Vadzim Kabančuk raskazaŭ, što treba rabić, kali Rasija ŭciahnie Biełaruś u vajnu

— Niadaŭna vy skazali, što demakratyčnym siłam nieabchodna rychtavać ułasny siłavy kampanient. Dla čaho jon patrebny?

— Ciapier pavodle šerahu prykmiet my nabližajemsia da čarhovaha «akna mahčymaściaŭ», i ad nas budzie zaležać, ci zdolejem my im skarystacca.

Na žal, hetaje akno mahčymaściaŭ, chutčej za ŭsio, adkryjecca padčas rehijanalnaha, a mahčyma, navat suśvietnaha kryzisu. Pryčym kryzisu, vyklikanaha vojnami. Samo pa sabie heta nie aznačaje, što ŭ nas atrymajecca realizavać toje, što nie ŭdałosia, naprykład, u 2020 hodzie. Usio budzie zaležać ad taho, ci zmožam my chutka, u momant iks, sfarmavać pracazdolny i samadastatkovy ŭrad.

I voś dla hetaha nam užo ciapier treba rychtavać kiraŭnikoŭ vyšejšaha i siaredniaha źviana, jakija ŭ kryzisny momant zmohuć uziać situacyju ŭ Biełarusi pad kantrol. Akramia taho, vialikaj prablemaj dla demakratyčnych siłaŭ zastajecca stvareńnie biaśpiečnaha siłavoha kampanientu, jaki ŭ krytyčny momant moža vyrašyć situacyju na našuju karyść.

I ciapier, z ulikam histaryčnaha dośviedu, my pavinny hety kampanient pašyrać. Jaho asnovu zakłali biełaruskija dobraachvotniki va Ukrainie jašče ŭ 2014—2015 hadach, kali tam stvaralisia pieršyja dobraachvotnickija padraździaleńni.

Samy drenny, ale pry hetym usio bolš realny varyjant — kali «akno mahčymaściaŭ» adkryjecca ŭ vyniku ŭciahvańnia Biełarusi ŭ bajavyja dziejańni. I kali na terytoryju Biełarusi budzie ŭviedzienaja hrupoŭka rasijskich vojskaŭ, to, na žal, usio pojdzie pavodle eskałacyjnaha scenara. Tady my ŭžo nie zmožam adnavić svaju niezaležnaść dypłamatyčnymi i palityčnymi instrumientami. Nam spatrebicca siłavy faktar.

— Što heta budzie za infrastruktura? Pra jaki siłavy kampanient vy havorycie?

— Ja prahnazuju, što ŭ nas znoŭ zjavicca šmat achvotnych dałučycca da dobraachvotnickich padraździaleńniaŭ i mienavita siłavym šlacham unieści svoj układ u losavyznačalnyja padziei, jakija buduć adbyvacca ŭ našym rehijonie.

Kolki ich pryjdzie? Ja na ŭłasnyja vočy bačyŭ, jak u 2022 hodzie tysiačy dobraachvotnikaŭ byli hatovyja dałučycca i da Pałka Kalinoŭskaha, i da inšych padraździaleńniaŭ.

Na žal, bolšaść ź ich fizična nie zmahli dajechać va Ukrainu i trapić u vajskovyja padraździaleńni, bo ŭjezd va Ukrainu tady byŭ dla biełarusaŭ amal jak sapraŭdnaja śpiecapieracyja: biez adpaviednych damoŭlenaściaŭ, viedaŭ i nieabchodnych dakumientaŭ jon byŭ faktyčna zakryty.

Čamu heta adbyłosia tady, u 2022 hodzie? A tamu, što biełarusy ŭbačyli toje samaje akno mahčymaściaŭ, zrazumieli, što ŭźnikaje situacyja, pry jakoj dziejańni kožnaha čałavieka mohuć niepasredna paŭpłyvać na chutčejšyja pieramieny ŭ krainie.

