Navukoŭcy vyjavili cikavuju zakanamiernaść: čym bahaciejšy moŭny dośvied čałavieka, tym pavolniej mohuć adbyvacca ŭzrostavyja źmieny ŭ jaho mozhu. Značeńnie majuć nie tolki kolkaść vyvučanych moŭ, ale i ŭzrost pačatku navučańnia, a taksama ŭzrovień vałodańnia imi.
Jak paviedamlaje Science Daily, navukoŭcy znajšli jašče adzin arhumient na karyść vyvučeńnia zamiežnych moŭ. Daśledavańnie, pradstaŭlenaje na forumie Fiederacyi jeŭrapiejskich tavarystvaŭ nieŭrałohii (FENS) 2026 hoda, pakazała suviaź pamiž šmatmoŭnaściu i bolš pavolnym stareńniem mozhu. Pryčym čym bolš moŭ viedaŭ čałaviek, tym bolš prykmietnym byŭ hety efiekt.
U daśledavańni ŭdzielničali žychary Krainy Baskaŭ u Ispanii, jakija vałodali ad adnoj da čatyroch moŭ u roznych spałučeńniach — ispanskaj, baskskaj, francuzskaj i anhlijskaj.
Spačatku daśledčyki praanalizavali danyja 728 čałaviek i stvaryli svojeasablivy «hadzińnik stareńnia mozhu». Dla hetaha jany vykarystoŭvali mahnitaencefałahrafiju — mietad, jaki rehistruje vielmi słabyja mahnitnyja pali, što ŭźnikajuć padčas aktyŭnaści niervovych kletak.
Zatym z dapamohaj štučnaha intelektu navukoŭcy praanalizavali asablivaści mazhavoj aktyŭnaści ludziej roznaha ŭzrostu. Tak jany zmahli vyznačyć, jakija madeli suviaziaŭ u mozhu zvyčajna charakternyja dla taho ci inšaha pieryjadu žyćcia.
Atrymany «hadzińnik» pravieryli na asobnaj hrupie sa 144 čałaviek. Dla kožnaha ŭdzielnika daśledčyki raźličyli mierkavany «ŭzrost mozhu» i paraŭnali jaho z realnym uzrostam čałavieka.
Bolš moŭ — maładziejšy mozh
Vyniki pakazali vyraznuju zaležnaść. U ludziej, jakija vałodali dźviuma movami, mozh vyhladaŭ prykładna na šeść hadoŭ maładziejšym, čym u adnamoŭnych udzielnikaŭ. Dla tych, chto havaryŭ na troch movach, roźnica składała kala siami hadoŭ. A ŭ ludziej z čatyrma movami jana dasiahała prykładna 13 hadoŭ.
Efiekt byŭ źviazany nie tolki z kolkaściu moŭ. Bolš vysoki ŭzrovień vałodańnia movaj i jaje rańniaje zasvajeńnie taksama karelavali z zapavoleńniem stareńnia mozhu. Heta śviedčyć ab tym, što vopyt šmatmoŭja pracuje jak hradyjent: važnaja nie prosta bilinhvalnaść jak fakt, a hłybinia i praciahłaść hetaha moŭnaha vopytu.
Pry analizie vynikaŭ uličvali ŭzrost, poł i adukacyju ŭdzielnikaŭ. Tym nie mienš daśledavańnie pakul pakazvaje tolki suviaź i nie dakazvaje, što mienavita viedańnie niekalkich moŭ niepasredna zapavolvaje stareńnie mozhu.
Na jaho stan mohuć upłyvać i inšyja asablivaści žyćcia šmatmoŭnych ludziej — naprykład, sacyjalnaja aktyŭnaść, ład žyćcia i toje, nakolki časta čałavieku davodzicca vyrašać składanyja intelektualnyja zadačy.
Ciapier navukoŭcy chočuć vyśvietlić, ci nazirajecca padobny efiekt u ludziej ź niejradehienieratyŭnymi zachvorvańniami, u tym liku z chvarobaj Alchiejmiera. Jany taksama płanujuć pravieryć, ci maje značeńnie padabienstva moŭ. Mahčyma, pastajannaje pieraklučeńnie pamiž blizkimi movami patrabuje ad mozhu bolšaha kantrolu, bo jamu davodzicca vybirać pamiž padobnymi słovami i moŭnymi sistemami.
Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia3
Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia
Elektronnuju «Biełaruskuju encykłapiedyju», stvoranuju jak prastoru «vierahodnych viedaŭ pra Biełaruś», cicha likvidavali razam z redakcyjaj. Kupu artykułaŭ pieradali Hihinu77
Kamientary