U červieni i lipieni Rasija aktyvizavała źniščeńnie aŭtazapravačnych stancyj, bienzavozaŭ i naftabaz u prymiežnych abłaściach Ukrainy i navat u hłybini terytoryi. Dziela čaho heta robicca i jaki budzie mieć efiekt? AZS, asabliva pablizu rajonaŭ bajavych dziejańniaŭ, znachodzilisia pad udarami abodvuch bakoŭ amal ź pieršych dzion poŭnamaštabnaj vajny. Adnak sioleta situacyja źmianiłasia, piša analityk Ukrainskaj słužby Bi-bi-si Aleh Čarnyš.

Rasijskaja armija naprykancy viasny pačała sistematyčnuju kampaniju pa źniščeńni ŭkrainskich aŭtazapravačnych kompleksaŭ, a ŭ červieni i lipieni naraściła ŭdary pa ich. U niekatorych haradach paškodžańni atrymali ŭsie zapravačnyja stancyi.
Dla atak rasijanie vykarystoŭvajuć jak nievialikija FPV-drony, tak i mahutnyja dalnabojnyja «Šachiedy» (jany ž «Hierani»), «Hierbiery» i «Mołnii».
Niaredka takija ŭdary pryvodziać i da achviar.
Tak, uviečary 9 lipienia z-za ŭdaru rasijskaha BPŁA pa zapraŭcy ŭ Zaparožžy traŭmy atrymali 5 čałaviek, a 5 červienia ŭ pasiołku Pasad-Pakroŭskaje kala Chiersona zahinuli 2 cyvilnych (supracoŭnica AZS i klijent), jašče 5 byli paranienyja.
Usio heta pryviało da taho, što apieratary paliŭnaha rynku vymušanyja źmianić ałharytmy pracy i ŭzmacnić abaronu AZS nie tolki na adlehłaści 100—150 km ad frontu, ale i ŭ inšych rehijonach krainy.
Adno ź pieršych rašeńniaŭ — zapraŭki nie pracujuć padčas pavietranych tryvoh, a klijentaŭ prosiać jak maha mienš času pravodzić na stancyjach.
AZS: što i dzie źniščana
Pad udarami z pačatku hoda apynulisia dziasiatki AZS na terytoryi Danieckaj, Zaparožskaj, Chiersonskaj, Mikałajeŭskaj, Charkaŭskaj, Sumskaj, Dnieprapiatroŭskaj i Čarnihaŭskaj abłaściej.
Na pačatku lipienia rasijanie atakavali niekalki aŭtazapravak kala Piracina — heta horad u Pałtaŭskaj vobłaści, za 170 km ad miažy.
Pavodle danych eks-ministra infrastruktury, a ciapier kiraŭnika adnoj z najbujniejšych sietak AZS WOG Andreja Pivavarskaha, pa stanie na 25 červienia z-za rasijskich atak va Ukrainie «zhareła» 150 aŭtazapravačnych kompleksaŭ.
Dyrektar Kansałtynhavaj hrupy «A-95» Siarhiej Kujun adznačaje, što pa stanie na 10 lipienia ahułam paciarpieła ŭžo 200 stancyj.
Pavodle jaho słoŭ, bujnyja apieratary panieśli najbolšyja straty. Kampanija OKKO straciła 4 naftabazy i 9 aŭtazapravačnych stancyj, WOG — 22 abjekty, «Ukrnafta» — 12. Ahułam straty panieśli ŭsie sietki handlu palivam.
Na dumku ekśpierta pa enierhietycy Hienadzia Rabcava, hetyja acenki trochi zavyšanyja. Jon ličyć, što atakavanych AZS udvaja mienš.
Rabcaŭ spasyłajecca na aficyjnyja paviedamleńni ŭkrainskaj Dziaržaŭnaj słužby pa nadzvyčajnych situacyjach (DSNS) nakont likvidacyi nastupstvaŭ udaraŭ pa takich abjektach.
«Nie viedaju, navošta apieratary rynku zavyšajuć naniesienuju škodu… Kali padličyć usie paviedamleńni DSNS, to možna naličyć 89 paškodžanych abo źniščanych aŭtazapravačnych stancyj z pačatku hoda. Tak, prablema isnuje, ale nie treba jaje pierabolšvać», — adznačyŭ jon u razmovie z Ukrainskaj słužbaj Bi-bi-si.