My bačym, što ciapier patok dobraachvotnikaŭ na bok Ukrainy faktyčna źnik. Tamu što ŭ peŭny momant stała zrazumieła, što pramyja dziejańni, nakiravanyja na vyzvaleńnie krainy ad dyktatury, u siarednieterminovaj pierśpiektyvie małaimaviernyja.

Ciapier situacyja moža źmianicca, i my znoŭ ubačym čerhi achvotnych. I mienavita da hetaha treba być hatovymi. U pieršuju čarhu — Abjadnanamu pierachodnamu kabinietu i inšym inicyjatyvam biełaruskaj demakratyčnaj supolnaści. Kab my zdoleli apieratyŭna sabrać svoj vajskovy i vałanciorski korpus, uzmacnić palityčnyja i hramadskija struktury.

Nahadaju, što ŭ 2022 hodzie my nie byli da hetaha ŭ poŭnaj miery hatovyja, bo Połk Kalinoŭskaha — heta fienomien, jaki ŭźnik źnizu, biez padtrymki asnoŭnych instytutaŭ biełaruskich demakratyčnych siłaŭ.

— A što nakont kankretnych padraździaleńniaŭ? Naprykład, roty BPŁA, jakaja siońnia farmujecca?

— Takoje padraździaleńnie ciapier sapraŭdy stvarajecca. Ja nie mahu havaryć ni pra terminy, ni pra maštaby hetaha padraździaleńnia — ź mierkavańniaŭ biaśpieki. Ale mahu krychu rastłumačyć, čamu my zrabili akcent mienavita na BPŁA. Nie tamu, što heta ciapier «modna» ci bolš-mienš biaśpiečna ŭ paraŭnańni ź inšymi vidami vojskaŭ, a tamu što BPŁA dajuć ryčah apieratyŭnaha ŭpłyvu, navat stratehičnaha ŭzroŭniu.

Kali ja, naprykład, paraŭnaju rotu lohkaj piachoty i rotu BPŁA, to rota BPŁA z kompleksami Middle Strike, naprykład, moža pierakryvać łahistyčnyja napramki, źniščać vielmi značnyja siły praciŭnika — sistemy supraćpavietranaj abarony, štaby — na dziasiatki, a moža, i na sotni kiłamietraŭ, a taksama łahistyku i žyvuju siłu supraciŭnika.

Kali my razhladajem imaviernaść taho, što Biełaruś usio ž budzie paŭnavartasna ŭciahnutaja ŭ vajenny kanflikt, možna śmieła mierkavać, što ŭ pieršuju čarhu zadačaj ułady Łukašenki na terytoryi našaj krainy budzie padtrymka rasijskaj hrupoŭki.

U Biełaruś zachodzić peŭnaja kolkaść čyhunačnych i aŭtamabilnych šlachoŭ. I mienavita naša padraździaleńnie BPŁA moža ŭziać na siabie zadaču kantrolu nad hetaj łahistykaj. Plus, pry maštabavańni našych siłaŭ u nas zjaviacca i inšyja mahčymaści.

Važna padkreślić: my rychtujemsia i budziem vajavać tolki suprać Rasijskaj Fiederacyi. Kali terytoryja Biełarusi ŭžo budzie ŭciahnutaja ŭ kanflikt, kali jaje tudy ŭciahnuć, tady našy mahčymaści buduć vielmi patrebnyja ŭ hetaj situacyi. BPŁA — heta tolki adzin sa składnikaŭ ahulnaha pazłu.

— Ciapier składana ŭjavić, što, naprykład, Polšča ci Litva daduć dazvoł na farmavańnie na svajoj terytoryi biełaruskaha vajenizavanaha padraździaleńnia…

— Napeŭna, ciapier heta niemahčyma. Adnak usio moža mocna źmianicca, kali ŭźniknie vajenny kanflikt, u jaki buduć uciahnutyja jeŭrapiejskija krainy.

