć da Saudaŭskaj Aravii ničoha nie dalataje), usio atrymałasia inakš. Razumiejecie, maja siamja — ukraincy. U 2024 hodzie, kali ja z Hrecyi źjechaŭ u Saudaŭskuju Araviju, jany na niejki čas navat viarnulisia ŭ Kijeŭ i pažyli tam, sierbanuli hora. I heta taki dośvied, jaki jany paŭtarać nie chacieli b. Tamu ja navat nie nastojvaju.
U nas atrymlivajecca takoje vachtavaje žyćcio. Ja tut pracuju dastatkova vialikija pramiežki času, kamunikuju ź siamjoj u telehramie, a ŭ adpačynkach my bačymsia. Dzieci, viadoma, vielmi mocna tužać i sumujuć, prosiać, kab ja viarnuŭsia (siamja zaraz u Jeŭropie). Spadziajusia, my ŭrešcie znojdziem niejki bolš hnutki i mabilny varyjant, ale pakul — jak jość.
— Jak vam klimat?
— Tut paŭhoda haračaje leta, a paŭhoda — piekła. Kalandarnaje leta, niedzie z maja da vieraśnia, a asabliva lipień i žnivień tut — piekła strašnaje. Voś zaraz my z vami razmaŭlajem, užo viečar, sonca sadzicca — a termomietr pakazvaje +40°C. Dniom, kali sonca palić, lepš pad jaho naohuł nie vychodzić. Abo chacia b doŭha nie znachodzicca na adkrytaj prastory, tamu što schapić ciepłavy ŭdar — jak niama čaho rabić.
Fota: Unsplash
— Piekła navat u paraŭnańni ź Piełapaniesam?
— Oj, dy nu, kolki tam u Hrecyi, +36°C — heta maksimum. Apoŭdni, viadoma, lepš schavacca, ale ŭ astatni čas — całkam narmalna.
— Vadu z-pad krana možna pić?
— Kali vieryć tamu, što mnie raskazvali, vada tut u vodapravodzie, jak i ŭ Emiratach — dystylavanaja marskaja. Jana ačyščanaja ad soli, davoli čystaja, ale ŭsio ž taki jaje nie rekamiendujuć pić. Tamu ja, naturalna, kuplaju butelavanuju vadu.
A jašče ŭ vady z-pad krana, jakaja tut ciače letam, jość zabaŭnaja asablivaść. Z adnaho krana lijecca haračaja vada, a z druhoha — vielmi haračaja. Kipień — i piakielny kipień. Tamu ranicaj treba vielmi chutka prymać duš, pakul nie źliłasia vada z unutranych trub, jakaja achaładziłasia za noč, i nie pajšoŭ kipień z haračaha reziervuara na vulicy. Sonca vyhravaje hetyja zdaraviennyja baki na dachach vielmi chutka.
Letam chałodnaj vady z krana prosta niama. Ludzi, u jakich doma jość bojlery, vykarystoŭvajuć ich naadvarot: ź viečara nabirajuć u ich vadu, jana za noč astyvaje ŭ kandycyjanavanaj kvatery, i na dzień u vas jość 40—50 litraŭ umoŭna prachałodnaj vady.
— Jakija jašče niuansy saudaŭskaha žyćcia mocna kantrastujuć ź jeŭrapiejskim łajfstajłam?
— Horad El-Chubar, u jakim ja žyvu, davoli prastavaty. I adna z asablivaściaŭ žyćcia ŭ Saudaŭskaj Aravii — toje, što mnohija zvykłyja nam zabavy, muzyka, ałkahol tut charam, heta značyć pad zabaronaj. Našamu čałavieku moža być žudasna nudna, absalutna niama čaho rabić. A kali prychodzić leta, dniom navat u vychadny dzień asabliva nie vyjdzieš na vulicu, kab prahulacca ŭ 50‑hradusnuju śpiakotu.
