Aerastaty viartajucca na pole boju: jak ich vykarystoŭvaje Ukraina i ci mohuć jany abaranić masty Kijeva

Pakul što ni zvyčajnyja pavietranyja šary, ni bolš daskanałyja vajskovyja aerastaty nie atrymali masavaha raspaŭsiudžańnia ŭ rasijska-ŭkrainskaj vajnie.

Naprykład, u pačatku 2023 hoda rasijskaja armija praviała niekalki apieracyj, padčas jakich zapuskała ŭ bok Ukrainy pavietranyja šary z prymacavanymi da ich vuhłavymi adbivalnikami. Takim čynam mierkavałasia ŭvieści ŭ zman ukrainskuju supraćpavietranuju abaronu i prymusić jaje vydatkoŭvać darahija zienitnyja rakiety na tannyja pavietranyja abjekty.

Ukraina, u svaju čarhu, vykarystoŭvaje śpiecyjalnyja aerastaty dla zabieśpiačeńnia radyjosuviazi sa svaimi dronami, jakija atakujuć rasijskuju łahistyku ŭ tyle na akupavanych terytoryjach.

Taksama viadoma pra niekalki vypadkaŭ vykarystańnia aerastataŭ u intaresach USU niepasredna na rasijskaj terytoryi. Tam, jak viadoma, nie pracuje spadarožnikavaja suviaź Starlink, a mahčymaści ŭdarnych ukrainskich bieśpiłotnikaŭ istotna abmiežavanyja.

Pa stanie na kastryčnik 2026 hoda na ŭzbrajeńni Sił abarony Ukrainy jość tolki niekalki dziasiatkaŭ takich pavietranych srodkaŭ.

Heta istotna adroźnivajecca ad praktyki suśvietnych vojnaŭ pieršaj pałovy XX stahodździa, kali vajskovyja aerastaty vykarystoŭvali sotniami tysiač.

Histaryčnyja prykłady

Pieršy zafiksavany vypadak vykarystańnia aerastataŭ padčas vajny adbyŭsia amal 230 hadoŭ tamu — u bitvie kala horada Florus, niepadalok ad Šarlerua, na terytoryi sučasnaj Bielhii.

U kancy červienia 1794 hoda francuzskaja armija atakavała vojski Niderłandaŭ i ich aŭstryjskich sajuźnikaŭ, jakija adstupali ŭhłyb krainy. Paśla žorstkich bajoŭ i abłohi francuzam udałosia zachapić krepaść Šarlerua i susiedni Florus.

Ličycca, što značnuju rolu ŭ pośpiechu Francyi adyhrała vykarystańnie aerastata dla raźviedki. Apieratyŭnyja źviestki pra manieŭry praciŭnika dazvolili francuzam pierałamić chod bitvy na svaju karyść.

Pavialičyć

Užo padčas Pieršaj i Druhoj suśvietnych vojnaŭ aerastaty i śpiecyjalnyja pavietrapłavalnyja padraździaleńni stali nieadjemnaj častkaj uzbrojenych sił krain, jakija ŭdzielničali ŭ kanfliktach.

Ich vykarystoŭvali nie tolki dla raźviedki, ale i dla karektavańnia artyleryjskaha ahniu, a taksama dla abarony haradoŭ ad rakietnych i avijacyjnych udaraŭ.

Abarončaja funkcyja była ŭ tym, što varožy samalot moh začapicca za trosy aerastata i paciarpieć krušeńnie. Albo piłot pavinien byŭ rezka nabirać vyšyniu, kab pieralacieć praz trosy, i takim čynam stanaviŭsia mišeńniu dla zienitnaha ahniu.

Zaharadžalnyja aerastaty vykarystoŭvali i dla abarony ad rakiet. Šyroka viadomyja vypadki ich prymianieńnia dla abarony Leninhrada i Łondana ad udaraŭ niamieckaj avijacyi i rakiet.

Pavialičyć

Asabliva prykmietnaj stała brytanskaja apieracyja Outward, nazvu jakoj možna pierakłaści jak «Vonki». Jana praduhledžvała masavy zapusk u bok Hiermanii nievialikich mieteazondaŭ z vybuchoŭkaj abo trosami, pryznačanymi dla abryvu linij elektrapieradačy.