Akramia taho, siońnia možna razhladać — padkreślu, tolki razhladać — mahčymaść stvareńnia paŭnavartasnaha biełaruskaha dobraachvotnickaha farmavańnia na terytoryi Ukrainy.

Hety varyjant moža vyhladać bolš realistyčnym.

— Ci jość u samoj Biełarusi ludzi, ź jakimi demakratyčnyja siły mahli b uzajemadziejničać u vypadku rasiejskaj vajskovaj interviencyi? Naprykład, u vojsku, siłavych strukturach, dziaržaŭnych orhanach. Inšymi słovami, ci zastalisia niejkija «ŭnutranyja jačejki», ci paśla 2020 hoda ŭsio ŭžo stračana?

— Navat pry takoj «niezaležnaści» pa-łukašenkaŭsku ludzi ŭsio adno ŭśviedamlajuć, što Biełaruś — niezaležnaja kraina i što heta kaštoŭnaść.

Ja ŭpeŭnieny, što ludziej, jakija buduć hatovyja vystupić za vyzvaleńnie Biełarusi ŭ vypadku rasiejskaj akupacyi — pramoj abo ŭskosnaj, — budzie vielmi šmat. My budziem supracoŭničać z usimi achvotnymi, a potym my, biełarusy, pamiž saboj raźbiaromsia. Dla nas hałoŭnaje ŭ tym, kab Biełaruś zastałasia krainaj, kudy my zmožam viarnucca i žyć.

Bo na fonie razmoŭ pra raźmiaščeńnie jadziernaj zbroi i praviadzieńnie jadziernych vučeńniaŭ u Biełarusi płany hetaha varjata Pucina, miakka kažučy, nie dajuć nadziei, što my zmožam vyjści z hetaha kanfliktu bieź ciažkich nastupstvaŭ.

— Ujavim situacyju, što Rasija vykarystoŭvaje terytoryju Biełarusi dla ahresii. Što varta rabić biełaruskamu vajskoŭcu ŭ takoj situacyi?

— Usimi mahčymymi srodkami sabatavać vykanańnie złačynnych zahadaŭ. Heta tyčycca i zabieśpiačeńnia rasijskaj armii, i vypadku, kali budzie addadzieny pramy zahad, naprykład, atakavać tuju ci inšuju krainu. Treba ŭsimi srodkami staracca paźbiahać vykanańnia takich zahadaŭ.

Nie viedaju nakont «italjanskaha strajku». Ale ŭ vajskoŭcaŭ nasamreč jość vielmi šmat sposabaŭ nie vykanać zahad. U naš infarmacyjny viek dziejańni kožnaha buduć zafiksavanyja — što ty rabiŭ u kankretny pramiežak času. A potym, rana ci pozna, usio heta budzie praanalizavana, i budzie vyniesieny svoj jurydyčny vierdykt.

Kab nie zastacca ŭ historyi krainaj-saŭdzielnicaj ahresii, kab nie ŭlapacca ŭ historyju razam z Łukašenkam, biełarusy pavinny zrabić peŭnyja kroki, kab dałučycca da pravilnaha boku. A pravilny bok — heta Ukraina i našy jeŭrapiejskija partniory, jakija adzinym frontam buduć supraćstajać rasijskaj ahresii.

— Žychary niekalkich ukrainskich abłaściej, apynuŭšysia pad rasijskaj akupacyjaj, stali harmatnym miasam dla rasijskaj armii. Ci moža taki ž scenar adbycca ŭ Biełarusi? Ci ŭ nas usio ž troški inšaja situacyja, na jakuju my možam spadziavacca?

— U nas jość prykład Biełarusi 1944 hoda, kali savieckaja armija, viarnuŭšysia nazad, mabilizavała ŭsio mužčynskaje nasielnictva i pahnała jaho na zaboj. Ja viedaju historyju svajoj vioski: tady zahinuli sotni ludziej. Ja nie baču arhumientaŭ, čamu jany nie mohuć zrabić heta jašče raz. Impieryja nie škaduje navat ułasny narod. Čamu jana pavinna dumać pra biełarusaŭ?