I sutykaješsia z prablemaj: a čym naohuł zaniacca? U mianie jość PlayStation — u tym liku ź jaje dapamohaj i ratujusia. Heta nasamreč składany momant, da jakoha ciažka adaptavacca. Nie mahu skazać, što ja kančatkova pryvyk.
Jak ratavacca ad taho ž vyharańnia ŭ takich umovach? Trenažornaja zała niekalki razoŭ na tydzień, tamu što tam jość basiejn, tam jość ludzi, možna pabałbatać z trenieram i inšymi chłopcami ŭ zakrytym kandycyjanavanym pamiaškańni. Inšy raz ja chadžu tudy chutčej dziela kamunikacyi, čym dla trenirovak.
Zrešty, fitnes robicca bazavaj nieabchodnaściu mienavita z-za taho, što tut ty ceły dzień znachodzišsia naohuł biez ruchu. Albo siadziš u kvatery pad kandycyjanieram, albo ŭ ofisie pad kandycyjanieram, albo ŭ mašynie pad kandycyjanieram.
Kandycyjanier, darečy, u mianie doma pracuje bieśpierapynna, ale ja nakont hetaha asabliva nie pieražyvaju. Asabliva paśla Hrecyi ź jaje kaśmičnymi rachunkami za elektraenierhiju. Tut elektryčnaść kaštuje kapiejki.
— Heta biaśpiečnaja kraina?
— Vielmi. Heta nie dla pryhožaha słoŭca ci niejkaj rekłamy: sapraŭdy, uzrovień biaśpieki fienamienalny. Vy možacie zabyć svoj telefon, kašalok, pačak hrošaj u hramadskim miescy, i dzie jany lažali, tam i buduć lažać praz tydzień, nichto ich nie kranie. Abo znojduć i vam usio viernuć. Niadaŭna ja byŭ u adpačynku, i kali prylacieŭ u Nieapal, zrazumieŭ, što treba nanova vučycca sačyć za svaimi rečami.
A voś kirujuć miascovyja, viadoma, jak varjaty. Za rulom pakazvajuć nieprystojnyja žesty praz škło, łajucca adzin na adnaho «bieduinami» (tut heta prykładna jak u Biełarusi «kałhaśniki»). Ale ŭ astatnim heta vielmi spakojnyja, niaśpiešnyja ludzi.
Jany nie lubiać śpiašacca, heta praŭda. U ich razumieńni času toje, što ŭ nas zajmaje tydzień-dva — u ich heta paŭhoda. A toje, što ŭ nas adymaje paŭhoda, u ich raściahniecca na paru hadoŭ. Asabliva vostra heta adčuvajecca ŭ biznesie.
Žančyny. «Heta stały dla supracoŭnikaŭ, heta — dla supracoŭnic»
— Jość šmat stereatypaŭ pra toje, jak u Saudaŭskaj Aravii žyviecca žančynam. Što z hetaha mif, a što realnaść?
— Ja achvotna najmaju i pracuju z žančynami-saŭdytkami. Siońnia ŭ nas u kamandzie jość dyzajnierka i raspracoŭščyca. Miascovaja HR u nas taksama dziaŭčyna. Jašče była adna dziaŭčyna-raspracoŭščyca, jakaja niadaŭna pajšła ŭ inšuju kampaniju, saudaŭskuju. Usio heta adbyvałasia absalutna spakojna, bieź niejkaha cisku: jana, jak svabodny čałaviek, zachacieła pamianiać trek, joj prapanavali mieniedžarskuju pasadu i bolšy zarobak — jana i pajšła. Jość jašče dziaŭčyna — biznes-analityk, jakaja zaraz zakančvaje vučycca i atrymlivaje mahistarskuju stupień. Naohuł saudaŭskaja moładź mianie vielmi raduje: jany ŭniklivyja, cikavyja, razumnyja, adukavanyja.
Adzinaje, da čaho składana adrazu pryzvyčaicca — heta nikab. Taki składany žanočy hałaŭny ŭbor, jaki pakidaje adkrytymi tolki vočy. I časam davodzicca hadać, chto mienavita pierad taboj, bo tvaru nie vidać naohuł.