Jon źviartaje ŭvahu, što aŭtazapravačny kompleks — abjekt, jaki nasamreč niaprosta źniščyć adnym bieśpiłotnikam, pakolki čaściej za ŭsio reziervuary z palivam raźmiaščajucca pad ziamloj, a ad udaru drona rujnujecca tolki naziemnaja infrastruktura stancyi.
I navat kali brać pa maksimalnych acenkach, to za čas rehularnych atak na AZS rasijanam udałosia paškodzić kala 3% ad ich ahulnaj kolkaści pa ŭsioj krainie.
Ale reč u tym, što na pryfrantavych terytoryjach ich praca stanovicca ŭsio bolš niebiaśpiečnaj, a časam navat niemahčymaj.
Heta tyčycca nie tolki prablem z naboram piersanału i adnaŭleńniem abstalavańnia, ale i ź niepasrednaj dastaŭkaj paliva.
Siarhiej Kujun zaznačaje, što z-za atak Rasii ŭskładniłasia situacyja ź bienzavozami. Jany taksama znachodziacca pad prycełam rasijskich dronaŭ.
«Na pryfrantavych užo paru miesiacaŭ piekła, lik idzie na sotni atakavanych abjektaŭ. Kiroŭcy bienzavozaŭ admaŭlajucca tudy jechać, bo za mašynami taksama palujuć. Što z hetym rabić — nieviadoma. Sprabujuć usio, ale ŭ najlepšym vypadku ŭdajecca abaranić piersanał, a abjekty harać», — tak jon apisvaje hetu situacyju.
Navošta Rasija heta robić i jaki efiekt
Hienadź Rabcaŭ ličyć, što klučavaja meta hetaj rasijskaj udarnaj kampanii — prapahandysckaja. Vajennaj łohiki ŭ hetych atakach jon nie bačyć.
«Im (rasijanam, — Red.) treba prademanstravać choć niešta, kab pierabić kadry rasijskich naftapierapracoŭčych zavodaŭ, jakija pałajuć. Inšych «dasiahnieńniaŭ» u ich niama, tamu treba pakazać niešta, što haryć. Adsiul i ŭdary pa składach i pa aŭtazapravačnych stancyjach», — ličyć ekśpiert.
Staršynia Dnieprapiatroŭskaj abłrady Mikoła Łukašuk kaža, što ŭdary pa AZS — pierš za ŭsio «cisk na cyvilnaje nasielnictva».
«Jany bjuć dla taho, kab zvyčajnyja ludzi navat bajalisia zajazdžać na zapraŭku. Ci paŭpłyvaje heta niejak stratehična? Nie, heta nie paŭpłyvaje. Ale zrazumieła, što ŭ pryfrantavych hramadach heta moža, skažam tak, uskładnić žyćcio, bo pryjdziecca jeździć u inšaje miesca zapraŭlacca», — zajaviŭ jon.
U prarasijskich telehram-kanałach ledź nie kožny ŭdar pa AZS supravadžajecca zajavami pra «nabližeńnie paliŭnaha kryzisu» va Ukrainie.
Na hety momant takija zajavy nie adpaviadajuć rečaisnaści.
Pa-pieršaje, jak adznačałasia vyšej, źniščyć aŭtazapravačnuju stancyju razam z reziervuarami paliva składana. Samaje hałoŭnaje — paźbiehnuć čałaviečych achviar.
Dla hetaha sietki ŭžo ŭstaloŭvajuć achoŭnyja kanstrukcyi na asobnych stancyjach dla biaśpieki rabotnikaŭ, a taksama abmiažoŭvajuć režym pracy.
Pa-druhoje, paliŭny rynak va Ukrainie nastolki dyviersifikavany, što dazvalaje prachodzić kryzisnyja situacyi bieź vialikich uzrušeńniaŭ.
«U nas dziasiatki pastaŭščykoŭ, roznyja maršruty impartu, kankurencyja i razhalinavanaja łahistyka. Kali vypadaje adno źviano, jaho padstrachoŭvajuć inšyja», — tłumačać u WOG.