Vy słušna zaŭvažyli: jany mabilizavali amal usio mužčynskaje nasielnictva na Danbasie i ŭ Krymie. Toje samaje ź vialikaj imaviernaściu moža adbycca i ŭ Biełarusi. Ja kažu pra prymusovuju mabilizacyju ŭ toj ci inšaj formie.

Dla pačatku mohuć nabirać harmatnaje miasa z turmaŭ. Abo z «niadobrasumlennych pracaŭnikoŭ vioski», jakich ciapier prymusova pačali navučać vajskovaj spravie. A dalej, kali «prakocić», mohuć pačać zabirać užo ŭsich biez razboru.

— Što ciapier rabić ludziam, jakija hipatetyčna mohuć stać «pryzyŭnikami»? Jakija dziejańni?

— Ciažka ŭjavić, što mnohim udasca «partyzanić», uchilajučysia ad pryzyvu. U nas dastatkova nievialikaja kraina. Tamu ja b raiŭ usim, chto abhruntavana aścierahajecca taho, što jaho mohuć zabrać u vojska, pakinuć krainu chacia b na niekatory čas.

Tak, my viedajem pra składanaści z atrymańniem vizaŭ. Ale jašče adkrytyja niekalki krainaŭ, u jakija možna vyjechać ź Biełarusi bieź vizy, u tym liku i trapić praź ich u Jeŭropu. Kali pačniecca kryzis, chutčej za ŭsio, usie miežy buduć zakrytyja. Mahčymaści dla vyjezdu ŭžo nie budzie.

— Ale kali čałavieka ŭsio ž mabilizujuć i pryzavuć u vojska?

— Tady treba staracca zrabić usio, kab nie nanieści nikomu škody. Zachavać siabie i sabatavać vykanańnie złačynnych zahadaŭ. Kožny pavinien dumać i dziejničać adpaviedna toj situacyi, u jakoj apyniecca.

— Ale naŭrad ci heta ŭ kahości mocna atrymajecca. U Danieckaj, Łuhanskaj vobłaściach i ŭ Krymie praktyčna ŭsio mužčynskaje nasielnictva pachapali i pahnali napierad u jakaści harmatnaha miasa…

— Na žal, ja vymušany z vami pahadzicca. U ich sapraŭdy jość strašnyja, ale pry hetym efiektyŭnyja instrumienty prymusu čałavieka biehčy ŭ adzin kaniec.

— Abjadnany pierachodny kabiniet aficyjna pryznaŭ udzielnikaŭ biełaruskaha partyzanskaha supracivu abaroncami niezaležnaści. Ci isnuje ciapier infrastruktura, zdolnaja padtrymać novy supraciŭ unutry krainy, kali Biełaruś akažacca ŭciahnutaj u vajnu?

— Zychodziačy z našych siońniašnich mahčymaściaŭ i ŭličvajučy toj fakt, što ŭ Biełarusi ŭstalavany žorstki palicejski režym, ja asabista suprać taho, kab ciapier aktyvizavać tych ludziej, jakija hatovyja da supracivu, da bolš radykalnych dziejańniaŭ.

Bo heta pryviadzie tolki da novych achviaraŭ i novych pasadak ludziej. Kali situacyja budzie na złomie, kali tron pad Łukašenkam pačnie chistacca, tady mohuć być roznyja scenary.

Tady my zmožam aktyvizavać našych prychilnikaŭ pieramienaŭ. Ich vielmi šmat. Navat paśla padziejaŭ apošnich šaści hadoŭ bolšaść biełarusaŭ, jakija vystupali suprać režymu, zastalisia ŭ krainie. I jany nie źmianili svajho punktu hledžańnia.

• 21
• 0
• 5
• 6
• 0
• 2
• 0
• 0