— A hety dres-kod nie tyčycca žančyn-ekspataŭ?
— Ja b skazaŭ, što dres-kod dla ekspataŭ nie adroźnivajecca ad taho, jaki vykarystoŭvajecca va ŭmoŭnaj Biełarusi. Zrazumieła, što zanadta adkrytyja ŭbory tut nie vitajucca — ale jany i ŭ biełaruskaj biznes-prastory niedarečnyja. Zvyčajny dziełavy kaścium.
Ni ŭ kaho nie vyklikajuć pytańniaŭ adkrytyja vałasy, ad dziaŭčat nie patrabujuć pakryvać hałavu. Saŭdyty da hetaha staviacca davoli spakojna. Zrešty, mahčyma, sami dziaŭčaty prakamientujuć heta trochi inakš. Niekatoryja z našych kaleh, jakija pryjechali, časam skardziacca na toje, što im akazvajuć, skažam tak, naviaźlivyja znaki ŭvahi — zvyčajna heta abmiažoŭvajecca niejkimi vykrykami z voknaŭ mašyn.
Zrešty, daloka nie ŭsie žančyny-saŭdytki, navat kali jany zamužam, adziavajuć poŭny tradycyjny kaścium, jaki zakryvaje absalutna ŭsio. Mnohija adziavajucca bolš svabodna, lahčej i praściej. Časam možna sustreć žančyn z adkrytymi rukami, adkrytym tvaram abo adkrytaj halonkaj. Choć usprymajecca heta prykładna jak aholenaja ščykałatka ŭ purytanskaj Anhlii.
Jašče adzin važny faktar, jaki varta ŭličvać — heta histaryčny padzieł mužčyn i žančyn, takaja voś siehrehacyja. Kali zachodziš u kaviarniu, bačyš, što dziaŭčaty siadziać asobna, mužčyny asobna.
Kali mužčyna i žančyna ŭ adnoj kampanii, heta napeŭna muž i žonka. Zajści i sustreć prosta źmiešanuju siabroŭskuju kampaniju praktyčna niemahčyma.
Jany z rańniaha dziacinstva rastuć asobna: chłopčyki z chłopčykami, dziaŭčatki ź dziaŭčatkami. I heta nastolki ŭkaraniłasia jak kulturnaja zvyčka, što jana zastajecca ź imi nazaŭždy. Navat tyja ź ich, chto vučyŭsia ŭ ZŠA ci ŭ Jeŭropie, viartajučysia siudy, buduć pravodzić čas u adnapołych kampanijach.
— A heta niejak upłyvaje na arhanizacyju vorkpłejsaŭ u IT-kampanijach? Jość asobnyja zony dla supracoŭnikaŭ i supracoŭnic?
— Tak, pieršapačatkova naš ofis byŭ tak arhanizavany: heta stały dla supracoŭnikaŭ, heta dla supracoŭnic. Praŭda, zaraz jon davoli pusty, mnohija pracujuć dystancyjna. Ale kali jość vytvorčaja nieabchodnaść, usie pracujuć razam. U pryncypie ŭsio ok, vialikaj prablemy ŭ hetym niama.
Halina. «IT zaraz u SA — supiermodnaja, trendavaja prafiesija»
— Jak spravy z movaj? Vučycie arabskuju ci ŭdajecca abychodzicca anhlijskaj?
— Arabskuju ja sprabavaŭ vučyć, ale nijak nie znajdu dobraha vykładčyka. Albo doraha (300 ryjałaŭ [kala $80] za hadzinu zaniatkaŭ), albo jakaść tak sabie. Mnohija saŭdyty anhlijskaj asabliva nie viedajuć, ale zvyčajna heta ŭmoŭnyja taksisty i ludzi biez vyšejšaj adukacyi. U IT-asiarodździ ŭsio inakš. Navat da 2018 hoda (da adkryćcia krainy śvietu) saŭdyty ŭsimi siłami staralisia adpraŭlać svaich dziaciej vučycca ŭ Jeŭropu, ZŠA ci ŭ krainy tańniejšyja — Małajziju, na Filipiny. Tam jany vučacca in English, tamu IT-śpiecyjalisty, jak praviła, havorać pa-anhlijsku vydatna.