U 1942—1944 hadach brytancy vykarystali takim čynam amal 100 tysiač aerastataŭ i zmahli nanieści praciŭniku značnuju škodu.

Adnak paśla Druhoj suśvietnaj vajny cikavaść da hetych srodkaŭ pastupova pačała źmianšacca.

SSSR i ZŠA praciahvali vykarystoŭvać aerastaty, ale pieravažna dla raźviedki terytoryi ŭ asobnych vypadkach. Imklivaje raźvićcio avijacyi, a paźniej i bieśpiłotnaj techniki faktyčna adsunuła aerastaty na druhi płan.

Ciapier, vierahodna, nadyšoŭ čas ich viartańnia na pole boju.

U apošnija hady dla vajskovych metaŭ aerastaty aktyŭna vykarystoŭvajuć Izrail, Kitaj i ZŠA. Ciapier da ich dałučajucca Ukraina i Rasija.

Jakija zadačy jany vykonvajuć ciapier

Na dziaržaŭnaj ukrainskaj płatformie Brave1.Market, dzie ŭkrainskija vajskoŭcy mohuć nabyvać nieabchodnuju techniku, pradstaŭleny tolki adzin aerastat, jaki prajšoŭ kadyfikacyju, heta značyć byŭ pryniaty na ŭzbrajeńnie Ministerstvam abarony.

Jon kaštuje kala miljona hryŭniaŭ, abo 22 tysiač dalaraŭ. U kamplekt uvachodziać sam aerastat AV12TS, mabilnaja płatforma dla jaho pieravozki, hazavyja bałony i naziemnaja stancyja kiravańnia z elektryčnaj labiodkaj.

Pavodle techničnych charaktarystyk, aerastat moža padniać karysnuju nahruzku vahoj 5,6 kiłahrama na vyšyniu da 700 mietraŭ. Maksimalnaja praciahłaść palotu składaje 72 hadziny.

Jaho možna vykarystoŭvać dla retranślacyi ličbavaj i anałahavaj radyjosuviazi, radyjołakacyi, radyjoraźviedki, radyjoelektronnaj baraćby, a taksama kiravańnia i pieramiaščeńnia ŭdarnych bieśpiłotnikaŭ u režymie čakańnia.

Aerastat raspracavała kijeŭskaja kampanija «Aerabavoŭna», jakaja źjaŭlajecca adzinym vytvorcam i adnym z asnoŭnych papularyzataraŭ hetaj technałohii va Ukrainie.

Kiraŭnik kampanii Juryj Vysavień, amatar parašutnaha sportu i vinhśjutu — skačkoŭ u śpiecyjalnym kaściumie-kryle, jaki dazvalaje płaniravać padčas padzieńnia, — kaža, što vytvorcaŭ pryviaznych vajskovych aerastataŭ mała nie tolki va Ukrainie, ale i ŭ Jeŭropie.

Popyt na takuju pradukcyju taksama nielha nazvać ažyjatažnym. Ciapier jaje vykarystoŭvajuć krychu bolš za 50 padraździaleńniaŭ USU.

Pavialičyć

Pavodle Vysaŭnia, u armii dahetul niama poŭnaha razumieńnia taho, čamu hety staražytny pavietrany srodak moža być aktualnym u epochu sučasnych vojnaŭ.

«Jość peŭny niedavier i nierazumieńnie, što heta takoje i dla čaho jano patrebnaje. Nasamreč amierykancy, anhličanie i francuzy aktyŭna vykarystoŭvali aerastaty ŭ minułych vojnach. Prablema ŭ tym, što jany pieravažna vykarystoŭvali vielmi vialikija aerastaty. Heta było narmalna padčas vajny z teraryzmam, jakaja praciahvałasia apošnija 20 hadoŭ. Ale padčas sučasnaj vajny vyśvietliłasia, što vialikija aerastaty zanadta ŭraźlivyja i nie majuć sensu», — tłumačyć jon.

Pavialičyć

Na dumku pradprymalnika, va ŭkrainskich umovach patrebnyja nievialikija, tannyja i kampaktnyja aerastaty.