Što tyčycca ŭpłyvu hetych atak Rasii na ŭkrainski vajskovy siektar, to jon taksama minimalny. Bajavyja častki majuć asobnaje zabieśpiačeńnie i łahistyku, nie pryviazanuju da cyvilnych pastavak paliŭna-zmazačnych materyjałaŭ.
Što treba rabić?
Va ŭkrainskim uradzie abiacajuć, što robiać usio dla paźbiahańnia paliŭnaha kryzisu ŭ krainie.
«Pa stanie na ciapier deficytu paliva dla cyvilnaha siektaru va Ukrainie niama. Rynak zabiaśpiečany, impartny resurs kantraktujecca, łahistyka pracuje», — zajaviŭ ministr ekanomiki Alaksiej Sobaleŭ, dakładvajučy 3 lipienia pierad parłamientam.
Pavodle jaho słoŭ, prapracoŭvajucca madeli ŭzajemadziejańnia biznesu i ŭłady ŭ pryfrantavych rehijonach adnosna padvozu i prodažu naftapraduktaŭ.
Jak varyjanty dla pryfrantavych rehijonaŭ ministr nazvaŭ ustalavańnie mabilnych punktaŭ prodažu paliva, a taksama stvareńnie fondu dla kampiensacyj sietkavym apierataram za paškodžańnie AZS.
Što tyčycca mabilnych punktaŭ, heta značyć prodažu bienzinu litaralna «z kołaŭ», to hetaja inicyjatyva realizujecca ŭ Traściancy na Sumščynie, dzie rasijskija ataki źniščyli ŭsie aŭtazapravačnyja kompleksy.
Miascovaja ŭłada tam užo paviedamiła pra razhortvańnie sietki takich mabilnych punktaŭ, dzie vodpusk paliva budzie rabicca z dapamohaj nievialikich aŭtamabilaŭ. Miescy raźmiaščeńnia hetych mašyn buduć źmianiacca, kab nie dapuścić paražeńnia.
Praŭda, 10 lipienia ekśpiert pa naftavym rynku Siarhiej Kujun paviedamiŭ, što na naradzie premjer-ministra i kiraŭnikoŭ najbujniejšych paliŭnych sietak vyrašyli «adkłaści ideju stvareńnia pierasoŭnych AZS».
Pavodle jaho danych, pieraściaroha — mahčymaje źnižeńnie jakaści paliva i prablemy sa zboram padatkaŭ u vypadku ŭviadzieńnia takich miechanizmaŭ.
Hienadź Rabcaŭ ličyć, što inšaha šlachu, akramia jak pašyrać roźničny rynak naftapraduktaŭ, u hetaj situacyi niama. Bo bujnyja stacyjanarnyja AZS u pryfrantavoj zonie Rasija rana ci pozna moža vybić usie.
«Kali hetyja ŭdary praciahnucca… tady treba zaścierahčy siabie i dla hetaha treba libieralizavać roźničny rynak naftapraduktaŭ u pryfrantavych rehijonach. Prybrać lišniaje licenzavańnie, dazvolić mabilnyja zapravačnyja punkty, raśsiarodzić punkty zachoŭvańnia zapasaŭ paliva. Voś što treba zrabić», — zajaviŭ jon Ukrainskaj słužbie Bi-bi-si.
Ustalavać fizičnuju abaronu na kožnuju zapraŭku abo prykryć jaje SPA — nierealna, upeŭnieny śpiecyjalist.
«Vy tak i pieradajcie: pojduć siudy — chana im budzie!» Repartaž z ukrainskich viosak za 500 mietraŭ ad Biełarusi
Čarhovaja ataka BPŁA na Rasiju — harać dźvie naftabazy, u Tahanrohskim zalivie paškodžany tankiery
Daŭžeznyja čerhi na AZS vyciahnulisia ŭ Omskaj vobłaści paśla siońniašniaha ŭdaru pa NPZ VIDEA
Biełaruś naraściła pastaŭki bienzinu ŭ Rasiju da histaryčnaha maksimumu. Heta moža pastavić biełaruskija NPZ pad udar Ukrainy
Kamientary