— Što ŭ Saudaŭskaj Aravii ź internetam i suviaźziu?
— Telegram narmalna pracuje. U WhatsApp nielha patelefanavać, ale jon biez prablem pracuje jak čat, i im tut usie aktyŭna karystajucca.
U EPAM my svabodna karystajemsia karparatyŭnymi instrumientami nakštałt Microsoft Teams, usio pracuje stabilna. VPN mnie tut asabliva nie patrebny, tamu što bolšaść sajtaŭ, dzie možna hladzieć kino ci sieryjały, adkrytyja biez abmiežavańniaŭ (u adroźnieńnie ad niekatorych jeŭrapiejskich krain). Chiba što ŭ pracy časam VPN patrebny, u metach biaśpieki.
— Vy kirujecie svaimi prajektami z dapamohaj Agile-mietadałohii i vybudoŭvajecie samaarhanizavanyja inžyniernyja kamandy. Jak hetyja zachodnija padychody spałučajucca z tradycyjnaj saudaŭskaj dziełavoj kulturaj? Jany nie kanfliktujuć pamiž saboj?
— Ja b skazaŭ, što naadvarot. Našym saŭdytam padabajecca pracavać z nami, tamu što jany adčuvajuć jakasnuju roźnicu. Usio ž taki tut IT nikoli nie było halinoj, jakaja, jak kaliści ŭ Biełarusi, kipieła, viravała i raźvivałasia. Dla Saudaŭskaj Aravii heta, chutčej, trend apošnich niekalkich hadoŭ. Budaŭnictva — tak. Naftazdabyŭnaja halina — tak. A IT zaŭsiody było čymści čysta dapamožnym. Zrazumieła, što inžyniernaja kultura, jakaja jość u EPAM, mocna pieraŭzychodzić toje, z čym sutykalisia miascovyja ludzi da hetaha. A dla nas Scrum i inšyja Agile-mietadałohii — heta ŭžo daŭno standart. My navat nie zadumvajemsia pra heta, heta dośvied, jaki pajšoŭ u myšcy.
— Nakolki naohuł prestyžnyja siarod miascovych IT-prafiesii? Chto idzie vučycca na takija śpiecyjalnaści?
— Jość taki stereatyp, što ŭsie saŭdyty vielmi bahatyja. Nasamreč dla mnohich ź ich praca — heta nieabchodnaść. Tak, siaredni dachod u dalarach u ich časta moža być vyšejšy, čym u jeŭrapiejcaŭ. Ale pracavać treba, bo inšych hrošaj, akramia zarobku, u ich u siamji moža i nie być. Kali jany padrastajuć i vyrašajuć zapuścić niejki biznes, jany mohuć atrymać kałasalnuju padtrymku ad dziaržavy. Ale skazać, što kožny tut naradžajecca z čamadanam hrošaj… Heta, viadoma, nie tak.
IT zaraz usprymajecca ŭ Saudaŭskaj Aravii jak supiermodnaja, trendavaja prafiesija. Heta naŭprost źviazana z prahramaj Saudi Vision 2030, abvieščanaj spadčynnym pryncam Muchamiedam ibn Sałmanam. I ledź nie krajevuholny kamień hetaj prahramy — ŠI-technałohii i saudaŭski štučny intelekt. Tamu ŭ ich jość, naprykład, kampanija Humain, jakaja zajmajecca stvareńniem fizičnych data-centraŭ i raspracoŭkaj prahram na asnovie ŠI.