«My faktyčna znajšli dla ich novaje prymianieńnie. My nie padymajem u nieba darahija radary za 100 miljonaŭ dalaraŭ, a raźmiaščajem na aerastatach retranślatary. I vyśvietliłasia, što ŭ hetaj vajnie retranślatary značna važniejšyja za ŭsio astatniaje. Jany dazvalajuć ukrainskim dronam lotać dalej, zabiaśpiečvajuć suviaź tam, dzie niama naziemnaj infrastruktury, i dazvalajuć naziemnym rabatyzavanym kompleksam jeździć tam, dzie nie dapamahaje navat Starlink», — kaža jon.

Jak heta pracuje

Hałoŭnaja zadača takoha aerastata — pieraadoleć abmiežavańni radyjoharyzontu, jakija ŭźnikajuć praz asablivaści reljefu, zabudovu i šarapadobnuju formu Ziamli.

Naprykład, dla zvyčajnaha FPV-drona z radyjokiravańniem dalokaść suviazi moža abmiažoŭvacca 20 kiłamietrami. Kab pavialičyć jaje, u armii vykarystoŭvajuć śpiecyjalnyja mačty z antenami i bieśpiłotniki-retranślatary.

Pavietrany šar, abo aerastat, pavialičvaje hetuju dalokaść u čatyry-piać razoŭ, śćviardžaje Vysavień.

«Z vyšyni 500 mietraŭ radyjoharyzont pieravyšaje 80 kiłamietraŭ. Dalej usio zaležyć ad vašaha retranślatara: ci zmoža jon pieradavać sihnał na 80 kiłamietraŭ abo jašče dalej», — kaža jon.

Takaja dalokaść kiravańnia bieśpiłotnikami dazvalaje nie tolki atakavać abjekty ŭ varožym tyle, ale i zaścierahać sam aerastat ad paražeńnia, raźmiaščajučy jaho za dziasiatki kiłamietraŭ ad linii bajavoha sutyknieńnia.

«Padymać aerastaty bližej čym za 20 kiłamietraŭ da linii bajavoha sutyknieńnia niama sensu — jaho źniščać. Ale kali ŭ ciabie jość retranślatar, jaki pracuje na 100 kiłamietraŭ, vidavočna, što možna padniać aerastat jašče dalej ad linii frontu, u adnosna biaśpiečnym miescy, i pry hetym nie chvalavacca za jaho, vykonvajučy nieabchodnyja zadačy», — adznačaje kiraŭnik «Aerabavoŭny».

Pavialičyć

Što da ŭdarnych apieracyj, to ŭ žniŭni 2026 hoda zvodnaje strałkovaje padraździaleńnie Pavietranych sił Ukrainy paviedamiła, što za paŭhoda praviało amal tysiaču apieracyj z vykarystańniem aerastataŭ. Vajskoŭcy taksama pakazali, jak zapuskajuć pavietrany šar z prymacavanym bieśpiłotnikam.

U padraździaleńni ŭdakładnili, što spałučeńnie aerastata i śpiecyjalna raspracavanaha dla takoj misii ŭdarnaha bieśpiłotnika dazvoliła pieramiaścić dron na adlehłaść bolš za 200 kiłamietraŭ.

Zapusk bieśpiłotnika z aerastata, jaki padniaŭsia na značnuju vyšyniu, dazvalaje jamu pieraadoleć dziasiatki kiłamietraŭ u płaniravalnym palocie biez vydatkoŭvańnia resursu ruchavika abo batarei. Takim čynam, dron moža pralacieć dalej, čym dazvalajuć mahčymaści jaho ruchavika.

Akramia taho, heta dazvalaje abychodzić zony, nasyčanyja srodkami radyjoelektronnaj baraćby i radyjoelektronnaj raźviedki praciŭnika.

U pačatku kastryčnika rasijskaja bryhada apierataraŭ bieśpiłotnikaŭ «Varah» apublikavała videa źniščeńnia ŭkrainskaha pavietranaha šara na vyšyni 10 kiłamietraŭ. Ukrainskija ŭłady śćviardžajuć, što jon znachodziŭsia na vyšyni 8 kiłamietraŭ. Aerastat pieranosiŭ FPV-dron z modulem spadarožnikavaj suviazi Starlink.

