«Nie było b BNF — nie było b i siesii. Nie sabralisia b na jaje kamunisty». Navumčyk rezka adkazaŭ «abviarhacielu» Cyhankovu
Były deputat Viarchoŭnaha Savieta 12‑ha sklikańnia Siarhiej Navumčyk adkazaŭ žurnalistu Vitalu Cyhankovu, jaki da hadaviny nadańnia kanstytucyjnaha statusu Dekłaracyi ab suvierenitecie Biełarusi 25 žniŭnia 1991 hoda vykazaŭ dumku, što «pryhožaja viersija pra toje, što 25 žniŭnia 1991 hoda Zianon Paźniak skazaŭ takuju pramovu, paśla jakoj usie kamunisty raptam vyrašyli hałasavać za niezaležnaść — hłyboka ramantyčnaja, ale błytaje pryčynu i nastupstva».
Da abviarhacielaŭ roli BNF i jaho deputataŭ u zdabyćci Niezaležnaści (za dziesiacihodździ my bačyli takich dziasiatki) dałučyŭsia i Vital Cyhankoŭ, jaki napisaŭ, što kamunisty prahałasavali b 25 žniŭnia 1991 za Niezaležnaść i biez usialakaha BNF i Paźniaka — bo jany spałochalisia zastacca adzin na adzin ź Jelcynym, i za dzień da hetaha niezaležnaść abviaściła Ukraina.
Iścina, adnak, u tym, što kali b nie BNF — u Avalnaj zale 25 žniŭnia 1991 hoda było b pusta. Usio b zaviaršyłasia 24 žniŭnia, i zaviaršyłasia — ničym.
Napisaŭ na jahonaj staroncy adkaz, jaki źmiaščaju nižej.
«Vital, ty, bačna, pračytaŭ stenahramu, ale albo zabyŭsia, albo śviadoma nie ŭzhadvaješ dva istotnyja momanty.
Pieršy. Prezidyum VS źbiraŭsia pravieści siesiju ŭ adzin dzień, 24 žniŭnia, i razhledzieć tolki dva pytańni: «Ab biahučym momancie» i «Ab sajuznym dahavory». Mienavita hetuju prapanovu ahučyŭ ad imia Prezidyuma Šuškievič. Pytańnia ab Niezaležnaści jany nie vynosili. I kab nie dziejańni deputataŭ BNF (jakich padtrymlivali ludzi na Płoščy), jany b i skončyli ŭ toj ža dzień (i nijakaha ŭpłyvu pryniaćcia ŭviečary 24 žniŭnia Ukrainaj Niezaležnaści na deputataŭ VS BSSR užo b nie było, dakładniej, jany b užo byli ŭ darozie, siesija ž skončyłasia b).
I druhoje — a ŭ pryncypie, hałoŭnaje: mienavita na patrabavańnie deputataŭ BNF i była sklikanaja Siesija. My damahalisia hetaha z 19 žniŭnia, źbirali podpisy deputataŭ (sabrali 80), nasiadali na Dziemiancieja, Šuškieviča, inšych členaŭ Prezidyuma VS. Usio heta dakumientalna zafiksavana (zachavalisia stenahramy Prezidyuma). 22 žniŭnia jany narešcie pryniali rašeńnie sklikać Siesiju.
Nie było b BNF — nie było b i siesii. Nie sabralisia b na jaje kamunisty, jakija, jak ty ličyš, biez usialakaha ŭpłyvu Paźniaka i BNF až hareli žadańniem abviaścić Niezaležnaść.
Nu ŭździejańnie pramovy Paźniaka pierad hałasavańniem nie asprečvaŭ navat Šuškievič, jaki (i heta jość u stenahramie) usłych vykazaŭ sumnieŭ, što ŭdasca nabrać kanstytucyjnuju bolšaść. Mohuć heta paćvierdzić i inšyja deputaty, jakija jašče žyvyja (ujaŭlaju, jakaja kolkaść teoryj źjavicca, kali ŭsie sydziem u mahiłu).
Napisaŭ by ŭžo praściej: BNFaŭcaŭ było tolki 30, kamunistaŭ — było za 200, im i naležyć zasłuha ŭ zdabyćci Niezaležnaści».
«Liryka pra toje, što 25 žniŭnia 1991 hoda niechta pryhoža vystupiŭ, i ŭsie pamianiali svaje pohlady — heta dla mastackaha kino»
35 hadoŭ tamu Biełaruś stała niezaležnaj
Statkievič: Zaraz tolki farmalnaja niezaležnaść pakul ratuje nas ad naŭprostavaha ŭciahvańnia ŭ rasijska-ŭkrainskuju vajnu
«Jeŭropa nie moža dazvolić sabie stracić anivodnuju nacyju». Zialenski adkazaŭ na vinšavańnie Cichanoŭskaj
«Kajłas, ja idu». Što za biełaruska źnikła ŭ žudasnym sieli ŭ Niepale6
Kamientary