Jość kampanii, jakija robiać soft dla «razumnaha horada», adsočvajuć trafik, korki, taksi…
Ni ŭ kaho niama sumnievaŭ, što IT — heta kruta. Tut jość inžyniery, jakija vyjšli ź vielmi bahatych, prasunutych siemjaŭ. Viedaju raspracoŭščyka, u jakoha stryječnyja braty i dziadźki zajmajuć pasady na ŭzroŭni ministraŭ i namieśnikaŭ ministraŭ.
Kultura. «U Ramadan usich pracadaŭcaŭ abaviazvajuć abmiažoŭvać pracoŭny dzień šaściu hadzinami»
— Nakolki normy pavodzin ludziej u Saudaŭskaj Aravii adroźnivajucca ad tych, da jakich zvykli my? I ci ciažka vam było da hetaha pryzvyčaicca?
— Dzivić, viadoma, ich staŭleńnie da budučyni. Jość takoje raspaŭsiudžanaje mierkavańnie: kali vam u arabskim śviecie skazali «inšaała» [kali na toje budzie vola Ałacha] — to ŭsio, zabudź, ničoha nie zrobiać. Nasamreč heta nie tak. Kali ty, naprykład, kažaš: «Nu ŭsio, pakul, ubačymsia zaŭtra a 9‑j u ofisie», tabie zrazumieła, što tak i budzie. A saŭdyt adkaža: «Inšaała». Heta nastolki ščylna ŭklučana ŭ ich byt, što pra ŭsio, što tyčycca budučyni, jany abaviazanyja tak skazać. Spačatku heta, viadoma, torhaje: navošta kožny raz pra heta kazać? Ale voś nastolki ščylna jano ŭpleciena ŭ ich žyćcio.
Abo, naprykład, sadzicca saŭdyt u mašynu i pierad tym, jak jaje zavieści, pramaŭlaje: «Biśmilach!» [u imia Ałacha!]. I tolki potym pavaročvaje kluč. Kali ty pieršy raz heta bačyš, dumaješ: što adbyłosia? Čamu dla ich heta važna? A važna tamu, što jany sapraŭdy da svajoj relihii, da isłamu, staviacca ź vialikaj pašanaj.
Asabliva dobra heta vidać u miesiac Ramadan. Pa sutnaści, heta toj ža post, što i ŭ inšych relihijach. Ale kali ŭ nas mała chto stroha pościcca, dla ich heta ceły miesiac surjoznych vyprabavańniaŭ. U hety čas uvieś dzień, pakul śviecić sonca, im nielha ničoha jeści i pić. Heta prykładna 12 hadzin, paśla jakich užo možna sieści i pajeści. U Saudaŭskaj Aravii heta nie prosta tradycyja, heta zamacavana na zakanadaŭčym uzroŭni. Nas heta tyčycca ŭ tym sensie, što ŭ Ramadan usich pracadaŭcaŭ abaviazvajuć abmiažoŭvać pracoŭny dzień šaściu hadzinami. Tamu što ciažka ceły dzień nie jeści, nie pić i pracavać.
— A pryjezdžym treba vykonvać hetyja normy?
— U hetych adnosinach miascovyja dzielacca na dźvie hrupy. Adnyja kažuć: «Mnie ciažkavata hladzieć, kali ty jasi i pješ vadu. Tamu, kali łaska, albo rabi heta tam, dzie ja nie baču, albo nie jež i nie pi naohuł». A jość bolš prasunutyja, jakija razvažajuć tak: «Słuchaj, heta moj vybar — paścicca. I ja nie maju nijakaha prava patrabavać ad inšaha čałavieka rabić toje, što nie źjaŭlajecca jaho relihijnym abaviazkam».
Tamu što naohuł najazdžać na inšaha čałavieka i patrabavać ad jaho toje, što jon rabić nie pavinien — heta charam. A ŭ Ramadan — heta prosta dziesiacirazovy charam.
Sustrakajucca ludzi, jakija mohuć zrabić zaŭvahu, ale heta redkaść. Ź inšaha boku, my sami starajemsia stavicca da hetaha z pavahaj. Viedajučy, što čałaviek ceły dzień nie jeść i nie pje vadu (mnie zdajecca, u takim klimacie heta navat ciažej, čym nie jeści), ty prosta staraješsia jaho nie pravakavać.