Adnak kiraŭnik «Aerabavoŭny» zapeŭnivaje, što pakazany na videa aparat nie byŭ vyrableny jahonaj kampanijaj. Na jaho dumku, heta, vierahodna, cyvilny srodak, prystasavany dla vajskovych metaŭ.

«Heta byŭ nie naš aerastat. Naohuł, heta byŭ mieteazond z Amazon za 50 dalaraŭ, jaki nie źjaŭlajecca vajskovym vyrabam i jaki moža nabyć luby cyvilny čałaviek», — śćviardžaje Vysavień.

Zaležnaść ad nadvorja i vietru

Aerastat — heta faktyčna abałonka, napoŭnienaja hazam, lahčejšym za pavietra, naprykład vadarodam abo hielijem, i pryviazanaja da ziamli. Heta aznačaje, što jon nie moža zastavacca ŭ nieruchomym stanoviščy nad peŭnaj terytoryjaj i mocna zaležyć ad vietru i nadvorja.

Adnak Vysavień adznačaje, što bieśpiłotniki zaležać ad tych ža ŭmoŭ, a ŭ niekatorych situacyjach navat bolš adčuvalnyja da ich.

«Što da zaležnaści ad nadvorja, to mahu skazać, što našy aerastaty pracujuć i pry chutkaści vietru 15 mietraŭ za siekundu, a časam navat 20 mietraŭ za siekundu. Dla razumieńnia: u takoje nadvorje drony ŭžo nie lotajuć. Tamu ja skazaŭ by, što abmiežavańni praź viecier dla aerastataŭ mienšyja, čym dla bieśpiłotnikaŭ. Va ŭsim astatnim jany prykładna adnolkavyja, bo padčas mocnaha daždžu i śniehapadu drony taksama nie lotajuć», — kaža jon.

Važnaje i hieahrafičnaje stanovišča Ukrainy, jakoje spryjaje vykarystańniu aerastataŭ.

Bolšaja častka krainy znachodzicca pad upłyvam tak zvanaha zachodniaha pieranosu pavietranych mas. Heta źjava atmaśfiernaj cyrkulacyi, pry jakoj pieravažajuć viatry z zachadu na ŭschod — u bok Rasii. Jany charakternyja dla šyrot prykładna ad 35 da 65 hradusaŭ u abodvuch paŭšarjach, pamiž subtrapičnym chrybtom i palarnym frontam.

Dziakujučy hetamu va Ukrainie čaściej byvaje patrebny dla zapusku aerastataŭ kirunak vietru, čym u Rasii.

Na heta źviartaŭ uvahu i daradca prezidenta Ukrainy pa technałahičnych pytańniach Siarhiej «Fłeš» Biaskresnaŭ.

«Na naša ščaście, amal usie viatry dźmuć ad nas u bok Rasii. Inakš jany b zamučyli nas svaimi šarami», — adznačaŭ jon.

U cełym Rasija značna adstaje ad Ukrainy ŭ vykarystańni aerastataŭ, ličyć ekśpiert. Adnak sprabuje skaracić hetaje adstavańnie.

Što robić Rasija

Jašče ŭ lipieni 2024 hoda Siarhiej Biaskresnaŭ, jaki tady byŭ publičnym ekśpiertam u śfiery vajskovych technałohij, a nie daradcam prezidenta, paviedamlaŭ pra sproby Rasii stvaryć na froncie sistemu radyjosuviazi z dapamohaj aerastataŭ.

Jon taksama apublikavaŭ fota takoha aparata, jaki rasijskija vajskoŭcy rychtavali da zapusku na pazicyi.

Pavodle Biaskresnava, rasijanie padymali aerastaty abjomam ad 15 da 300 kubičnych mietraŭ na vyšyniu ad 500 da 3000 mietraŭ. Heta adbyvałasia na adlehłaści 20—50 kiłamietraŭ ad linii frontu.

Aerastat z radyjopieradatčykam, padniaty na vyšyniu try kiłamietry, pavodle apublikavanych źviestak, pavinien byŭ zabiaśpiečvać suviaź na adlehłaści da 140 kiłamietraŭ.