Nastalhija. «Paśla ŭsich błukańniaŭ mahu skazać ščyra: kamfortniej za ŭsio mnie było ŭ Biełarusi»
— Vy ŭžo dva dziesiacihodździ ŭ IT. I za hety čas paśpieli papracavać u Biełarusi, Tajłandzie, Hrecyi, Saudaŭskaj Aravii. Dzie vy adčuvali siabie maksimalna na svaim miescy?
— Paśla ŭsich błukańniaŭ mahu skazać ščyra: kamfortniej za ŭsio mnie było ŭ Biełarusi. Kamfortniej, čym tam, mnie nie było nikoli.
— Jak vyhladaje vaša lehalizacyja ŭ Saudaŭskaj Aravii?
— U mianie zaraz časovy dazvoł na žycharstva, jaki niepasredna źviazany z pracoŭnym kantraktam, jon nazyvajecca ikama. Jość jašče tak zvanaja premijalnaja ikama — status, jaki dazvalaje žyć i pracavać u krainie biez pryviazki da kankretnaha pracadaŭcy. Ale dla jaje atrymańnia treba być kaštoŭnym śpiecyjalistam i pražyć u Saudaŭskaj Aravii piać hadoŭ.
Stać paddanym saudaŭskaha karala taksama tearetyčna možna — kali vy Kryšcijanu Ranałdu, doktar navuk, źviazany ź niejkimi zapatrabavanymi technałohijami, ci ŭnikalny, vielmi kaštoŭny śpiecyjalist. Heta adzinkavyja vypadki na ŭsiu krainu. U mianie jość znajomyja iardancy, jakija litaralna vyraśli tut i pražyli ŭsio žyćcio. I pry hetym jany, jak i ja, žyvuć sa zvyčajnymi ikamami, a šancaŭ atrymać paŭnavartasnaje hramadzianstva niama navat u ich dziaciej. Nie daj boh što — i ŭsio, źbiraj čamadany i źjazdžaj u Iardaniju.
— Nie płanujecie viarnucca?
— Prablema vielmi prostaja: dla mianie tam zaraz prosta niama pracy majho profilu. Kali ja viarnusia, pierada mnoj adrazu paŭstanie pytańnie: čym zarablać na žyćcio?
Maja ciapierašniaja praca patrabuje tak zvanaj ansajt-prysutnaści. Jość ludzi, jakija marać: «Chaču pracavać na Saudaŭskuju Araviju, ale addalena». Tyja ž raspracoŭščyki tak mohuć. A mieniedžaram, asabliva prajektnym mieniedžaram, jakija kamunikujuć naŭprost z zakazčykami, davodzicca być tut fizična, kab bačyć klijenta žyŭcom.
Heta klučavaja asablivaść pracy nie tolki z saŭdytami, ale i ahułam z arabskim śvietam. Jany lepš usprymajuć čałavieka, kali bačać jaho asabista, cisnuć jamu ruku, pjuć ź im kavu, razmaŭlajuć užyvuju.
«Za hod možna zarabić na kvateru ŭ Minsku». Biełaruska raskazała, jak pajechała pracavać u horad budučyni
«30 tysiač užo addaŭ za arendu». Prahramist usio paličyŭ i ŭziaŭ ipateku ŭ Vilni
«Ź biełarusami ŭ arhiencincaŭ šmat supolnaha». Biełarus raskazaŭ, jak jamu žyviecca ŭ dalokaj Arhiencinie
«Pałova zarobku — dziaržavie i vysokija ceny ŭ kramach». Čamu ajcišnikam dobra i drenna ŭ Vienhryi
Ciapier čytajuć
A my vam kazali: «nie dumajcie, što heta kapiejki»! Stali viadomyja źviestki, kolki padachodnaha biełarusy Litvy pieraličyli roznym hramadskim strukturam2929
Kamientary