Adnak ci to technałohija nie zapracavała ŭ poŭnaj miery, jak płanavałasia, ci to prajavilisia hieahrafičnyja asablivaści terytoryi Ukrainy, pra jakija havaryłasia vyšej, ale masava vykarystoŭvać hety srodak suviazi rasijskija vojski nie pačali.

Pra aerastaty znoŭ zahavaryli ŭ rasijskaj infarmacyjnaj prastory vosieńniu 2026 hoda.

U pačatku kastryčnika dziaržaŭny telekanał «Rasija-1» pakazaŭ siužet pra raspracoŭku sistem aerastatnych zaharod. Pavodle siužeta, jany mahli b spatrebicca dla abarony naftapierapracoŭčych zavodaŭ, jakija rehularna cierpiać ad nalotaŭ ukrainskich bieśpiłotnikaŭ.

Pavialičyć

Ideja ŭ tym, kab raźmiaścić pa pierymietry naftapierapracoŭčaha zavoda kala dziesiaci vialikich aerastataŭ. Da ich buduć prymacavanyja doŭhija trosy z kieŭłaravymi šnurami. Miarkujecca, što ŭ takich sietkach buduć zabłytvacca drony, jakija nabližajucca da rasijskaha zavoda dla ataki.

Hetaja ideja, jakuju ŭ Rasii pakul tolki prapanujuć realizavać, zacikaviła i ŭkrainskich ekśpiertaŭ.

Na ich dumku, aerastatnymi zaharodami možna było b abaranić, naprykład, kijeŭskija masty, jakija apošnim časam stali adnymi z pryjarytetnych celaŭ rasijskich atak.

Adnak kiraŭnik «Aerabavoŭny» Juryj Vysavień kateharyčna nie zhodny z takoj prapanovaj.

«Heta dakładna drennaja ideja», — zajaŭlaje jon i tłumačyć čamu.

Ci možna abaranić most?

Piłon Paŭdniovaha mosta ŭ Kijevie — viertykalnaja apora, da jakoj macujucca vanty, — maje vyšyniu 135 mietraŭ.

Tearetyčna pierad im možna padniać na aerastatach sietku vyšynioj 150 mietraŭ i šyrynioj 60 mietraŭ. Jaje vaha składzie 71 kiłahram. Kab utrymać takuju sietku, z kožnaha boku mosta treba budzie raźmiaścić pa dźvie pary aerastataŭ madeli AV130.

Adnak piłon zastajecca adkrytym uzdoŭž mosta i pad vuhłom da jaho, tamu varožyja drony zmohuć atakavać jaho ź inšych bakoŭ. U «Aerabavoŭnie» ličać, što całkam zakryć piłon ad napadaŭ nierealna.

Pavialičyć

Akramia taho, pad uździejańniem vietru aerastaty mohuć adchilacca ad viertykalnaha stanovišča na vuhał da 45 hradusaŭ. Kab praduchilić heta, ich možna zamacavać adciažnymi trosami, ale tady trosy buduć ciahnuć aerastaty ŭniz, i dla ŭtrymańnia sietki spatrebicca jašče bolšaja padjomnaja siła.

Reaktyŭny dron, jaki ŭlataje ŭ sietku, ciahnie ŭsiu kanstrukcyju ź siłaj da dzieviaci kiłańjutanaŭ. Miarkujecca, što taki ryvok moža pryvieści da razryvu sietki i trosaŭ aerastataŭ. Nastupny bieśpiłotnik zmoža pralacieć praz utvoranuju adtulinu i bieśpieraškodna atakavać kanstrukcyi mosta.

Isnujuć bolš mahutnyja aerastaty, zdolnyja vytrymlivać takija nahruzki, ale ich vyrablajuć u ZŠA, a košt składaje miljony dalaraŭ.

U «Aerabavoŭnie» ličać, što ŭstanoŭka i absłuhoŭvańnie takich sistem zapatrabujuć šmat času i srodkaŭ. Tamu kampanija nie razhladaje ich jak asabliva prydatny varyjant dla abarony Ukrainy.

• 2
• 0
• 1
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0